Avrupa Birliği tarafından finanse edilen ve Dünya Bankası tarafından hazırlanan 2026 Makroekonomik İzleme Raporu'nda, Kıbrıs Türk ekonomisindeki yüksek enflasyonun nedenleri ayrıntılı biçimde incelendi.

Rapora göre 2025 yılında ortalama yüzde 40 olarak gerçekleşen enflasyon, Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 37,7 seviyesinde kaydedildi.

Enflasyondaki gerilemeye rağmen özellikle hizmet sektöründeki fiyat artışlarının kalıcılığını koruduğu, enerji ve gıda fiyatlarında yeniden görülen yükselişlerin de hayat pahalılığı üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi.

Eğitim ve sağlıkta fiyat artışları dikkat çekti

Dünya Bankası'nın sunumunda yer alan Ocak 2025-Ağustos 2026 dönemine ilişkin ortalama yıllık enflasyon verileri, özellikle temel hizmetlerdeki yüksek fiyat artışlarını ortaya koydu.

Eğitim ve sağlık alanlarındaki fiyat artışlarının genel enflasyonun belirgin biçimde üzerinde gerçekleşmesi, raporda hizmet enflasyonuna yapılan vurguyu destekledi.

TL'deki değer kaybı fiyatlara hızla yansıyor

Raporun en dikkat çekici bulgularından biri, döviz kuru hareketlerinin Kıbrıs Türk ekonomisindeki tüketici fiyatlarına etkisi oldu.

Dünya Bankası'nın ekonometrik analizine göre Türk lirasının ABD doları karşısında yüzde 1 değer kaybetmesi, tüketici fiyatlarını bir ay içerisinde 0,31 yüzde puan, 12 ay içerisinde ise 0,55 yüzde puan artırıyor.

Raporda bu etkinin karşılaştırılabilir gelişmekte olan ekonomilere kıyasla hem daha hızlı hem de daha güçlü gerçekleştiği ifade edildi.

Türkiye ile yoğun ticari ilişkiler, ithalat bağımlılığı ve Türk lirasının kullanılması, dış kaynaklı fiyat şoklarının Kıbrıs Türk ekonomisine aktarılmasında belirleyici unsurlar arasında gösterildi.

Dünya Bankası: Enflasyonun kalıcılığı güneyin iki katı

Raporda Kıbrıs Türk ekonomisi ile Kıbrıs Rum ekonomisinin enflasyon dinamikleri de karşılaştırıldı.

Analiz, Kıbrıs Türk ekonomisinde enflasyonun kalıcılığının Kıbrıs Rum ekonomisinin yaklaşık iki katı olduğunu ortaya koydu.

Bu farklılığın nedenleri arasında para rejimleri, rekabet koşulları, tedarik kanallarının çeşitliliği, piyasa yapıları ve fiyat belirleme mekanizmaları gösterildi.

Hayat pahalılığı sistemine ilişkin değişiklik önerisi

Dünya Bankası, yüksek enflasyonun kalıcı hâle gelmesinde ücret ve emekli maaşlarının geçmiş dönem enflasyonuna göre güncellenmesinin de rol oynadığı değerlendirmesinde bulundu.

Raporda, ücret ve emekli maaşlarının geçmiş enflasyona göre otomatik olarak güncellenmesi uygulamasından, kademeli biçimde kısmi veya ileriye dönük ayarlama mekanizmalarına geçilmesi önerildi.

Bu öneri, hayat pahalılığı ödeneği sisteminin mevcut işleyişinde değişiklik yapılması anlamına gelebilecek bir politika yaklaşımı olarak öne çıktı.

Dünya Bankası ayrıca enflasyonla mücadelede izin ve ruhsatlandırma süreçlerinin sadeleştirilmesi, piyasa gözetiminin güçlendirilmesi, ticareti kısıtlayan uygulamaların gözden geçirilmesi ve rekabet koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini belirtti.

Kaynak: 2026 Makroekonomik İzleme Raporu, Özel Sayı: Kıbrıs Türk Ekonomisinde Enflasyonun Belirleyici Unsurlarını Anlamak ve sunumun 7. sayfası.