Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP), Cinsiyet Eşitliği ve Sosyal Politikalarını kamuoyuyla paylaştı. Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası’nda (KTÖS) “Şimdi Söz Kadınlarda” sloganıyla gerçekleştirilen buluşmada, CTP’nin “Yerelden Genele Eşitlik” anlayışıyla hazırladığı politikalar açıklandı. Ekonomik eşitlik, sosyal adalet ve kamusal hizmeti birlikte ele alan CTP, bakım emeğinin görünür kılınması, kadınların ekonomik olarak güçlendirilmesi, kamusal bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve şiddete karşı koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi için hazırladığı 14 adımlık yol haritasını ortaya koydu. CTP, toplumsal cinsiyet eşitliğini ayrı bir başlık olarak değil, eğitimden sağlığa, üretimden hayat pahalılığıyla mücadeleye kadar bütün programlarının taşıyıcı kolonu olarak konumlandırdı.

Vizyon sunumu, CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli’nin açılış konuşmasıyla başladı. CTP Kadın Örgütü üyelerinin de yer aldığı buluşmada, Kadın Örgütü Başkanı ve Milletvekili Doğuş Derya tarafından sunum yapıldı. Yoğun katılımla gerçekleşen etkinliğe İncirli’nin yanı sıra CTP Genel Sekreteri Mehmet Kale Kişi, milletvekilleri, belediye meclis üyeleri, adaylar ve sivil toplum örgütü temsilcileri katıldı.

CTP’nin politikalarının temelini, ekonomik eşitlik, sosyal adalet ve kamusal hizmetin birlikte yeniden kurulması oluşturuyor. Çocuk, yaşlı, hasta ve engelli bireylerin bakımının yalnızca ailelerin ve özellikle kadınların sorumluluğuna bırakılamayacağı anlayışıyla hazırlanan politikalar, bakım hizmetlerinin kamusal bir sorumluluk olarak ele alınmasını vurguluyor. CTP, Sosyal Politikalar ve Cinsiyet Eşitliği programıyla “Görünmeyen emek, artık görünür. Bakım devletin görevi olduğunda, ülke güçlenir” anlayışıyla ekonomik eşitliği, sosyal adaleti ve kamusal hizmeti birlikte güçlendirmeyi hedefliyor.

Sorun bir kadın sorunu değil, sosyal adalet meselesidir

Sunumda, kadınların ev içinde ücretsiz olarak üstlendiği bakım emeğinin ekonomik ve toplumsal etkilerine dikkat çekildi. Kadınlarda işsizlik oranının yüzde 7,3, erkeklerde ise yüzde 2,9 olduğu, genç kadınlarda bu oranın yüzde 29,1’e yükseldiği ifade edilen sunumda sosyal yardım alan 4 bin 198 kişinin 2 bin 988’inin kadın olduğu belirtildi ve ekonomik eşitsizliğin sosyal adalet meselesi olduğu ortaya konuldu. Ayrıca ülkede 0–3 yaş grubuna yönelik devlet kreşi bulunmadığı belirtilerek, kamusal bakım hizmetlerinin eksikliğinin kadınların çalışma yaşamına katılımının önündeki önemli engellerden biri olduğu vurgulandı.

CTP Milletvekili ve Kadın Örgütü Başkanı Doğuş Derya, “Ülkemizde bir kadın haftada 30 saat ev içi hizmet ve bakım emeği veriyor; erkeklerde bu süre 10 saat. Bu emeğin asgari ücretle karşılığı yılda en az 588 bin 960 TL. Hesaba katılmayan emek, politikaya da girmez. 0–3 yaş grubu için tek bir devlet kreşinin olmadığı bir ülkede kadının çalışma yaşamına giden yol da kapanıyor. Kreş lüks değil, haktır” dedi.

Sunumda yaşlı ve engelli bakımındaki kamusal açığa da dikkat çekildi. Ülkede yaşlı bakımı veren 2 devlet ve 4 özel kurumun toplam kapasitesinin 230 yatak olduğu, bakıcı yardımı alanların yüzde 92’sinin kadın olduğu ve 0–4 yaş engelli çocuklar için devlet kurumu bulunmadığı belirtildi. Kadına yönelik şiddetin ekonomik eşitsizlik, bakım yükü ve kurumsal eksikliklerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanan sunumda, 2019–2025 arasında 7 bin 109 kadının şiddet nedeniyle Polis Şiddete Müdahale Birimi’ne başvurduğu, bunun her gün ortalama 3 kadına karşılık geldiği aktarıldı.

Şiddete karşı koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi, sığınma evi kapasitesinin geliştirilmesi ve adli yardımın her kadının ulaşabildiği kalıcı bir hak haline getirilmesi gerektiği vurgulandı.

Bakım devletin görevidir: Eşitlikçi bir ülke için 14 adım

CTP, Sosyal Politikalar ve Cinsiyet Eşitliği programını 14 adımlık yol haritasıyla hayata geçirmeyi hedefliyor. Yol haritası, kamusal bakım ağı, ekonomik eşitlik, şiddete karşı koruma ve kurumsal güvence olmak üzere dört temel başlıktan oluşuyor.

