Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu’nun özel temsilcisi Kudret Özersay, Greentree zirvesinin sonuçlarını Havadis için değerlendirdi:

“BEDEL ÖDEMEYİZ”... Özel temsilci Özersay, Greentree zirvesi sonunda müzakere takviminin netleştiğini söyledi. Özersay, BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un artık şakası kalmadığının ancak Kıbrıs Türk tarafının çok taraflı toplantı için bedel ödemek niyetinde olmadığını vurguladı

Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu’nun özel temsilcisi Kudret Özersay, Greentree zirvesi sonuçlarını Havadis’ten Mete Tümerkan’a değerlendirdi. Özersay, sürecin bundan sonrası için Türk tarafının başarısızlığa yatırım yapmayacağını belirterek, “Biz Kıbrıs Türk tarafı olarak böyle bir başarısızlığa yatırım yapacak değiliz. Ancak muhatabımızdan gerekli yanıtları alamazsak, başarısızlık ve sürecin sona ermesi de olasılıklardan biridir ve bunu herkes bilmelidir” dedi. Tümerkan’ın soruları ve Özersay’ın yanıtlarının tam metni şöyle:

“Çok taraflı toplantı için bir bedel ödeyecek değiliz.”
Soru: Çok taraflı toplantı konusuna bakışınız nedir?
Kudret Özersay: Çok taraflı toplantı bir araçtır. Belirli bir noktada henüz çözümlenememiş olan bütün konuların masaya konulacağı ve bütün aktörlerin bir araya gelerek büyük bir pazarlık yapacakları bir platformdur. Herkes de çok iyi bilmektedir ki Kıbrıs sorunu sadece iki toplumlar arasında bir sorun değildir. Uluslararası politikanın değişik yönlerini ilgilendiren başka bölgesel ve uluslararası aktörleri de doğrudan ilgilendiren bir sorundur. Bu nedenle genel sekreterin son açıklamasında da belirttiği üzere eğer Kıbrıs sorunu çözülecekse bu yıl nisan sonu mayıs başı gibi bu toplantı yapılacaktır. Aslında bu toplantıdan Rum tarafının çekinmesi için bir neden olduğunu düşünmüyorum. Çünkü yaklaşık 10 yıldır Kıbrıs’ta üzerinde uzlaşılmış bir prensip vardır. Buna göre çözüm metni yürürlüğe konulmadan önce mutlaka referandumlarla her iki toplumun da onayına sunulacaktır. Bu nedenle artık empoze çözüm diye bir paranoyanın Rum toplumuna sürekli olarak enjekte edilmesi çok anlamsız ve zarar vericidir. Bu yaklaşım ve zaman oynama bize zamanın kendisinin bir başka çözümü empoze etmesine neden olabilir. Çok taraflı toplantı Kıbrıs Türk tarafının hedefi değil, çözümün bulunması için gerekli olan araçlardan sadece birisi olduğu için, sırf bu toplantı yapılsın diye ya da örneğin mart ayında Sayın Downer sırf olumlu bir değerlendirme yapsın diye Kıbrıs Türk tarafı Rum tarafından karşılık bulmayacak ve dengeli olmayan tavizler verme yoluna gidecek değildir… Amaç kapsamlı çözümdür. Karşılıklı ve dengeli taviz verilecekse ancak kapsamlı bir çözüm için verilir yoksa çok taraflı toplantıya gitmek için değil.

