Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, tarımda verimliliği artıracak, teknoloji kullanımını ve su kaynaklarının daha etkin kullanımını sağlayacak uygulamaları teşvik edeceklerini söyledi.

UBP Basın Bürosundan verilen bilgiye göre, Ulusal Birlik Partisi Genel Başkanı ve Başbakan Ünal Üstel’in himayesinde düzenlenen “KKTC'nin Güçlü, Egemen Geleceği İçin Vizyon ve Proje Çalıştayı” kapsamında düzenlenen toplantıya katılan Bakan Hüseyin Çavuş, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı’nın 2022-2026 dönemindeki çalışmaları hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Hüseyin Çavuş, tarımın ekonomik kalkınmanın, gıda arz güvenliği, kırsalda yaşamın devamlığı için temel unsurlarından biri olarak ele alındığını belirtti.

Çavuş, bakanlık olarak bahse konu dönemde üreticiye desteklerin güçlendirildiğini, tarımsal ve hayvansal üretimin altyapısının geliştirildiğini, su kaynaklarının daha etkin kullanılmasına yönelik yatırımların hızlandırıldığını ve bilimsel çalışmalarla teknolojinin üretim süreçlerine daha fazla entegre edildiğini ifade etti.

Ortaya konulan çalışmaların tarım sektörünün geleceğine yönelik kapsamlı bir dönüşümün temelini oluşturduğunu söyleyen Çavuş, tarım sektörü ve doğal kaynakların kullanımında dönüşüm sürecinin 2022'de başlatıldığını kaydetti. 

-Destekler yüzde 321 arttırıldı

Sürdürülebilir üretimin temel önceliklerden biri olduğunu belirten Çavuş, hükümet döneminde tarımsal destek bütçesinin yüzde 321 artırıldığını açıkladı. Üretici desteklerinin tarihte ilk kez zamanında ödendiğini anlatan Çavuş, küçükbaş hayvan üreticilerine 82,5 milyon TL arpa hibesi sağlandığını, 84 üreticiye ise 54,5 milyon TL faiz destekli traktör ve ekipman kredisi imkânı sunulduğunu söyledi.

Üreticinin doğal afet ve benzeri risklere karşı korunma sağlanması için Genel Tarım Sigortası'na önemli kaynak aktarıldığını belirten Çavuş, son üç yılda üreticilere toplam 1,5 milyar TL tazminat ödemesi gerçekleştirildiğini, bunun yanında açıkta gerçekleştirilen sebze ve meyve üretiminin tarımsal sigorta kapsamına alındığını aktardı. 

-25 bin dönüm tarım arazisi modern sulama sistemine kavuşturuldu

Tarımın geleceği açısından su kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasının stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan Çavuş, Türkiye Cumhuriyeti ile yürütülen iş birliği kapsamında sulama altyapısının güçlendirilmesine yönelik önemli yatırımlar gerçekleştirildiğini belirtti.

Güzelyurt Ovası'na sulama amaçlı su borusu döşenerek tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından önemli bir adım atıldığını kaydeden Çavuş, bu kapsamda 207 kilometrelik sulama ana iletim hattının tamamlandığını ve 25 bin dönüm tarım arazisinin modern sulama sistemine kavuşturulduğunu, diğer taraftan da 18 göletin rehabilite edildiğini söyledi.

Tarımsal su depolama kapasitesinin 22 milyon metreküpe ulaştırıldığını kaydeden Çavuş, suyun üretimle buluşturulması kadar mevcut kaynakların korunması ve daha verimli kullanılmasının da gelecek dönemin temel öncelikleri arasında yer alacağını ifade etti.

-4 bin 800 baş Asaf getirilip dağıtıldı

Hayvancılıkta genetik yapının ve verimliliğin geliştirilmesine yönelik çalışmalar da yürüttüklerini belirten Çavuş, bugüne kadar 4 bin 800 baş "Asaf" ırkı küçükbaş hayvanın üreticilerle buluşturulduğunu söyledi.

Damızlık üretiminin yüzde 140 artırıldığını anlatan Çavuş, hayvan sağlığının korunmasına yönelik çalışmaların da eş zamanlı güçlendirildiğini kaydetti.

Şap hastalığına karşı yürütülen yoğun aşılama ve mücadele çalışmaları sonucunda aşılama oranının yüzde 98,5 seviyesine ulaştığını belirten Çavuş, modern teşhis laboratuvarlarıyla veteriner sağlık altyapısının da önemli ölçüde güçlendirildiğini kaydetti.

