Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, “Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma” temasıyla düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmî Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Kıbrıs Türk halkının yıllardır maruz kaldığı uluslararası izolasyonların kabul edilemez olduğunu vurguladı. Erhürman, Kıbrıs Türk tarafının çözüm ve uzlaşı yönündeki iradesini koruduğunu belirterek, Türkiye ile birlikte çözüm arayışlarının sürdüğünü ifade etti.

Türkistan’da gerçekleştirilen zirve öncesinde Cumhurbaşkanı Erhürman, diğer liderlerle birlikte Azret Sultan Müzesi’ni ziyaret etti, ardından Hoca Ahmet Yesevi Türbesi’nde incelemelerde bulundu. Liderler daha sonra resmi karşılama törenine, aile fotoğrafı çekimine, Türk Medeniyet Merkezi kapsül yerleştirme programına ve GovTech dijital çözümler sunumuna katıldı.

Erhürman’ı zirve öncesinde Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev karşıladı. Zirvede Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev de yer aldı.

“TDT bünyesinde yer almak Kıbrıs Türk halkı için önemli bir dönüm noktası”

Konuşmasına Türk dünyasının manevi başkenti olarak nitelendirdiği Türkistan’da bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek başlayan Erhürman, KKTC’nin 2022 yılında Semerkant Zirvesi’nde TDT’ye gözlemci üye olarak kabul edilmesini “önemli bir dönüm noktası” olarak değerlendirdi.

Erhürman, bu desteğin yalnızca diplomatik değil, aynı zamanda Kıbrıs Türk halkına verilen güçlü bir dayanışma mesajı olduğunu belirterek, “Bu birliktelik, Kıbrıs Türk halkının yalnız olmadığını göstermektedir” dedi.

“KKTC, Doğu Akdeniz ile Türk dünyası arasında köprü olabilir”

KKTC’nin genç nüfusu, yükseköğretim kapasitesi ve stratejik konumuyla Türk Devletleri Teşkilatı içerisinde önemli bir merkez olabileceğini ifade eden Erhürman, yükseköğretimin ülkenin temel taşı olduğunu söyledi.

Ülkede faaliyet gösteren 23 üniversite bulunduğunu kaydeden Erhürman, bu kurumlarda 100’ü aşkın ülkeden yaklaşık 40 bin uluslararası öğrencinin eğitim gördüğünü belirtti.

Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerden gelen öğrenci sayılarına da değinen Erhürman, Türkiye’nin yanı sıra Kazakistan’dan 829, Azerbaycan’dan 466, Kırgızistan’dan 259 ve Özbekistan’dan 152 öğrencinin KKTC’de öğrenim gördüğünü söyledi.

Erhürman, üniversiteler arası akademik işbirliği, öğrenci değişim programları, ortak araştırma projeleri ve teknoloji girişimlerinin artırılması gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Gençlerimizi ortak teknoloji programlarında, araştırma merkezlerinde, inovasyon platformlarında ve yapay zekâ projelerinde buluşturmamız, birlikteliğimizi çok daha güçlü şekilde geleceğe taşıyacaktır.”

“Kıbrıs Türk halkı uzun yıllardır haksız izolasyona maruz bırakılıyor”

Konuşmasının önemli bölümünü Kıbrıs meselesine ayıran Erhürman, Kıbrıs Türk halkının bilimden spora, kültürden ticarete kadar birçok alanda uluslararası kısıtlamalarla karşı karşıya kaldığını söyledi.

“Kıbrıs Türk halkı, insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü gibi evrensel değerleri özümsemiş bir halk olarak, adada adil ve kalıcı çözüme yönelik iradesini her dönemde açık biçimde ortaya koymuştur” diyen Erhürman, 2004 Annan Planı referandumunu örnek gösterdi.

Erhürman, dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın referandum sonrası hazırladığı raporda, Kıbrıslı Türklere yönelik izolasyonun sürdürülmesi için gerekçe kalmadığını ifade ettiğini hatırlattı. Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi kararlarında da Kıbrıslı Türklerin izolasyonunun sona erdirilmesi yönünde çağrılar bulunduğunu belirtti.

“Bugün hâlâ izolasyona maruz bırakılmamız kabul edilebilir değildir”

2017 yılında İsviçre’nin Crans-Montana kentinde gerçekleştirilen müzakerelerde de Kıbrıs Türk tarafı ile Türkiye’nin çözüm yönünde güçlü irade ortaya koyduğunu ifade eden Erhürman, buna rağmen mevcut durumun değişmediğini söyledi.

Erhürman şu değerlendirmeyi yaptı:

“Kıbrıs Türk tarafının ortaya koymuş olduğu tüm yapıcı çaba ve samimi çözüm iradesine rağmen, hâlâ izolasyona maruz bırakılması kabul edilebilir değildir.”

“Diplomasi ve diyalog bizim için esastır”

Kıbrıs Türk halkının çözüm iradesini koruduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erhürman, Türkiye ile birlikte çözüm arayışlarının sürdüğünü ifade ederek şu mesajı verdi:

“Bizim için diplomasi, diyalog, adada ve Doğu Akdeniz’de kalıcı istikrar, işbirliği, çözüm ve barış arayışı esastır.”

Türk Devletleri Teşkilatı’nın desteğinin önemine dikkat çeken Erhürman, kardeş ülkelerle bilimsel, kültürel, ekonomik ve teknolojik alanlarda kurulacak işbirliklerinin meşru ve güçlü bir zemine dayandığını belirtti.

“Doğu Akdeniz gerilim değil işbirliği coğrafyası olmalı”

Doğu Akdeniz’in farklı halkları ve medeniyetleri buluşturan stratejik bir bölge olduğunu söyleyen Erhürman, bölgenin dışlayıcı politikalarla değil; ortak refah, karşılıklı saygı ve işbirliği anlayışıyla şekillenmesi gerektiğini kaydetti.

Enerji, ticaret, ulaştırma, dijital bağlantısallık, yükseköğretim ve turizm alanlarında geliştirilecek kapsayıcı işbirliklerinin tüm bölgeye istikrar sağlayacağını ifade eden Erhürman, KKTC’nin bu süreçlerde aktif rol üstlenmeye hazır olduğunu söyledi.

Konuşmasının sonunda ev sahipliği için Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev ve Kazak halkına teşekkür eden Erhürman, Türk dünyasının ortak geleceğinin barış, refah ve işbirliği temelinde güçlenmesini temenni etti.