Yolsuzluklar, istismarlar; haksızlıklara, eşitsizliğe, adaletsizliğe kokuşmuşluğa kapı açıyor

ads ads ads ads
31/07/2021

ads
ads
ads

Ali Baturay Ali Baturay


Dikkat ettiniz mi, eğitimi, gelişmişliği, çağdaşlığı, şeffaflığı, toplumsal barışı, insan haklarını, denetlenebilir olmayı benimseyen ve demokrasiye inanan halkların olduğu devletlerde insana da önem veriliyor, politikalar insan odaklı oluyor.

    Ayrıca, yukarıdaki prensiplere inanan devletlerde çok az yolsuzluk olaylarına rastlanıyor.

    Uluslararası Şeffaflık Örgütü- Yolsuzluk Algı Endeksi’nin verilerine göre, en az yolsuzluk olan ülkeler Danimarka ve Yeni Zelanda… Bu iki ülkede yolsuzluk neredeyse yok denecek kadar az…

     Bu iki ülkeyi Finlandiya, Singapur, İsveç, İsviçre, Norveç, Hollanda, Almanya, Lüksemburg, Avustralya, Kanada takip ediyor…

     Dikkat edin, yukarıda ismi sayılan ülkeler, her yıl yapılan “en refah ülkeler”, “en güvenli ülkeler”, “halkı en mutlu ülkeler” endekslerinde de yer alıyor.

     Peki eğitime önem vermeyen, cahilliğin fazla olduğu, gelişmişliğin önemsenmediği, denetlenebilir olmayan, şeffaflıktan söz edilemeyen, tutuculuğun, muhafazakarlığın, insan hayatını zorlaştıran geleneklerin olduğu, ifade özgürlüğünün bulunmadığı, demokratik olmayan ülkelerde insan yaşamına da önem verilmiyor.

    Zaten yukarıda saydıklarımızın olmadığı ülkelerde çok büyük sorunlar var, baskı var, zulüm var, savaş var…

    Yine Uluslararası Şeffaflık Örgütü- Yolsuzluk Algı Endeksi’nin verilerine göre, dünyada en fazla yolsuzluk Güney Sudan, Somali ve Suriye’de varmış…

     Yolsuzlukta bu ülkeleri Yemen, Venezuela, Sudan, Ekvator Ginesi, Libya, Kuzey Kore, Haiti, Kongo, Türkmenistan, Afganistan, Irak, Çad gibi ülkeler takip ediyor.

     Dikkat ederseniz “yolsuzluğun yoğun olarak görüldüğü ülkeler” diye gösterilen ülkelerde çok sayıda sorun var… Fakirlik var, baskı var, antidemokratik uygulamalar var, insan yaşamına zerre değer verilmiyor, insan haklarından söz etmek bile mümkün değil, buralarda iç savaş var, savaş var, başka ülkeler tarafından sömürülme var…

     Ülkeyi yönetenler ve onlara yakın olanlar, KKTC’yi genellikle durumu kötü ülkelerle karşılaştırıp “şükretmeyi” tercih ederler, bize en kötüyü gösterip, mevcut durumu kabullenmemizi isterler…

     Elbette Kuzey Kıbrıs’ta durum; bir Sudan, bir Somali, bir Suriye, bir Libya, bir Afganistan kadar kötü değildir, ya da savaşların, iç savaşların, fakirliğin, antidemokratik uygulamaların olduğu diğer ülkeler kadar…

     Ancak biz, bizden daha kötü durumda olan ülkelere bakıp da halimize şükredeceğimize, başta sıraladığım çağdaş ülkeleri kendimize örnek almalıyız, onların seviyesine ulaşmayı hedeflemeliyiz.

    (Bu arada şunu söyleyeyim, bizim dünya nezdinde tanınmamışlığımızın yarattığı dezavantajlar var ya, “bizden kötü” dediğimiz ama dünyada tanınan, legal sayılan ülkelerin bazı haklatrını kullanması bile bizi kıskandırabiliyor… Yani bizim kendimize özgü ekstra mağduriyetlerimiz var…)

    “Kuzey Kıbrıs’ta Yolsuzluk Algısı 2020 Raporu” dün açıklandı, sonuçları medyadan takip ettiniz, Haber Kıbrıs da dün geniş bir şekilde sonuçları verdi. KKTC yolsuzluklar bakımından endişe edici boyutta ama ben rapora bir de yukarıda belirttiğim gözle baktım.