•    Kamusal bakım ağı: “Kamusal bakım ağını kuracağız”

1. Tüm ilçelerde kreş ve anaokulu: 0–3 yaş için kamusal kreş, 3–6 yaş için okul öncesi eğitim.
2. Etüt merkezleri ve gündüz bakım evleri: Yerel yönetimlerle iş birliği içerisinde etüt merkezleri ve gündüz bakım evleri oluşturulması, belediye bütçelerinde bakım hizmetlerine pay ayrılması.
3. Yaşlı ve engelli bakımında kurumsal düzenleme: Gündüz ve yatılı bakım merkezlerinin ihtiyaca göre planlanması.

4. Rehabilitasyon merkezlerine yasal çerçeve: Çalışma esasları, eğitim, kabul ve çıkış kriterleri ile personele ilişkin düzenlemeler yapılması.
5. Evde bakım ve bakım hizmetleri sertifikasyonu: Belediyelerle evde bakım modelinin geliştirilmesi ve bakım çalışanlarına sertifika verilmesi.

•    Ekonomik eşitlik: “Kadın emeğini ekonominin merkezine taşıyacağız”

6. Ekonomik Yaşamda Cinsiyet Eşitliği ve Bakım Hizmetleri Programı: İlk dokuz ayda çalıştay düzenlenmesi ve iki yıllık eylem planı hazırlanması.
7. Ekonomi Komiserliği ve TOCED Ekonomik Yaşam Şubesi: Avrupa Birliği direktiflerine uygun, koordineli istihdam planlaması yapılması.
8. İşyerinde Ayrımcılıkla Mücadele Çerçeve Yasası: Avrupa Birliği direktifleri doğrultusunda münhallerde, çalışma koşullarında ve diğer alanlarda eşitlik kriterlerinin oluşturulması.
9. Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme: Maliye Bakanlığı Cinsiyet Odak Noktası’nın aktif hale getirilmesi.
10. Kadın kooperatifçiliğini teşvik planı: Kadın Emeği Pazarları ve otellerde Kadın Emeği Vitrinleri oluşturulması.

•    Şiddete karşı koruma: “Şiddete karşı kesintisiz koruma sağlayacağız”

11. ŞÖDAM, Devlet Sığınma Evi ve Alo İmdat Hattı: İlk 24 ay içinde her ilçede bir Şiddeti Önleme ve Danışma Merkezi (ŞÖDAM) kurulması, devlet sığınma evinin yapısının, personelinin ve finansmanının yasayla netleştirilmesi, şiddete uğrayan kadınlar için 7 gün 24 saat ulaşılabilir destek hattı oluşturulması.
12. Polis ve hastanede Şiddete Müdahale Birimleri: Polis Şiddete Müdahale Birimlerinin yasal kurumsal statü kazanması ve tüm ilçelerde etkin hale getirilmesi, hastanelerde polisle koordineli çalışacak Şiddete Müdahale Birimlerinin kurulması, kadın polis sayısının artırılması ve hizmet içi eğitimlerin geliştirilmesi.

•    Kurumsal güvence: “Eşitliği kurumsal güvenceye alacağız”

13. TOCED tüm birimleriyle hayata geçirilecek: Şiddeti Önleme ve Ayrımcılıkla Mücadele Şubesi ile Ekonomik Yaşam ve İstihdam Planlama Şubesi’nin oluşturulması, personel ihtiyacının ilk 12 ayda münhallerle tamamlanması, cinsiyet odak noktaları ve Danışma-İzleme Konseyi’nin oluşturulması.
14. Cinsiyet Eşitliği iki yıllık Eylem Planı: İlk altı ayda tüm paydaşların katılımıyla ekonomi, eğitim, yerel yönetimler, şiddet ve ayrımcılığı önleme başlıklarını kapsayan, takvime bağlanmış iki yıllık eylem planının hazırlanması.

İlk 24 ayda eşitlik politikaları adım adım hayata geçirilecek

Cinsiyet Eşitliği ve Sosyal Politikalarının uygulanması için ilk 24 ayı kapsayan somut bir takvim de belirlendi.
Buna göre ilk altı ayda iki yıllık Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı hazırlanacak. İlk dokuz ayda Ekonomik Yaşamda Cinsiyet Eşitliği ve Bakım Hizmetleri Eylem Planı oluşturulacak. İlk 12 ayda TOCED şubelerinin personel ihtiyacı münhallerle tamamlanacak. İlk 24 ayda ise her ilçede bir ŞÖDAM kurulacak.

Merkezi ve yerel yönetimde ortak hedef: Her ilçede kadının yanında

CTP’nin Cinsiyet Eşitliği ve Sosyal Politikalarında, merkezi ve yerel yönetimlerin iş birliğiyle bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması, kadınların ekonomik ve sosyal yaşamda güçlendirilmesi ve ihtiyaç duyan herkesin kamusal hizmetlere erişiminin sağlanması hedefleniyor. “Her ilçede kadının yanında” anlayışıyla şekillenen politikalar kapsamında, bakım hizmetlerinin yalnızca ailelerin sorumluluğuna bırakılmaması, kadınların üzerindeki bakım yükünün hafifletilmesi ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi öngörülüyor.

CTP, “Koruma yetmez; kadını güçlendirmek gerekir” ve “Bakım, vatandaşın kapısına kadar” anlayışları doğrultusunda, yerel yönetimlerde geliştirilen sosyal hizmetlerin merkezi yönetimle iş birliği içerisinde ülke geneline yaygınlaştırılmasını hedefliyor.