“Kıbrıs müzakerelerinde takvim netleşti”
Soru: Greentree zirvesinin sonucunda ne çıktı?
Kudret Özersay: Greentree zirvesinin sonucunda Kıbrıs Türk tarafının süreci zorlayan olumlu adımların etkisi ile net bir takvim ortaya çıkmıştır. Buna göre genel sekreterin şubat ayında yazacağı raporun ertesinde mart ayında özel danışmanı Downer’ın değerlendirmesi daha sonra ortaya çıkacak olan adımların ne olacağını gösterecektir. Kuşkusuz burada genel sekreter kendi takdir yetkisini kullanacaktır. Rum tarafı Güvenlik Konseyi’nin bu noktada bir role sahip olmasını ve kendi ifadeleriyle bütün iç meselelerin çözümlenmesini talep etmektedir. Ancak açıklamadan da görüleceği üzere burada gerekli olan şey bütün iç meselelerin çözümü değil, olumlu bir değerlendirmedir. Ve bunun için de tabii ki ilerleme elde edilmesi gerekir. Gerek geçmişte birinci Greentree ertesinde gerekse genel sekreterin 6 Ocak tarihli mektubunda iç meselelerin çözümüne yapılan gönderme bir ön şart niteliğinde değildi zaten, bir beklenti niteliğindeydi. Ve aslında Kıbrıs Türk tarafı da olabildiğince çok ilerlemenin çok taraflı toplantı öncesinde sağlanmasını istemektedir. Ancak son Rum Ulusal Konseyi kararında netleşen Rum tarafı tezine göre bu bir şart haline getirilmektedir ki, genel sekreter buna sıcak bakmamıştır. Aslında müzakerelerin başarısının önündeki en önemli engeller ön şartlara ilişkindir. Greentree ertesindeki açıklama bunlara müsaade etmediği için olumlu ve takvimi netleştirmiştir. Kuşkusuz burada cevaplanması gereken soru Downer’ın değerlendirmesinin olumsuz olması halinde ne yapılacağıdır. Umarım Rum tarafı sırf çok taraflı toplantıdan kaçacak diye buna yatırım yapmaz. Biz Kıbrıs Türk tarafı olarak böyle bir başarısızlığa yatırım yapacak değiliz. Ancak muhatabımızdan gerekli yanıtları alamazsak başarısızlık ve sürecin sona ermesi de olasılıklardan biridir ve bunu herkes bilmelidir.

“BM Genel Sekreteri’nin şakası yok”

Soru: BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un Greentree’deki tavrı nasıldı? Genel sekreterin liderlere mesajı neydi?
Kudret Özersay: Biz Kıbrıs Türk tarafı olarak Greentree 2 müzakereleri sırasında genel sekreter Ban’ın konulara yaklaşımının ve sürece dair tespitlerinin son derece ciddi ve kararlı olduğunu gördük. Kendisi geçmişte bu sürecin ucu açık devam etmesi mümkün değildir derken, bunu laf olarak söylemiş değildir. Greentree’de çok net bir şekilde bu sürecin gerek kendisinin gerekse BM Örgütü’nün itibarıyla doğrudan ilgili olduğunu vurgulamıştır. Üstelik dünyanın başka yerlerinde sürmekte olan uluslararası uyuşmazlıklar bakımından bu örgütün başka önemli sorumlulukları olduğunu da iki lidere hatırlatmıştır. Dahası süreç “Kıbrıslı” bir süreç olduğu başarısızlık halinde her iki tarafın da kendi üzerine düşen sorumluluğu üstlenmesi gereğine vurgu yapmıştır. Bunlar son derece ciddi mesajlardır ve genel sekreterin şakası olmadığını gösterir… Aslında sayın genel sekreter son derece istikrarlı ve kendi içinde tutarlı bir biçimde adım adım süreci buraya taşımıştır. Kimseye sürpriz de yapmamıştır. Ucunun açık olmadığını söylediği bu sürecin Rum tarafının 1 Temmuz’daki AB Dönem Başkanlığı öncesinde tamamlanabilmesi için neyin ne zaman ve nasıl yapılacağını tarif etmiştir.
“Süreç Kıbrıs’ta bundan sonra nasıl işleyecek? Güney Kıbrıs’taki siyasi gelişmelerin sürece etkisi nasıl oluyor? Bir Kıbrıs zirvesi daha geride kaldı, geriye dönüp baktığınızda kazanan ya da kaybeden var mı?” sorularının yanıtını içeren mülakatın devamı yarın sayfa 18’de.