İşte Diyabet Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Diyetisyen Leman Denizgil, diyabet hastalarının nelere dikkat etmesi gerektiğini yazdı.

ads
14/11/2019
HK

ads
İşte Diyabet Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Diyetisyen Leman Denizgil, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü nedeni ile Haber Kıbrıs için kaleme aldığı yazıda diyabet hakkında bilinmesi gerekenleri yazdı.

Leman Denizgil'in yazısı şöyle:

Bugün 14 Kasım Dünya Diyabet Günü. Diyabet (Diabetes Mellitus (DM)), pankreasın yeterli insülin üretememesi veya vücudun ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamaması sonucu oluşan şekerin yüksekliği ile seyreden   bir hastalıktır.

Diyabet hastalığının belirtileri nelerdir?

  • Çok fazla yemek yeme
  • Çok fazla su içme
  • Çok fazla idrara çıkma
  • Çok yemek tüketse de kilo kaybetmeye devam etmesi
  • Güç kaybı
  • Ağızda kuruluk
  • Bulanık görme
  • Deri üzerinde kaşıntı ya da yaraların iyileşmesi konusunda gecikmeler
  • Sürekli halsizlik durumu

Elbette hastanın bu semptomların bir ya da birkaçının varlığından dolayı diyabet hastası olduğunu düşünmesi her zaman doğru olmayabilir. Bunun için belirtilerin varlığı halinde bir uzman doktora gidilmesi gerekir.

Tanı Kriterleri Nelerdir?

Diyabeti olmayan bir birey kan şekeri düzeyi açlık halinde 120 mg/dl, tokluk halinde (yemeğe başladıktan iki saat sonra) 140 mg/dl’nin üstüne çıkmaz. Açlıkta veya toklukta ölçülen kan şekeri düzeyinin bu değerlerin üstünde olması diyabetin varlığını gösterir.

Bir kişinin diyabetli olup olmadığı Açlık Kan Şekeri (AKŞ) ölçümü veya Oral Glikoz Tolerans Testi (OGTT) yapılarak saptanır. AKŞ ölçümü 100-125 mg/dl olması gizli şeker (pre-diyabet) sinyalidir. AKŞ ölçüm sonucunun 126 mg/dl veya daha fazla olması diyabetin varlığını gösterir.

OGTT’de glikozdan zengin sıvı aldıktan 2 saat sonraki kan şekeri değeri önemlidir. İkinci saat kan şekeri ölçümü 140-199 mg/dl ise gizli şeker, 200 mg/dl veya daha yüksek ise diyabet tanısı konulur

Tip 1 Diyabet Nedir?

Tip 1 diyabet genellikle çocuk ve genç erişkinlerde ortaya çıkar. Vücutta pankreas beta hücrelerinin harabiyetine bağlı insülinin hiç üretilmediği ya da çok az üretildiği diyabet türüdür. İnsülin, vücudun başlıca yakıtı olan glukozun (şekerin) enerji olarak kullanılabilmesi için hücre içerisine taşınmasını sağlayan hormondur. Eksik olan insülini dışarıdan yerine koymak gerekir. Tip 1 diyabetliler, tüm diyabetlilerin % 5 ile % 10’unu oluşturur. İnsülin tedavisi ve sürekli eğitimlerle Tip 1 diyabetli bireyler kan şekerlerini yönetebilir, uzun ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilirler.

Tip 2 Diyabet Nedir?

Diyabetin en sık rastlanan türüdür. Tüm dünyada diyabetlilerin %90-95ını oluşturur. İnsülin, vücudun başlıca yakıtı olan glukozun (şekerin) enerji olarak kullanılabilmesi için hücre içerisine taşınmasını sağlayan hormondur. Tip 2 diyabetli kişilerde insülin üretilir fakat üretilen insülin etkili kullanılamaz. Daha çok insülin direnciyle karakterizedir.

Gizli Şeker (Pre-diyabet) Nedir? 
Eğer bir kişinin kan şekeri düzeyi normalden yüksek olmasına karşın diyabet tanısı koymaya yeterli yükseklikte değilse bu durumda kişi pre-diabetik (gizli şeker hastası) olarak tanımlanır.

Diyabet Nasıl Tedavi Edilir?                                              
Diyabet tedavisinde amaç kan şekeri ayarını sağlamak diğer bir ifade ile kan şekeri yükselmelerini ve kan şekeri düşmelerini önlemektir. Bu ayarın sağlanması komplikasyonların gelişimini önlemek veya gelişmiş komplikasyonların seyrini yavaşlatmak için son derece önemlidir. İyi bir diyabet kontrolü, kan şekeri seviyenizi mümkün olduğunca normale en yakın tutmak anlamına gelir.

Karbonhidratlar

Vücudun temel enerji kaynağıdır. 1 gr karbonhidrat 4 kalori enerji sağlar. Düzenli yemek yiyerek, karbonhidratlı gıdaları tüm güne yayabilir ve günlük enerji ihtiyacınızı, kan şekerinizi fazla yükseltmeden karşılayabilirsiniz.

Karbonhidratlar basit ve kompleks karbonhidratlar olarak ikiye ayrılır;

Basit karbonhidratlar barsaklardan hızlı bir şekilde emilir ve kana karışırlar (şeker, şekerli tatlılar, bal, pekmez, marmelat, reçel gibi). Kompleks karbonhidratlar barsaklardan daha yavaş emilir ve kan şekerini dengeli bir şekilde yükseltir, dengeli insülin salınımı sağlarlar (tahıllar, ekmek, kurubaklagiller, meyve, sebze, süt ve yoğurt gibi). Obez kişilerde genellikle insülin fazla salgılanır. İnsülin düzeyinin artması, iştahı arttırarak yağ depolanmasının artmasına ve böylece obezitenin daha da ağırlaşmasına neden olmaktadır. Bu yüzden, insülin salınımını arttıran besinlerden uzak durulmalıdır.

Proteinler

 Vücudun temel yapı taşlarıdır, büyüme ve onarım gibi fonksiyonlarda rol oynarlar. 1 gr protein 4 kalori enerji sağlar. Proteinler kan şekerinin doğrudan yükselmesine neden olmazlar.

Yağlar

Yüksek enerji verirler, 1 gr yağ 9 kalori enerji sağlar. Çok fazla yağ tüketmek kilo alımına neden olur, bu da kan şekeri düzeylerinin kontrol edilmesini güçleştirir. Vücudumuzun yağa ihtiyacı vardır ancak hangi yağın seçildiği sağlık için önem taşımaktadır.

Posa (Lif)

Posa tüketiminin artması kan şekerini daha geç ve daha yavaş yükseltir. Yağların emilimini geciktirir.Diyabetli bireylerin her öğünde salata ve sebze yemesi, kan şekerini düzenlemek için önerilmektedir.

Özetle Nelere Dikkat Etmeliyiz?

  • Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmeli,
  • Bireye uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmeli,
  • Öğün atlanılmamalı,
  • İnsülin ve/veya ilaç zamanlarına ve dozlarına dikkat edilmeli,
  • Önerilen fiziksel aktivitelere (yürüyüş gibi) özen gösterilmeli,
  • Sigara ve alkolden uzak durulmalıdır.
14/11/2019 12:35
ad

Bu habere tepkiniz:
TAGS: leman denizgil, beslenme, diyetisyen, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü, diyabet, Şeker, kolesterol, hasta, HABER, KIBRIS, haber, kıbrıs
MANŞETLER

HK SAĞLIK

© 2019 Digihaber Portal Services Ltd. Haber Kıbrıs.