Elektrik Kurumu’ndaki trilyonluk hurda ihalesi birçok soru işareti içeriyor. Dört firma başvurdu, yüksek teklif verenler çekildi, en düşük verenle Kıb-Tek yönetimi pazarlık yaptı. Sayıştay Başkanlığı raporuna göre kurumun zararı büyük

HEPSİ ÇEKİLDİ, YÖNETİM PAZARLIK YAPTI… Sayıştay Başkanlığı tarafından Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu hurda trafo ile hurda malzeme satış ihalesi ile ilgili denetim raporu tamamlanırken, ortaya birçok çarpıklık da serildi. Dört firmanın başvurduğu ihalede, en yüksek teklifi veren üç firma geri çekildi, en düşük teklifi veren firma ile de “Kıb-Tek Yönetim Kurulu” pazarlık yaptı

FİRMALAR VE TEKLİFLER… Açılan ihale alüminyum çıplak kablo, alüminyum PVC kablo, bakır çıplak kablo, hurda demir, trafo, varil ve hurda lastiğini kapsadı. İhaleye katılan dört firma da şu teklifleri verdi:

- Asbuzu Ticaret Şirketi Ltd: 1 milyon 319 bin 100 TL

- Cyuprus Salvage Ltd: 1 milyon 3191 bin 150 TL

- Halil Tavukçuoğlu Ltd: 663 bin 050 TL

- Tener İşletmeleri Ltd: 172 bin 650 TL

BİR ANDA YÜZDE 605 ARTIŞI KABUL ETTİ… Rakamlara bakıldığı zaman, 172 bin 650 TL teklif verdiği ihalede bir anda 1 milyon 217 bin 501 TL’ye çıkan Tener İşletmeleri Ltd., bir anda 1 milyon 44 bin 851 TL fiyat artırmış oldu. Bu fiyat yüzdelik olarak hesaplandığında ise, yüzde 605

HEPSİ SORUMLU… Kurumun uğradığı zarardan yönetim kurulu başkanı Hüseyin Konuralp, asbaşkan Hasan Çetin Erçen, üyeler Hasan Hasipoğlu, Özgür Cemal Özerdem, Asım Karaderi ve müdür Fuat Mertay sorumlu tutuluyor

İŞTE PAZARLIK TABLOSU: Tener İşletmeleri Ltd., “pazarlıkla” 1 milyon 217 bin 501 TL ödemeyi kabul etti. Trafo ve varil başına ödeyeceği parada kabul ettiği artış ise dudak uçuklattı. İşte o tablo:

Malzeme adı Önce (TL) Sonra (TL) Artış %

Çıplak alüminyum kablo 8 bin 8 bin 0

Alüminyum PVC kablo 2 bin 9 bin 350

Bakır çıplak kablo 6 bin 750 14 bin 751 117

Bakır PVC kablo bin 750 7 bin 300

Hurda demir 3 bin 750 3 bin 750 0

Trafo 150 bin 950 bin 533.33

Varil 400 200 bin 49 bin 900

Hurda lastik - 25 bin (sonradan almayı kabul etti)

Toplam 172 bin 650 1 milyon 217 bin 501 605.18

Sayıştay Başkanlığı tarafından Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu hurda trafo ile hurda malzeme satış ihalesi ile ilgili denetim raporu tamamlanırken, ortaya birçok çarpıklık da serildi.

Dört firmanın başvurduğu ihalede, en yüksek teklifi veren üç firma geri çekildi, en düşük teklifi veren firma ile de “Kıb-Tek Yönetim Kurulu” pazarlık yaptı. Çarpıklık da burada ortaya çıktı.

İhaleye yüksek teklif veren Asbuzu Tic. Şti., Cyprus Salvage ve Halil Tavukçuoğlu ihaleden çekilirken, ihaleye 172 bin TL’lik teklifle katılan Tener İşletmeleri Ltd. de Kıb-Tek Yönetim Kurulu ile pazarlığa oturdu. İhaleye 172 bin TL ile katılan Tener İşletmeleri Ltd. pazarlığın ardından 1 milyon 217 501 TL’ye hurda ihalesini almayı kabul etti.

Rakamlara bakıldığı zaman, 172 bin 650 TL teklif verdiği ihalede 1 milyon 217 bin 501 TL’ye çıkan Tener İşletmeleri Ltd., bir anda 1 milyon 44 bin 851 TL fiyat artırmış oldu. Bu fiyat yüzdelik olarak hesaplandığında ise, yüzde 605.

Sayıştay da şaşırdı…

İhaleye yüksek oranda teklif veren Asbuzu, Cyprus Salvage ve Halil Tavukçuoğlu isimli üç şirketin ihaleden “neden” çekildiği konusunda Sayıştay Başkanlığı da ikna olmadı.