Tarımda verimliliğin artırılması ve üretim kararlarının bilimsel veriler ışığında alınması amacıyla araştırma altyapısının geliştirildiğini ifade eden Çavuş, Güzelyurt’ta Toprak-Su Analiz Laboratuvarı’nın kurulduğunu söyledi.

İlk kez Tarım Bakanlığı çatısı altında 3 iklim istasyonu ve erken uyarı sisteminin kurulduğunu belirten Çavuş, Devlet Üretme Çiftliği'ne ait bin 300 dönüm araziyi sulanabilir hale getirerek tohumluk ürün üretimi yapılmasının sağlandığını kaydetti. 

Tescilli yerli tohum üretiminin yüzde 220 arttırıldığına işaret eden Çavuş, üreticilere ücretsiz toprak analizi hizmeti sunularak doğru gübreleme, verimli üretim ve kaynakların etkin kullanımı konusunda yardımcı olmaya başladıklarını aktardı. 

İleri teknolojiye sahip tohum temizleme tesisinin tamamlanarak devreye alındığını da belirten Çavuş, böylelikle yerli tescilli tohum üretiminin daha yüksek kalitede yapılabilmesi için önemli bir altyapı oluşturulduğunu söyledi.

Çavuş, balıkçılık ve su ürünleri sektöründe, kayıtlı ve sürdürülebilir bir yapının oluşturulması için Balıkçılık ve Su Ürünleri Sisteminin Kayıt Altına Alınması (SUBİL) sistemi kurulduğunu kaydetti. 

-Narenciye depolama kapasitesi arttırıldı

Narenciye üreticilerinin ürününü daha uzun süre koruyabilmesi ve daha yüksek katma değerle pazarlayabilmesi amacıyla önemli bir altyapı yatırımı gerçekleştirildiğini belirten Çavuş, Türkiye Cumhuriyeti’nin katkılarıyla ilk etapta 15 bin ton kapasiteli Güzelyurt Entegre Soğuk Hava Tehsisi’nin devreye alındığına işaret etti.

Paketleme ve işleme kapasitesini yüzde 85 artırdıklarını anlatan Çavuş, depolama altyapısının güçlendirilmesiyle ürünlerin pazarlanması için süre kazandıklarını aktardı. 

Yeni yurt dışı pazarlarının oluşturulmasına yönelik çalışmaların da sürdüğünü kaydeden Çavuş, üreticinin ürününü "Daha güçlü ve sürdürülebilir" pazarlarda değerlendirebilmesinin tarım politikasının önemli hedeflerinden biri olduğunu belirtti.

-Denetim ve analiz kapasitesi arttırıldı

Gıda güvenliğinin üretimden tüketime kadar bütün sürecin temel unsurlarından biri olduğuna işaret eden Çavuş, bu alandaki denetim ve analiz çalışmalarının artırıldığını söyledi.

Zeytin Yasası’na ilişkin tüzükler hayata geçirdiklerini ve zeytinyağı ürünlerinin denetlenmesine başlandığını belirten Çavuş, zeytin ve zeytinyağı sektöründe kalite ve denetim altyapısının güçlendirildiğini ifade etti.

Pestisit uygunluk oranının yüzde 99,4 seviyesine ulaştığını belirten Çavuş, son iki yılda 195 zeytinyağı tağşiş analizi gerçekleştirildiğini açıkladı.

Aynı dönemde 3 bin 700 gıda güvenliği denetimi yaptıklarını, 35 üretim tesisi ve depoda, 40 bitki koruma ürünü satış yerinde de denetim gerçekleştirildiğini ifade eden Çavuş, tüketicinin güvenilir ve sağlıklı gıdaya erişiminin temel öncelikler arasında yer aldığını kaydetti.

Çavuşa, 2012'de hazırlanan Sürdürülebilir Balıkçılık Tüzüğü’nün Mayıs 2023’te yürürlüğe koyduklarını belirten Çavuş, balıkçılık sektörünün daha sürdürülebilir ve düzenli bir yapıya kavuşturulması yönünde önemli bir adım atıldığını söyledi.

Balıkçılık malzemelerini ilk kez Doğrudan Gelir Desteği kapsamına alındığını anlatan Çavuş, üreticilerin destek mekanizmalarından daha etkin şekilde yararlanmasının sağlandığını ifade etti.

Yangınlarla mücadele ve erken müdahale kapasitesinin artırılmasına yönelik, teknolojik altyapı da dahil pekçok yatırım yaptıklarını da aktaran Çavuş, teknolojik altyapının da bu mücadeleye dahil edildiğini söyledi.

