Haber Kıbrıs ÖZEL

KKTC Maliye Bakanlığı verilerine göre Ocak, Şubat ve Mart aylarında “artıda” kalan bütçe rakamları, Nisan ayında “eksiye” döndü.

Bütçe verilerine göre, avans dahil toplam yerel bütçe açığı 1 milyar 419 milyon lira; genel bütçe açığı ise 1 milyar 202 milyon lira oldu.

Maliye’nin Mart ayı sonunda açıkladığı bütçe gerçekleşme rakamları, yerel bütçede avans dahil 410 milyon 993 bin liralık, genel bütçede ise 512 milyon 174 bin liralık “fazla” verildiği yönündeydi.

Nisan sonundaki açık rakamları, bir aylık sürede yerel bütçede (avans hariç) yaklaşık 2,1 milyar; genel bütçede ise 2,04 milyar liralık geriye gidiş olduğunu işaret ediyor.

Bütçedeki açığın Maliye’nin ilk 4 ayda açılan 20 ayrı iç borç ihalesinden sağladığı 25,5 milyar lirayı aşan borçlanmaya rağmen oluşması, alınan milyarlarca liralık borç paranın “nerede kullanıldığı, nasıl harcandığı” sorularını yeniden gündeme taşıdı.

Bütçe açıklarını kapatmada zorlanan Maliye’nin vergiye yüklendiği de dikkati çekti. Maliye, ilk dört aylık dönemde 39,8 milyar liralık yerel gelirin, 26,7 milyar liralık kısmını vergi gelirlerinden sağladı. Vergilerin tüm yerel gelirler içindeki payı ise yüzde 67 düzeyinde hesaplandı.

Rakamlara göre, Katma Değer Vergisi (KDV) ve harç gibi daha çok tüketimden alınan “dolaylı” vergilerde 4 aylık tahsilat yaklaşık 13,2 milyar lira düzeyinde, gelir ve kurum kârları ile mülkiyetten alınan “doğrudan/dolaysız” vergiler ise yaklaşık 13,5 milyar lira düzeyinde oldu.

Ayrıca, 2026 yılı için 21,3 milyar lira olarak öngörülen TC Yardım ve Kredileri kalemine yaklaşık 5,2 milyar lira aktarılırken, 4 aylık gerçekleşme oranı yüzde 24.3 seviyesine çıktı.

Ocak-Nisan dönemi bütçe giderleri içinde en yüksek pay ise 19,3 milyar lirayla cari transferler ve 14 milyar lirayla personel giderleri kalemlerine ait.

Hükümet yetkilileri; KKTC bütçesinin 2026 yılında 25,6 milyar liranın üzerinde açık vermesini öngörürken, özellikle yılın ikinci yarısında, “bol harcamalı seçim ekonomisine” geçileceğine işaret eden ekonomistler, öngörülen açığın fazlasıyla aşılacağına dikkat çekiyor.