DOĞAL GAZ TARTIŞMASINDA ASIL ODAĞIMIZ NE OLMALI? TOPLUMSAL FAYDA Mİ? SİYASİ ÇIKAR KAVGALARI Mİ? KOMPLO TEORİLERİNİ TARTIŞMAKTAN FAYDA GÖRMEDİK… SUDA YAPTIĞIMIZ HATALARI YAPMAYALIM, YETER

Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında imzalanan doğal gaz nakil anlaşması, sadece enerji alanında atılmış teknik bir adım değil; aynı zamanda ülkenin geleceğine ilişkin önemli bir tercih olarak görülmeli. Olaya komplo teorileri ile değil, toplumsal fayda açısından yaklaşıyorum 

Doğalgaz projesini yeni duymadık… Süreç hızlı gelişse de Başbakan Ünal Üstel uzun süredir doğal gazın enerji maliyetlerini düşüreceğini, rekabeti artıracağını ve en önemlisi enerji arz güvenliğini sağlayacağını dile getiriyordu. Teknecik’in bu yönde revize edileceğini söylemişti

Türkiye cephesinden ilk net mesajı da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar vermişti. Cuma günü ise Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın KKTC ziyareti sırasında protokol resmen imzalandı.

Projeye teknik yönünden çok siyasi anlamlar yükleyenler ortaya çıktı. Oysa biz bu filmi daha önce de izledik. 13 yıl önce Türkiye’den adaya su geldiğinde de benzer tartışmalar yaşanmıştı. “Bu su Kıbrıs Türkü için gelmiyor”, “Boruların başka amacı var” diyenler vardı. 

Bugün geriye dönüp baktığımızda şunu açıkça söyleyebiliriz: Su, tam zamanında geldi. Çünkü bu ada ciddi bir su krizi yaşıyordu. Peki suyu doğru yönetebildik mi? Ne yazık ki hayır. Bugün hâlâ Türkiye’den gelen suyun önemli bir bölümü tarım arazilerine ulaştırılamıyor. 

Adanın birçok bölgesi bu imkândan mahrum. Halen yeni kuyu izinleri veriliyor, yer altı suları tüketilmeye devam ediyor. Yıllık 75 milyon metreküplük hedefe ulaşılamadı; kullanım yaklaşık 45 milyon metreküp seviyesinde kaldı. Halen adadın yüzde 30’una kullanım suyu ulaşmıyor 

Sorun suyun denizin altından getirilmesi değilmiş meğer. Zor olan yapıldı da. Ada içinde evlere ve tarım arazilerine suyu aktaramadık. Yapmakla yönetmek arasındaki dengeyi kuramadık. Bu nedenle, sürecin içinde yokuz. Bugün su yönetimi DSİ ve özel bir şirket kaldı… 

İşte asıl ders de burada. Büyük projeler yapmak kadar, onları liyakatle yönetmek de önemli. Eğer yönetemezseniz, dünyanın en büyük yatırımı bile beklenen faydayı sağlamaz. Şimdi aynı tartışmalar doğal gaz için başladı. “Neden geliyor?” “Neden boru çift yönlü?” “Arkasında başka hesaplar mı var?”

Bence asıl sorulması gereken soru bunlar değil.
Asıl soru şu: Doğal gaz gelirse elektrik üretim maliyetleri düşecek mi? Vatandaş daha uygun fiyatla enerji kullanabilecek mi? Sanayici daha rekabetçi üretim yapabilecek mi? Enerji arz güvenliği sağlanacak mı?

Çünkü bugün KKTC ekonomisinin en büyük yüklerinden biri yüksek enerji maliyeti. Pahalı elektrik; üretimi, turizmi, üniversiteleri, sanayiyi ve en sonunda vatandaşın cebini doğrudan etkiliyor. Yaşamın pratiğine kafa yormak yerine, derin derin tartışmanın hiç faydasını görmedik… 

Eğer doğal gaz bu maliyetleri aşağı çekecekse, daha temiz enerji üretimi sağlayabilecekse ve sürekli enerji arzını garanti altına alabilecekse, bunun ülkeye sağlayacağı katkıyı soğukkanlı biçimde değerlendirmek gerekir. Elbette tek başına boruyu getirmek yeterli olmayacak.

Su projesinde yaşanan hatalar burada da tekrarlanmamalı. Planlama doğru yapılmalı. Altyapı eksiksiz kurulmalı. Dağıtım sistemi iyi yönetilmeli. Kurumlar liyakatle çalıştırılmalı. Yani mesele sadece doğal gazı adaya getirmek değil; onu ülkenin ekonomiye entegre etmek.. 

Umarım verilen söz tutulur ve iki yıl içerisinde doğal gaz KKTC’ye ulaşır. Ardından da yalnızca daha temiz enerji üretimi değil; daha düşük maliyet, daha güçlü üretim, daha rekabetçi bir ekonomi ve en önemlisi enerji arz güvenliği sağlanır.

İşin bir de uluslararası güç noktası var. Eğer zamanında kabloyla elektrik gelmesine bu denli direnç gösterilmeseydi, şimdi çok daha farklı şeyler konuşuyor olabilirdik. Doğru kurgularla kendi ülkemiz için en iyisini kurgulamak gerekiyor. Boş bağnaz tartışmaların bize faydası yok