Raporu hazırlayan Sayıştay Başkanlığı denetçileri, üç şirketin de aynı mazereti sunduğunu ifade ederek, “ihaleden çekilmek için sunulan gerekçenin nedeni anlaşılamadı” yorumunu yaptı.

Her üç şirket de “trafolar içerisinde bulunan atık yağları değerlendirme hususunda altyapıların olmadığı” mazeretini bildirdi.

Oysa şartnamede “trafoların hiçbir işleme tabi tutulmadan yurt dışına gönderilmesi” maddesi yer almaktaydı. Bu noktada şaşkınlığını gizleyemeyen Sayıştay denetçileri de, şirketlerin ihaleden çekilme gerekçesini “nedensiz” buldu.

Kıb-Tek yönetimi pazarlığa oturdu

İhaleye en yüksek teklifi veren üç şirket geri adım atarken, diğer üç şirkete göre, “çerez parası” öneren Tener İşl. Ltd ile Kıb-Tek yönetimi “pazarlığa” oturdu.

İhalenin iptal edilmeyerek, pazarlıkla hurda malın satılması da tuhaf karşılanan gerekçeler arasında.

Kıb-Tek yönetimi, “biriken ve çevre kirliliğine neden olan atıkların bir an önce yurt dışına gönderilmesini” gerekçe göstererek, Tener İşl. Ltd. ile “açık pazarlık” kararı aldı.

Açık pazarlığın sonucunda da Tener İşletmeleri Ltd. rekor bir artışla hurda malzemeyi almaya karar verdi.

Trafoların içinde altın mı var?

Pazarlık sonucu, hurda ihalesini alan Tener İşletmeleri Ltd.’nin hurda trafolara verdiği rakam dikkat çekici. İlk ihalede trafolar için 150 bin TL veren Tener İşletmeleri, pazarlıkların ardından bu rakamı 950 bin TL’ye çıkardı.

Diğer firmalar “trafo içindeki yağı işleyemeyiz” diyerek ihaleden çekilirken, Tener İşletmeleri Ltd.’nin bir anda trafolara vermiş olduğu rakamı 800 bin TL artırması dikkat çekiyor. Yüzdeliğe vurulduğu zaman ise artan rakam yüzde 533.33…

Bu noktada herkesin sorduğu soru ise, “Üç firmanın çekilmesine neden olan trafoların içindeki yağa, Tener İşletmeleri Ltd. neden 150 bin TL değer biçip, daha sonra 950 bin TL vermeye razı oldu. Bu yağlar, altın mı?”

Varillere önce 0.50 kuruş, sonra 250 TL

Tener İşletmeleri Ltd.’nin fiyatını fahiş artırdığı hurda malzeme sadece trafo değil. Varil fiyatları da “pazarlık” sonucunda 0.50 kuruştan, 250 TL’ye çıkarıldı.

Tener İşletmeleri Ltd. alüminyum çıplak kablo ve birim fiyatını artırmazken, diğer kalemlerde artış gözlemlendi. Toplamda ilk ihalede alüminyum çıplak kabloya 8 bin TL veren firma bu kalemde fiyat artırmadı.

Alüminyum PVC kablonun fiyatı ise 2 bin TL’den 9 bin TL’ye, bakır çıplak kablonun fiyatı 6 bin 750 bin TL’den 14 bin 751 TL’ye, bakır PVC kablonun fiyatı 3 bin 750 TL’den 7 bin TL’ye, trafo fiyatı 150 bin TL’den 950 bin TL’ye, varil fiyatı 400 TL’den 200 bin TL’ye çıktı. Hurda demir fiyatı her iki ihalede de 3 bin 750’de kaldı.

Şartname başka, sözleşme başka

Sayıştay denetçilerinin tespit ettiği bir başka skandal ise, ihale şartnamesi ile pazarlık sonrasında oluşturulan “satış sözleşmesinde” ciddi değişiklikler olması. Örneğin, ihale şartnamesinde kurumdan yüklenen trafolar, direkt olarak yurt dışına çıkarılması gerekirken, “pazarlık” sonucu oluşan sözleşmede ise trafoların “ellenmesine” izin veriliyor.

Ayrıca, “kati teminat” altında kurumun alması gereken “ihalenin bedelinin yüzde 5’i de eksik hesaplandı.

Teminat bedeli 50 bin TL olarak hesaplanırken, kurum 10 bin 875 TL eksik teminat almış oldu. Kısacası, “pazarlık usulü belirlenen 1 milyon 217 bin TL’lik ihalenin yüzde 5’ine denk gelen “kati teminat alınacak” hükmü ihale şartnamesinde yer aldı ancak, “pazarlık usulü belirlenen sözleşmeye” konmadı.

Kıyak üstüne kıyak

İhale süresine uymayan Tener İşletmecilik Ltd.’ye kurum müdürü Fuat Mertay ve yönetim kurulu tarafından sık sık “süre uzatma” kıyağının geçildiği de Sayıştay raporu içerisinde yer aldı.

