Maliye Teftiş ve İnceleme eski Başkanı Asım Özer, yaklaşan seçimler öncesinde siyasi partilerin vaatlerini ve ülkedeki denetim mekanizmalarını değerlendirerek, yolsuzlukla mücadelenin yalnızca yeni kurum ve mevzuat oluşturmakla sağlanamayacağını ifade etti.

Özer, CTP’nin seçim programında yolsuzlukla mücadeleyi ön sıralara taşımasına ilişkin değerlendirmesinde, yeni bir örgüt kurulması ve mevzuat hazırlanmasının sonuç vermesinin zaman alacağını belirtti. 
Teşkilat yasasının yürürlüğe girmesi, personel alımı, yarışma süreçleri ve hizmet içi eğitimlerin ardından denetimlerin başlayabileceğine işaret eden Özer, kısa sürede çok sayıda denetim raporu ortaya çıkmasının beklenmemesi gerektiğini belirtti.
Özer’in sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım şöyle:

Teknokrat hükümet “olmazsa olmaz” olabilirdi.
Mesele eden dürtükleyen bile olmadı! 

Bu seçimler UBP için 2003’ün tekerrüründen ibarettir.
İkramiye dağıtmaları malumun ilanıdır. Farkındalıkta bir son çırpınış.  
Yaptırdıkları anketlerin yayınlanmış anketlerden berbat olduğu ortadadır.  

 “Seçim yasakları” kapsamında olmayan her ne varsa,
40 bin para, 5 bin arsaya bir sürü “ilave” yaparlar. 

CTP manifestosunu bir defada açıklamadı. 
Parçalı takılıyorlar.
Önce “İlk beş söz” topluma servis edildi. 
Ardından birinci sözdeki “yolsuzlukla mücadele”. 
Yol haritası.   

Yolsuzluk paketine girmeyeceğim. Süsünü ellemeyeceğim. 
Yeni bir örgüt ve mevzuat andane “tufan” getirmez. 
Çok sabır ister. 

Mevzuat ve teşkilat yasası yürürlüğe girecek. 
Münhal ilanı. Yarışması, Neticelenmesi. Bunlar olacak. 
“İş ola” yürütülmeyecek “4 başı mamur” hizmet içi eğitimi yapılacak.   
Özetle, trafik ışığındaki turuncunun tersi. Bir süreliğine “tupturunculuk”!
Zaman kaybı demiyorum. Haşa! 
Zaman alacak.

Bu süreçler sonunda denetimler başlayacak; ama,
“Lakkadanak” raporların yağması beklenmemeli. 

Yolsuzluk en başa yerleştirilmişse,  
Kritik ayaklardan birisi “hesap verme” kısmıdır.  

Biz hesap vermenin neresindeyiz?
Sorumluluğa sahip miyiz? Alışkanlığımız var mı? 
E tamamdır? 

Kamuda herhangi bir iş tutanlar,
Sonu 0 ve 5 ile sona eren yılların en geç Ocak ayı sonuna kadar, 
Şahsına, eşine, çocuk(lar)a ait mal varlığını beyan etmek zorundadır. 

2025 Ocak ayından sonra sürekli sordum ve araştırdım.  
Farkındalık yerlerde sürünüyordu. 
Veya, farkındalık vardı ama takan yoktu. 
Kestirmeden söyleyeyim, kamu kesimindekiler hesap vermek istemezler. 
Hesap vermelerinin peşinde olan da yoktur. 
Takkasa tukkas!  

Özelde işverenler ve işsahibi olanlar hiç hesap verme taraftarı değildirler. 
Özetle, yurdum insanı hesap vermekten kaçar.

Siyasi partilere gelirsek, en büyük iki parti;
2015 yılından önceki döneme ait hesapların sorgulanmamasında fit kalmışlardı.   
2015 sonrasında hesap verme devrededir. 
Seçim dönemlerinde hesaplara girmeyen ve nakit döndürülen işler revaçtadır. 
Bu yakın ilişkiler seçim sonrası “ulüfemisyon” dağıtım getirir.  

Uzağa gitmeden, komşudaki AKEL’in web sitesini girdim.
Ana sayfadan yıllık hesaplara rahatlıkla ulaşılıyor. 
Bizim partilerin web sitelerinde hesap mesap paylaşma yoktur! 

Ya irfan yuvalarımız? Üniversiteler?! 
İngiltere’deki üniversitelerin hesaplarını chartered accountantlar denetler. 
Hesaplar web sitelerinde denetlenmiş haliyle paylaşılır. 
Hesaplara ait notlar paylaşım dışında tutulmazlar.   
UCL’in performansına baktım. Ma’aşallah mesela!  

Vakıf üniversitelerimiz yıllık hesaplarını paylaşmazlar.  
Hesap verme/sunma konusunu tercih etmezler

Elektriğin satışı KIB-TEK tekelindedir.
KIBTEK’in yıllık hesap hazırlaması İngiliz dönemindeki Fasıl gereğidir.  
Yurttaşların yıllık hesapları satın alabileceği Fasıl’da emretmektedir.  
2021 ve 2022 hesapları muhasip denetiminden geçmiştir.
Ama ahalinin bilgisine getirilmemiştir.
Sayıştay hesap denetimi yapıp yapmadığını veya en son ne zaman yaptığını bilemeyeceğim.    
2023-2025 devresi hesapları murakıp denetiminden çoktan geçmeliydi. 
Denetlenmemiş olabileceği kuvvetle muhtemeldir.  
Hesap verme komple devre dışıdır.
4 yıl sonra, Meclis’te KIBTEK bütçeleri hesap kitap olmadan tartışıp,
Şimdi peşine düşme neyin nesidir!  

Merkez Bankası her yıl hesaplarını hazırlar ve web sitesinde paylaşır.  
Meclis dahil hiçbir yerde bu hesapların detayına girildiğine tanık olmadık. 
Hesap verme alışkanlığı olanın detaylarına girilmemektedir.  

Kamunun  kesin hesaplarını Sayıştay denetler ve yıllık yasalar yayınlanır.   
Hesap bazında kasaya giren çıkanların yanıtı bulursunuz. 
Nakit defteri gibidir. 
AB ülkelerinde de yıllık raporlarda bunlar yapılır. Ama, ek olarak;
Devletin gelecekteki tüm borçları,
Ve, sahip olduğu tüm varlıklar, 
Bilançoda raporlanır.

Mesela; Mevcut çalışanların ve emeklilerin gelecekteki yükümlülükleri bilanço tarihindeki değere indirgenir.
Bilançoda büyük bir borç rakamı gösterilir. 
Geleceğe yönelik taahhütler için risk payı ayrılır.  

Bizim milli hesaplarımızda detayda boğulma yoktur. 

DURUM VAZİYET
Hesap verme kültürümüz yoktur. 
Yasa emrederse uymayız, yasada belirtilmezse hiç uğraşmayız. 
Hesap vermeME ve hesap istemeME durumları bire bir karşılıklıdır.  
Her kesim, resmi kesin hesaplar da dahil, 
bir kayıt dışılık peşindedir. 

Denetim organlarımız fazladır ama hesap denetimiyle oyalanan yoktur.  

Artık yolsuzluk üzerine uzmanlaşmış bir örgütle,
Hesap verme belki gündeme taşınır. 
Hesap verme sağlanır. 
Sağlanamazsa, yolsuzluk denetimleri kolay olmayacak,
Her denetim süreci çok uzun zamana yayılabilecektir.