Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs sorununa ilişkin yedi ayrı başlıkta ilerleme talep ettiğini belirterek, Kıbrıs Türk tarafının tüm başlıklarda ilerlemeye hazır olduğunu söyledi. Erhürman, güven artırıcı önlemler, metodoloji ve özlü konularda ilerleme sağlanmadan sonuçsuz bir 5+1 toplantısı yapılmaması gerektiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs sorunuyla ilgili yedi ayrı konuda ilerleme talep ettiğini, Kıbrıs Türk tarafının ise bu başlıkların tamamında ilerlemeye hazır olduğunu açıkladı.

Kanal Sim’e konuşan Erhürman, söz konusu başlıkların geçiş kapıları, mayınların temizlenmesi, karma evliliklerden doğan çocukların vatandaşlığı, spor, afetlere ortak müdahale ve düzensiz göçle mücadele için ortak mekanizma oluşturulması gibi konuları kapsadığını belirtti.

Erhürman, “Yedi konunun tamamında ilerleme kaydetmeye hazırız. Altı başlığı zaten tamamladık. Yedinci başlık olan yeni geçiş kapıları konusunda bazı meseleler var ancak bunları da aşmaya hazırız” dedi.

Hristodulidis’e “tanınma” eleştirisi

Erhürman, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in “KKTC’nin statüsünü yükseltecek önlemler istemediği” yönündeki açıklamalarını da eleştirdi.

“11-12 yaşındaki çocukların futbol oynamasına izin vermek veya bir afet yardım mekanizması kurmak KKTC’nin statüsünü mü yükseltecek ya da tanınmasını mı sağlayacak?” diye soran Erhürman, çocukların spor yapmasının “zımni tanınma” gibi kavramlarla engellenmesini kabul edemeyeceklerini söyledi.

Erhürman, Girne ve Lefkoşa’da düzenlenmesi planlanan gençlik etkinliklerinin diplomatik baskılarla iptal edilmesine de tepki gösterdi.

Açıklamalarında, geçtiğimiz ay Kıbrıs Türk toplumu tarafından düzenlenmesi planlanan bazı uluslararası etkinliklerin iptal edilmesi yönündeki girişimlere değinen Erhürman, FC Barcelona tarafından organize edilen çocuk futbol kampı ile Girne’deki bir müzik festivalini örnek gösterdi.

“Afet durumunda her türlü yardıma hazırız”

Afetlere ortak müdahale konusuna da değinen Erhürman, adanın her iki tarafında da herhangi bir afet yaşanmamasını temenni etti.

Erhürman, “Umarım ne güneyde ne de kuzeyde bir afet yaşanır. Ancak bir şey olursa şimdiden açık çek veriyorum; her türlü yardımı sağlamaya hazırız” ifadelerini kullandı.

Her olay yaşandığında telefon görüşmeleri yaparak konunun diplomatik bir meseleye dönüştürülmemesi gerektiğini kaydeden Erhürman, bu alanda önceden oluşturulmuş bir iş birliği mekanizmasının önemine işaret etti.

“Kıbrıslılara 2004 ve 2017’de yaşananları yeniden yaşatmaya hakkımız yok”

Erhürman, gelecek hafta New York’ta BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşeceğini de doğruladı.

Kıbrıs konusunda sonuç üretmeyecek genişletilmiş bir toplantıya karşı olduğunu yineleyen Erhürman, “Kıbrıslı Türklere ve Kıbrıslı Rumlara 2004’te Annan Planı referandumunda ve 2017’de Crans-Montana’da yaşadıklarımızı yeniden yaşatmaya hakkımız yok” dedi.

BM Genel Sekreteri’nin de sonuçsuz bir 5+1 toplantısı düzenlenmemesi gerektiği yönündeki yaklaşıma geldiğini savunan Erhürman, güven artırıcı önlemler, metodoloji ve özlü konularda ilerleme sağlanmadan böyle bir toplantının yapılmaması gerektiğini belirtti.

5+1 formatı; Kıbrıs’taki iki tarafın yanı sıra üç garantör ülke Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık ile Birleşmiş Milletler’in katılımını öngörüyor.

“Umutluyum ve bu sözümün arkasındayım”

Kıbrıs sorununda ilerleme sağlanabileceği konusunda umutlu olup olmadığı sorulan Erhürman, “Umutlu olduğumu söyledim ve bu sözümün arkasındayım” yanıtını verdi.

Erhürman, bu umudunun Hristodulidis ile kişisel ilişkilerinden kaynaklanmadığını belirterek, “On buçuk ayda, önceki beş yılda kurulamayan temasları kurduk. Konuşabiliyoruz” dedi.

Geçen ekim ayında seçilmesinin ardından Hristodulidis’in “Crans-Montana’da kaldığımız yerden başlayalım” dediğini aktaran Erhürman, buna karşılık dokuz yıldır güven erozyonu yaşandığını ve öncelikle güven artırıcı önlemlerin, ardından metodolojinin, son olarak da müzakerelerin ele alınması gerektiğini anlattıklarını söyledi.

Erhürman, “Bugün BM Genel Sekreteri de bizim ortaya koyduğumuz bu üç aşamalı yaklaşımın yanında duruyor. Umutluyum çünkü doğru yoldayız. Çözüm yalnızca Kıbrıslı Türklerin ihtiyacı değildir. Çözümsüzlük her iki toplum için de sorun yaratıyor” ifadelerini kullandı.

“Siyasi eşitlik al-ver konusu değildir”

Olası müzakerelerin yeniden başlaması halinde metodolojinin baştan tanımlanması gerektiğini ifade eden Erhürman, siyasi eşitlik ile dönüşümlü başkanlığın kendi açısından müzakereye açık olmadığını söyledi.

“Siyasi eşitlik bize verilecek bir al-ver meselesi değildir. Çözümün yaşayabilirliğinin temelidir” diyen Erhürman, kurulacak ortaklık devletinin anayasasında bir Kıbrıslı Türk’ün hiçbir zaman bu yapının başına geçemeyeceği anlayışının yer alamayacağını kaydetti.

İsrail ile askeri ilişkilere eleştiri

Erhürman, Rum tarafının İsrail ile ilişkilerini derinleştirme politikasını da eleştirdi.

BM Genel Sekreteri’nin adaya yaptığı ziyarette bölgesel güvenlik riskleri ve tehlikelerine açık biçimde dikkat çektiğini hatırlatan Erhürman, “Böyle bir ortamda askeri anlaşmalar yapıp ardından barış için elverişli bir iklimden söz edemezsiniz” dedi.

Guterres, Kıbrıs ziyareti sırasında adada çözümün yalnızca Kıbrıs halkı açısından değil, giderek istikrarsızlaşan bölgede istikrar açısından da kritik öneme sahip olduğunu belirtmişti. Guterres ayrıca çözümsüzlüğün, Kıbrıs’ı bölgedeki krizlere karşı daha kırılgan hale getirdiği uyarısında bulunmuştu.