“Boş trafo”, “dolu trafo”

Şirket, içerisinde yağ bulunmayan trafoları ise “hurda” kapsamına alarak kuruma ödeme yapma yoluna gitti.

Başta “trafo” olan maddeler, ödeme sırasında “hurda demir” olarak hesaplanınca, bu noktada da kurumun kaybı olduğu ortaya çıktı. Hurda trafoya kilogram başına 0.95 kuruş ödemeyi “pazarlıktan” sonra kabul eden şirket, içinde yağ bulamadığı gerekçesi ile “bunlar trafo değil, demir” diyerek kuruma kilogram başı 0.25 kuruş ödeme yaptı. Bu yolla kurum 74 bin 13 TL eksik ücret almış oldu.

Sorumlular ne olacak?

Onlarca “garip” noktanın saptandığı “pazarlık usulü belirlenen ihalede” Sayıştay Başkanlığı sorumluları belirledi.

Raporun sonuç kısmında yer alan cümleler aynen şöyle:

1- a) “Yanık ve Hurda Trafo Satış Şartnamesi”ndeki hükümlerin hiçbirine uyulmadığı ve bu şartnamenin sözleşmeye dahil edilmediği,

b)Trafolar alıcının taşıma aracına yüklendikten sonra hiçbir şekilde trafolara müdahale edilmeyeceği ve herhangi bir yerde stoklanmayacağı ve oldukları şekilde yurt dışına çıkartılacağına hükmüne uyulmadığı,

c)Yanık ve Hurda Trafo, Satış, Şartnamesi’ndeki 3 (m) maddesine göre ihaleyi kazanan firmanın alel hesap olarak 20 bin TL meblağı kurum veznesine nakit olarak yatırmadan sözleşme imzalandığı, bu nedenle kurum müdürü Sayın Fuat Mertay’ın sorumluluğu bulunduğu,

2- Yönetim kurulunun uygulamada yağların nakliye problem yaratması, trafo içersindeki yağların kontrollü boşaltılması, trafo içerisindeki bakırın eksikliği gibi gerekçeleri dikkate alarak sözleşme süresinin uzatılması yönünde karar üreterek ilk başta ürettiği HK/303/10 no’lu kararla çelişen bir yaklaşım izlediği ve sözleşmenin 3. maddesine de uygun hareket etmemesinden dolayı kurumun 29 bin TL zarara uğratıldığı bu zarardan 24 Kasım 2010 tarihli karar da dahil bu tarihe kadar üretilen kararlarda imzası bulunan yönetim kurulu başkanı sayın Hüseyin Konuralp, asbaşkan Sayın Hasan Çetin Erçen üyeleri Sayın Hasan Hasipoğlu, Sayın Özgür Cemal Özerdem, Sayın Asım Karaderi ve müdür Sayın Fuat Mertay’ın ve bunun yanında 24 Kasım 2010 tarihli kararda imzası olmayan ve söz konusu 29 bin TL içindeki 10 bin 040 TL’ye denk gelen miktardan da yukarı da sıralanan isimlere de ek olarak Sayın Meftun Orkun, Sayın Emin Bilgen’in müştereken ve müteselsilen sorumlulukları bulunduğu,

3- Sözleşme’nin 7. maddesinin satın alan tarafından hurdaları ile lastiklerin alınmaması sonucu ihlal edildiği halde, sözleşmenin 9. maddesinin çalıştırılmaması nedeniyle kurum müdürü Sayın Fuat Mertay’ın 246 bin 500 TL’den sorumluluğu bulunduğu,

4- a)Elektrik Kurumu ambarlarında, Ambar Yönetmeliği’nin 22. maddesi hurda kayır defteri tutulur demesine rağmen, böyle bir defterin mevcut olmadığı,

b)Trafoların söküldükten sonra içi boş olduğu iddia edilen trafoların demir sayılarak fiyatlandırılması sonucu, 74, 013.80 TL (KDV dahil) eksik ödemenin olmasına sebebiyet verildiği, bu nedenle elektrik kurumu müdürü Sayın Fuat Mertay İdari ve Mali İşler Müdür Muavini Sayın Mehmet Özçelik’in ve Ambar Denetim Şube Sorumlusu Sayın Hüseyin Damdelen’in müştereken ve müteselsilsen sorumluluğu bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Malzeme adı Önce (TL) Sonra (TL) Artış %

Çıplak Alüminyum kablo 8 bin 8 bin 0

Alüminyum PVC kablo 2 bin 9 bin 350

Bakır Çıplak kablo 6 bin 750 14 bin 751 117

Bakır PVC kablo bin 750 7 bin 300

Hurda demir 3 bin 750 3 bin 750 0

Trafo 150 bin 950 bin 533.33

Varil 400 200 bin 49 bin 900

Hurda lastik - 25 bin (sonradan almayı kabul etti)

Toplam 172 bin 650 1 milyon 217 bin 501 605.18