HABER KIBRIS

Çözümün "piyasa değeri"

22/01/2017


ads

Cenk Uzunoğlu


İşi parayı en iyi şekilde mali piyasalarda değerlendirme olanlar, basında yer alan haberleri farklı bir gözle okuyup yorumlamayı ve pozisyon almayı kendilerine yaşam tarzı olarak seçerler.

Bu çevreler haber çıkmadan dedikodusuna göre borsa dahil finansal enstrümanları ya almaya ya da satmaya kendilerini programlarlar.

İlgili dedikodunun haberi de gerçekleştiğinde genelde haberin dedikodusunda yaptıklarının tersini yaparlar.

Her borsa gibi İstanbul Menkul Kıymetler Borsası da “beklentiyi satın alır, gerçekleşmeyi satar.”

Yakından takip edenler için İMKB endeksindeki değişimler bu realitenin ötesinde ilk anda anlamsız gelebilecek değişimleri de gözlemleyebileceğiniz bir platformdur.

Örneğin 1990’da Irak savaşı çıktığında borsa iki gün üst üste tavan yapmıştı. Ama Arjantin’de bir yerel yönetimin borçlarını ödeyememesinin bizim borsada satışları başlattığını da hatırlıyorum. Sınırının hemen ötesinde çıkan savaş borsayı artırırken, Arjantin’in bilmem neresindeki yerel yönetimin içine düştüğü kriz Türkiye’deki borsayı düşürebilmişti. Gel de işin içinden çık çıkabilirsen. Bugün de borsada benzeri durum söz konusudur.

Son altı ay içinde bir ülkede olabilecek felaketlerin tümü tsunami hariç Türkiye’de oldu. Buna rağmen geçtiğimiz Cuma itibariyle borsa endeksinin geldiği seviye son 9 ayın zirvesidir.

Hâlbuki Türkiye de ayni anda iç siyasette rejim tartışması, sınır ötesinde savaş, yurt içinde terör, tüm komşu ve ‘’müttefiklerle’’ gerilmiş ilişkiler var. Ülke içinden çıkılmaz bir sürece sürüklenirken borsa sene başından itibaren 20 günde 7% artış gösterdi.

****

Diyeceksiniz ki, “Peki Türkiye’deki malı piyasalarla Kıbrıs sorununa çözüm arayışı arasında bir ilişki kurulabilir mi? Diğer bir deyişle Kıbrıs’ta olası bir anlaşma Türk para piyasalarına etki edebilir mi?

Yatırımcılar çözüm sürecinden olumlu gelecek olan haberleri Türkiye’nin batı ile ilişkilerine olumlu yansıması olacağını düşünüp buna ilişkin pozisyon alırlarsa etki edebilir.

Şu an ilişkilerde böyle bir havanın yakalanması noktasından çok uzaktayız ama bunun ‘’piknik ateşini’’ tekrardan yakacak olan gelişmelerden biri Kıbrıs sorununda çözüm olabilir.

Türkiye’nin konumu ve AKP iktidarının ilk yıllarında batı ile oluşturduğu ilişkiler piyasaları yukarı taşıdı. Borsa uzun süre bu ilişkide yakalanan havayı ciddi şekilde satın alarak yükseldi.

Bugünlerde kamuoyuna çaktırmadan olabildiğince dik durmaya çalışan AKP iktidarının mali piyasalarda oluşan olumsuz havayı ortadan kaldırmak için benzeri bir havaya giderek ihtiyacı hat safhadadır.

Hatta şimdiden Kıbrıs’ta çözüm olasılığının yaratacağı yeni konjonktürü düşünerek acaba diye hangi firmaların bundan olumlu etkileneceklerinin hesabını yapanlar vardır.

Son bir ay içerisinde parayla uğraşan arkadaşlarım yakın zamanda sormadıkları şekilde müzakere sürecini ve başarıya ulaşma olasılığını sormaya başladılar.

Görüşmelerin şu andaki seyri ile borsayı etkileyecek bir noktada olacağını sanmıyorum ama ilk izlenimlerimi aktarayım.

Görüşmelerin yavaş da olsa ilerleme ile devam etmesi borsayı ve piyasaları olumlu yönde etkileyecek bir unsur olmaya aday yapabilir. Unutmayalım borsada beklenti alınır, gerçekleşen beklenti ile satılır ve kamuoyu gerçekleşeni konuşurken bir sonraki beklentiye geçilir.

Mali piyasalar Kıbrıs’ta olası bir anlaşmayı satın almadığı için çözümden uzaklaşma olarak algılanacak her hareket borsaya ve mali piyasalara yansıyacak etkisi nötr olacaktır.

Türkiye’nin negatife dönen görünümüne Kıbrıs’ta çözümsüzlüğün bir kez daha teyidi olumsuz bir gelişmedir ama etkisi son derece sınırlı olacaktır.

Buna karşılık olası anlaşmanın yaratacağı olumlu yöndeki etki çok daha büyük olur.

TUSİAD önderliğinde yerli ve Türkiye’de yatırım yapmış olan yabancı sermaye Kıbrıs’ta anlaşmaya varılmasını istiyor ve adaya yaptıkları ziyaretlerin ötesinde yakından takip etmektedir.

Bu nedenle olası bir anlaşma sonrasındaki referandumdaki oyumuzun ‘’değerini’’ bilelim. Kıbrıs sorununun çözüm ya da çözümsüzlüğünün piyasa değeri olacaktır.

Bunun için bundan sonraki süreçte yalnızca siyasetçileri değil sermaye çevrelerini takip etmek müzakere sürecinin ve referandumun ne yönde sonuçlanacağı açısından bilgi edinmek için önemli olacak.

Finans kuruluşlarının gelişmeleri önceden tahmin edip müşterilerini yönlendirme sorumlulukları vardır. Bunu yapmak için Kıbrıs’ı yakından izleyenlere danışmanın da ötesinde bu dönemde bazı kuruluşların kendi kullanımları için özel anketler ve kamuoyu yoklamaları yaptırmaları kuvvetle muhtemeldir.



Paranın kokusu başka bir şeye benzemez ne milliyetçilik, ne prensip ne de ideal bırakır.

Bizim için geleceğimiz anlamına gelen Kıbrıs’ta çözüm ya da çözümsüzlük mali piyasaları etkileyecek olan bir gelişme bir katalizör olarak görülüyor olabilir.

Beğensek de beğenmesek de dünyanın düzeni böyle.

Kimisi can, kimisi de para derdinde.

Koyunun can, kasabın et derdinde olduğu gibi.

 



TAGS: Çözümün "piyasa değeri", cenk uzunoğlu
MANŞETLER

HK Cenk Uzunoğlu

© 2016 Digihaber Portal Services Ltd. Haber Kıbrıs. Design: LATIS Internet Media Systems