Cuma günkü HÜRRİYET gazetesinde,gazetenin yazıişleri müdürü ve köşe yazarı,değerli dostum Tufan Türenç’in  “Bir Libya anısı” başlıklı yazısını okuyunca 20 Temmuz 1974 Barış Harekâtı günlerinde yaşadığımız kıvanç dolu bir olayın parçalarını bir araya toplama olanağı buldum.Çok sevindim.

Harekât esnasında Libya’nın Türkiye’ye destek verdiğini işitmiş ve mutlu olmuştuk.Konu Bakanlar Kurulunda da bir ara konuşuldu.Daha sonra Deniz Baykal’ın da dahil olduğu Ecevit Hükümetinden adaya gelen  özel bir heyetle yaptığımız toplantıda da konu açıldı.

Sayın Baykal’la yan yana oturuyordum.Mülkiye merkezli yaklaşımla birbirimize bazı bilgiler aktardık.O bana “Libya yardım yaptı;bunun nedeni ikidir.Birincisi Libya Başbakanı Callut Ecevit’in uzun kuşaktan akrabası.İkincisi Mülkiye mezunu Süleyman Ateyga Harekât sırasında ve tabii şu anda da Ankara’da Libya Maslahatgüzarı görevinde.Onun büyük yardımı oldu.Uçaklarımıza gereken  ihtiyaçlarını ve  diğer askeri amaçlı yardımları yaptılar” dedi.

Ben de Süleyman Ateyga’nın dostumuz olduğunu,birçok derste birlikte oturduğumuzu,eşinin Ankara Bahçelievler’de ikamet eden Şermin olduğunu,benim de eşimin de  Şermin olduğundan hep şakalaştığımızı, mezun olduktan sonra da ilişkimizi kesmediğimizi anlattım ve Ateyga’nın hızmetinden gurur duyduğumu ekledim.

Yıllar sonra,1981 yılında  resmi davetlisi olarak KKTC Meclis Heyeti olarak   Libya’ya yaptığımız ziyaret esnasında Süleyman Ateyga’yı sorduğumuzda üzücü haber aldığımızı anımsıyorum.Meğer,Kaddafi,belirli bir gelir düzeyinde olan ailelerin mallarına,ticaret merkezlerine ve bankadaki paralarına el koymuştu.Bizim ziyaretimizden bir gün önce Libya parasını değiştirmiş,herkese belrili ihtiyacı kadar yeni para vermişti. Süleyman Ateyga’nın babası kabile lideri idi. Zengindi.Herkes gibi varlığına el koydular ve belirli miktar para alarak ülkeden çıkışlarına izin verdiler.

Dostum Süleyman Ateyga, İsviçre’de Libya Temsilcisi idi. Libya’ya geri çağırıldı.Ancak  babası ve tüm ai,lesi yurt dışına sürüldüğü için geri dönmedi.Türkiye’ye yerleşti.Son görüştüğümüzde  Istanbul’da  Atataürk Havaalanı yakınında ve Galatasaray’ın futbol çalışması yaptığı sahanın karşı sokağında bir köşkte oturuyordu.Sevgili eşi ve yakın ailesi ile orada bir yemekte buluşup,görüşmüştük.

Tanrı tuttuğunu altın etsin.Biz Kıbrıs’ta yaşam mücadelesi verir,Mehmetcik ve Mücahit zafer için çarpışırken  Süleyman Ateyga Libya Maslahatgüzarı olarak bize yardım yapıyordu.Ben bunun boyutlarının ne denli büyük olduğunu 37 yıl sonra  Sevgili Tufan Türenç’in Hürriyet’teki  yazısından öğrendim.

Pazar günün rahatlığı ve keyfi içinde 1974 Harekâtında bizim için fedakârlık yapanların yaptıklarını  okumak zevk olacaktır diye düşündüm.İşte o kahramanlık destanının özeti.

Hürriyet’te  Tufan Türenç kendi köşesinde 1974 Harekâtında Libya’nın yaptığı desteği anlattı.Ben hem onu özetle aktarmak ve de bu arada bende olan bilgileri araya sokarak anlatmak istiyorum: 

Emekli Büyükelçi Taner Baytok bu olayın kahramanlarından. 1974 Kıbrıs Harekâtı esnasında Türkiye İran ve Irak’a askeri malzeme satın almak  için  başvurmuş.Onlar Türkiye’nin isteklerinin ülkelerinde olmadığını,bunların Libya’da olduğu bilgisini aktardılar.Belli ki bu sırada Libya Başbakanı Callut,rahmetli Başbakan Bülent Ecevit’in akrabası olduğu için Ecevit devreye girmiş.Milli Savunma Bakanı her zaman dost olduğum ve iribatta kaldığım, büyük diplomat ve siyaset adamı rahmetli Hasan Esat Işık’tı.Bu dönemde Ankara’da Libya Maslahatgüzarı Süleyman Ateyga görevde idi.Türkiye Dışişleri Bakanlığında da o sırada benim gibi Ateyga’nın devre arkadaşları görevde idi.Tuncer Topur,Sönmez Köksal,Onur Öymen,Özcan Davaz ve arkadaşları çeşitli görevler yüklenmişlerdi.

Libya  daha önce kapattığı  ABD üslerini Türk Subaylarına açtı.4 Uçak dolusu silâh ve malzeme Türkiye’ye gönderildi.Sayın Baytok’un anlattığına göre rahmetli Ecevit Libya’ya gidiş ve yeni melzeme tedariki emrini verdi.Deneyimli Havacılarla Libya’ya uçan Büyükelçi  Baytok,Libya Genel Kurmay Başkanına, önceden aldıkları malzemelerin parasını derhâl ödemek istediklerini aktardı ve yeni malzeme istedi.Aldığı yanıt gözyaşartıcıdır.”Sizden para almayız.Depolarda ne kadar silâh,malzeme varsa hemen gönderelim”.Heyetteki Türk Subaylar üsse giderek ,htiyaçları belirleyip bunları 4 adet DC 9 uçağına yükleyip Türkiye’ye aktardılar.

Her durumda emir Libya Lideri Muammer Kaddafi’den gelmişti.

Libya’nın Kurtuluş törenlerine 4 Eylül’de  Deniz Baykal başkanlığındaki heyet Libya’yı  ziyaret etti.Kaddafi’ye teşekkür mektubu sunacaktı.Görüşmede Kaddafi “Neden adanın tümünü işgâl etmediniz?” diye sordu ve ekledi:”Eğer Yunanistan kıpırdarsa size elimizden gelen bütün yardımı yaparız”…

Libya’nın bu dost davranışı  unutulamaz.Temenni edelim,bugün içine düştüğü açmazdan en az zararla çıkmış olsun.Libya kardeş ülkedir.

İyi Pazarlar dilerim.Yaşananları öğrenmek büyük zenginliktir. Kıbrıs Harekâtı kolay yapılmadı.Bunun değerini bilelim.Mehmetcik ve Mücahidin fdekârlığını minnet ve şükranla analım.Bugün olduğu gibi “Düşmanlarımızın” oyunlarına  gelmeyelim…