    Yani insan haklarına önem veren, şeffaf olan, denetlenebilir olan, demokrasiye inanan, gelişmiş, gelir düzeyi yüksek olan ülkelerde “yolsuzluk” da az… Ancak bunların olmadığı ya da az ülkelerde yolsuzluk da fazla…

     Dünyada en az yolsuzluk olan ülkelerle, en fazla yolsuzluk olan ülkelere bir bakmanızı istedim…

     Düşünce kuruluşu Friedrich Ebert Vakfı’nın katkılarıyla her yıl ülkemizde de hazırlanan “Yolsuzluk Algısı Raporu”, ülkelerde yapılan anketlerle ve diğer bazı verilerle belirleniyor,’ Uluslararası Şeffaflık Örgütü- Yolsuzluk Algı Endeksi’nde yer alıyor.

     Sıfır- 100 arası skorlarla hazırlanan listede, aynı skoru alıp aynı sırada yer alan ülkeler olabiliyor, örneğin en az yolsuzluğun olduğu ülkelerde hem Danimarka hem de Yeni Zelanda birinci sırada. KKTC ise 36 skoruna sahip ve yedi ülke ile birlikte 104’üncü sırada. 180 ülkenin değerlendirmeye alındığını düşünecek olursak, “yolsuzluk görülen ülkelerde” orta sıralarda yer aldığımız söylenebilir.

    Peki “yolsuzluk” listesinde KKTC hangi ülkelerle paylaştı 104’üncü sırayı? Arnavutluk, Cezayir, Fildişi Sahili, El Salvador, Kosova, Tayland ve Vietnam’la paylaştık 104’üncü sırayı. Düşündürücü ve üzüntü verici…

     Bu arada sunumunu dün Ömer Gökçekuş ve Sertaç Sonan’ın yaptığı “Kuzey Kıbrıs’ta Yolsuzluk Algısı 2020 Raporu”nun sonuçlarını haberlerde okudunuz herhalde ama ben ana başlıklarını yeniden vereyim:     

    “KKTC’de yolsuzluk yaygındır ve ciddi bir sorundur”, “Yolsuzluk en fazla kamuya ait taşınmazların kullandırılmasında gerçekleşiyor”, “Yaklaşık olarak her 10 iş insanından biri son bir yılda fiilen rüşvet verdiğini söylüyor”, “Kamu kaynakları, siyasetçiler ve üst düzey memurlar tarafından istismar ediliyor”, “Yolsuzluğu engelleyecek kurumsal altyapı zayıf”, “Yolsuzluğu caydırması beklenenler başarılı değil”, “Yolsuzlukla mücadelede hükümet çok başarısız”, “Dokunulmazlıkları kaldırılan milletvekillerinin caydırıcı bir ceza alması beklenmiyor”, “Seçimlerde maddi menfaat vaat edilmesi çok yaygın”…

    Yukarıda başlıklarını verdiğim sonuçlar anketle elde edildi ama anket yapılmasa bile biz bunları bilmiyor muyuz? Hangi başlığa itiraz edebilirsiniz ki? Hiçbirine değil mi? Hatta daha fazlasını bile ekleyebilirsiniz…

    Herkesin bildiği gerçekler… Bilinen ama yok etmek için, ortadan kaldırmak için çaba gösterilmeyen gerçekler… Hatta “bazı önemli makamlara gelen bazı kişilerin bu yolsuzlukları yapması” adeta normal sayılıyor, kanıksanıyor… “Şimdi sıra onlarda, biraz da onlar yesin” diye espriler bile yapılabiliyor.

    Halbuki “yolsuzluklar”, “istismarlar”; haksızlıklara, eşitsizliğe, adaletsizliğe, düzenin darmadağın olmasına, kokuşmuşluğa kapı açıyor. Kimsenin kimseye saygısı kalmıyor, vatandaşların ülkesine olan aidiyeti yara alıyor…

    Zaman zaman başka uluslararası raporlarda da kusurlarımız yer alıyor, hatta bazen ülkemizde yapılan anketlerde de… Peki kendi kusurlarımızı başkalarının gelip de gözümüze sokması mı gerekiyor? Biz bunları neden düzeltmeyelim?

   Yani iktidardakilerin iddia ettiği kadar gelişmiş bir ülke değiliz, bizden kötü ülkeleri örnek göstererek, teselli bulmamalıyız… Bu listede birlikte yer aldığımız ülkelere bakın. Kendinize yakıştırıyor musunuz?

Yolsuzlukların yoğun olduğu ülkeler, demokratik olmayan, eğitime, şeffaflığa, denetime, ifade özgülüğüne inanmayan, insan haklarına önem vermeyen, ekonomisi iyi olmayan ülkeler.

   Ülkemizde de son zamanlarda bunlara özeniliyor, sanki çok iyi şeylermiş gibi… Bu rapor bile gidişatımızın doğru yol olmadığını gösteriyor… Kendimize gelmeliyiz…

      

DİĞER YAZILARI
31/07/2021 19:58
Bu habere tepkiniz:
Habersiz kalmamak için Telegram kanalımıza katılın
ad
TAGS:
MANŞETLER

HK Ali Baturay

© 2019 Digihaber Portal Services Ltd. Haber Kıbrıs.