30 Mayıs Dünya Multiple Skleroz (MS) Farkındalık Günü dolayısıyla Lefke Avrupa Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Beliz Belgen mesaj yayınladı.

Belgen MS hastalarının yaşam kalitelerinin korunması ve artırılmasında fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamalarının önemli bir rol oynadığını belirtti.

Belgen, Multiple Sklerozun bireyler arasında ve aynı bireyin farklı hastalık evrelerinde değişken belirtiler gösterebilen nörolojik bir hastalık olduğunu ifade ederek, hastalık sürecinde ortaya çıkabilen fiziksel ve fonksiyonel bozuklukların günlük yaşam aktivitelerini ve sosyal yaşama katılımı olumsuz etkileyebildiğini ifade etti.

Belgen'in açıklaması şöyle:

Multipl Skleroz (MS), bireyler arasında ve aynı bireyde hastalığın farklı evrelerinde değişik klinik bulgular gösterebilen nörolojik bir hastalıktır. Hastalık sürecinde ortaya çıkabilen fiziksel ve fonksiyonel bozukluklar, günlük yaşam aktivitelerine katılımda kısıtlanma, sosyal yaşama katılımda azalma gibi problemler yaşam kalitesinde düşüş ile ilişkilendirilmektedir. Bunun yanında çevresel ve kişisel faktörler de bireyin fonksiyonel durumunu önemli ölçüde etkileyebilmektedir.

Mulitple Skleroz’a bağlı gelişen farklı sorunların uygun şekilde yönetilebilmesi için hastalığın klinik özelliklerinin ilgili doktor tarafından ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi ve sistematik olarak ölçülmesi gerekmektedir. Değerlendirme sürecinde; sinir sistemi, bilişsel işlevler, duyusal yapılar, ağrı, konuşma/yutma fonksiyonları, kardiyovasküler ve solunum sistemi, immünolojik yapı, genitoüriner ve üreme sistemi ile nöromüsküler ve hareket ile ilişkili işlevler dikkate alınmalıdır. Hiçbir fiziksel bulguya neden olmayan MS tipleri olabildiği gibi, hastanın yaşam kalitesini etkileyecek fonksiyon kısıtlılıkları yaratabilen hastalık tipleri de olabilmektedir.

Mulitple Skleroz’ un klinik seyri ve ilerleyişi her kişide ve her hastanın farklı evreleride heterojen özellik gösterdiğinden, kullanılan değerlendirme ve tedavi yöntemlerinin hastalığın farklı klinik görünümlerini ortaya koyabilecek kapsamda olması önem taşımaktadır. Multiple Skleroz hastalarının tedavisinde yaşam kalitesini yükseltmek için farmakolojik yöntemlerin yanı sıra fizyoterapi ve rehabilitasyon programları da önemli yere sahiptir.

Multipl Skleroz fizyoterapi ve rehabilitasyonu, hastalığın bireyden bireye değişebilen belirtilerine göre şekillenen dinamik bir süreçtir. Rehabilitasyon yaklaşımı, hastalığın tüm evrelerinde bireyi merkeze alan, hastanın aktif katılımını destekleyen, multidisipliner ve bütüncül bir anlayış gerektirmektedir. MS’li bireylerde rehabilitasyon yalnızca belirli bir dönemle sınırlandırılmamalı; bireyin günlük yaşamda mümkün olan en yüksek bağımsızlık ve aktivite düzeyini sürdürebilmesini destekleyen uzun dönemli bir yaşam biçimi olarak ele alınmalıdır.

Temel prensipler açısından değerlendirildiğinde ise MS rehabilitasyonunda kullanılan yaklaşımlar, diğer nörolojik hastalıklarda uygulanan rehabilitasyon yöntemleriyle büyük ölçüde benzerlik göstermektedir. Hastalığın herhangi bir fiziksel bulgu yaratmadığı hastalarda dahil koruyucu fizyoterapi yöntemleri uygulamaları ile hastanın fiziksel olarak aktif olmasının sağlanmalıdır. Hastalara fiziksel egzersiz alışkanlığını kazandırmak ve bu alışkanlığı sürdürülebilir kılmak, ilerleyen dönemde oluşabilecek sınırlamaların önüne geçmek açısından kritik bir önem taşır. Tüm diğer nörolojik hastalık gruplarında olduğu gibi hastanın yaşam kalitesini en üst seviyede tutmayı hedefleyen kişiye özel fizyoterapi ve rehabilitasyon programları fizyoterapistler tarafından planlanmalı ve uygulanmalıdır.