Bu kapsamda 40 erken uyarı ve tespit kamerası, 8 ilk müdahale aracı ve 1 dozerin Orman Dairesi filosuna kazandırıldığını ifade eden Çavuş, yangın söndürme helikopterinin de aktif olarak yangınla mücadele çalışmalarında kullanılmaya başlandığını kaydetti.

Yangın Hazır Kuvvet personel sayısının 125’ten 205’e çıkarıldığını belirten Çavuş, böylece yangınlara daha hızlı ve etkin müdahale kapasitesinin güçlendirildiğini söyledi. 

Orman varlığının artırılmasına yönelik çalışmaların da sürdüğünü aktaran Çavuş, 2020-2026 döneminde 573 bin 29 fidanının toprakla buluşturulduğunu ve yaklaşık 415 hektarlık alanın ağaçlandırıldığını açıkladı.

-Gazimağusa fidan satış birimi açıldı

Yıllar sonra yeniden Tarımsal Araştırma Enstitüsü Gazimağusa Fidan Satış Birimi’nin hizmet vermeye başladığını belirten Çavuş, fidan üretimi ve temini konusunda önemli bir kapasitenin yeniden oluşturulduğunu söyledi.

Çavuş, gerçekleştirilen yatırımlarla yalnızca yangınlarla mücadele kapasitesinin artırılmadığını, aynı zamanda ülkenin orman varlığının korunması ve gelecek nesillere aktarılması yönünde de önemli bir adım atıldığını kaydetti. 

Çavuş, bitki sağlığı ve karantina laboratuvarı kurulması için gerekli yasal ve fiziki altyapının oluşturulmasına yönelik çalışmaların da başlatıldığını ifade etti.

-Küçük baş süt üretimi iki yılda yüzde 51 arttırıldı

Süt Endüstrisi Kurumu'nun (SÜTEK) yıllık süt toplama ve regülasyon kapasitesinin 188 milyon litreye ulaştığını kaydeden Çavuş, 15 yıldır atıl durumda bulunan 5 süt toplama merkezinin yeniden aktif hale getirildiğini, büyükbaş süt üretiminin son iki yılda yüzde 14,5, küçükbaş süt üretiminin ise yüzde 51 oranında arttığını, sektörde üretimin artırılması kadar üreticinin korunması ve piyasanın sürdürülebilir şekilde düzenlenmesinin de önem taşıdığını kaydetti. 

-Öncelik teknoloji, sürdürülebilirlik ve üreticinin güçlendirilmesi

Yeni tarım politikalarının merkezinde verimlilik, teknoloji, sürdürülebilirlik ve üreticinin güçlendirilmesinin yer alacağını belirten Çavuş, üretimde verimliliği artıracak, teknoloji kullanımını ve su kaynaklarının daha etkin kullanımını sağlayacak uygulamaları teşvik edeceklerini, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerine karşı dayanıklı üretim modellerinin geliştirilmesine öncelik verileceğini söyledi.

Teknolojinin tarıma yeni şekil vereceğini kaydeden Çavuş, bilimsel araştırmaların ve teknolojik uygulamaların üretimin her aşamasına daha fazla entegre edileceğini ifade etti. Yapay zekâ destekli uygulamalar, akıllı sulama sistemleri, dijital tarım teknolojileri ve erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılacağını belirten Çavuş, elde edilen verilerin üretim süreçlerinde daha etkin kullanılacağını aktardı. 

-Vizyonumuz tarımın gençler için sürdürülebilir bir çalışma alanına dönüştürülmesi 

Gençlerin tarım sektöründe daha fazla yer almasını sağlayacak yeni uygulamaların da hayata geçirileceğini belirten Çavuş, tarımın gençler için teknolojik, yenilikçi ve sürdürülebilir bir çalışma alanına dönüştürülmesinin gelecek vizyonunun önemli unsurlarından biri olduğunu söyledi.

Bakanlık olarak, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını düşünerek hareket ettiklerini ifade eden Çavuş, güçlü altyapısı, yüksek üretim kapasitesi, modern teknolojisi ve rekabet gücüyle sürdürülebilir bir tarım sektörü oluşturma hedefinde kararlı olduklarını vurguladı.

Çavuş, doğal kaynakların korunması, gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve kırsalda sürdürülebilirliğe öncelik vereceklerini kaydetti. 

“Vizyonumuz üreticisi güçlü, altyapısı modern, teknolojiyi etkin kullanan, doğal kaynaklarını koruyan ve kendi kendine yetebilen bir Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’dir” diyen Çavuş, tarım sektörünü yalnızca bugünün üretim alanı olarak değil, ülkenin ekonomik ve stratejik geleceğinin temel unsurlarından biri olarak gördüklerini söyledi.