Haber Kıbrıs ÖZEL

KKTC Merkez Bankası verilerine göre, ekonomide kullanılabilecek toplam para miktarını gösteren Para Arzı’ (M3), Mart 2026’da 417 milyar 865 milyon TL düzeyine yükseldi. Tüm zamanların en yüksek miktarını gören para arzı, aralıksız artış serisini 31’inci aya taşıdı. M3 en son düşüş Ağustos 2023’te düşüş göstermişti.

2025 yılını 398,4 milyar liradan kapatan para arzı Ocak ayında 400 milyar sınırını aşarak 411,5 milyara, Şubat ayında da 415,8 milyar liraya çıkmıştı.  Para arzının yılın ilk üç ayında yüzde 4.88 oranında arttığı hesaplanırken, Mart 2025’e kıyasla yıllık bazda yüzde 39.77 artış yaşadığı saptandı. M3 Mart 2025’te 298,9 milyar lira olarak açıklanmıştı.

Merkez bankası verileri, para arzında en önemli paya sahip olan “vadeli tasarruf mevduatın” Mart 2026 itibarıyla 195 milyar 796 milyon lira olarak kayıtlara geçtiğini gösteriyor. Vadeli tasarruf mevduatın yüzde 47’nin de altına inerek, yüzde 46.86’ya gerilediği hesaplanırken, bu seviye; vatandaşın birikimlerinin tüm hızla artan para stoku içinde eridiğine işaret ediyor. Mart 2025’te Vadeli tasarruf mevduatın M3 içindeki payı yüzde 50.08 düzeyindeydi.

Vadeli tasarruf mevduatın ardından yüzde 15.32 payla (64 milyar lira) vadesiz tasarruf mevduat gelirken, bu kalemin payında da az da olsa gerileme saptandı. M3 içinde vadeli ticari mevduatın payı yüzde 10.84; vadesiz ticari mevduatın payı ise yüzde 9.86 seviyesinde hesaplandı. KKTC Merkez’in verileri, vatandaşın uzun vadeli tasarruftan uzaklaştığını da gösteriyor

ENFLASYON VE PARANIN DEĞERSİZLİĞİ

Ekonomistler yüksek para arzının, “Enflasyonun artması ve yerel paranın değersizleşmesi” olarak da okunabileceğini belirtiyor.

Para arzı ve enflasyon ilişkisini anlatırken, talep enflasyonu ile paranın değerini vurgulayan ekonomistlere göre; “Uzun vadede, bir ekonomideki para miktarındaki artış, fiyat seviyesinde de artışa yol açar.

Para arzı arttıkça, paranın satın alma gücünde azalma oluşur. Bir zamanlar 100 liraya alabileceğiniz bir ürünü, piyasaya daha fazla 100 lira sürüldüğünde alamadığınızı görüyorsunuz. Yani, para daha az değerli hale geldiği için aynı ürünü satın almak için daha fazla para ödemeniz gerekiyor.”