Mustafa GÜRSEL

Avrupa Birliği ülkeleri arasında baharda av yapılan tek ülke olan Malta’da, 1 Eylül’de başlayan Üveyik avı, “ulusal limite ulaşıldığı için” kapatıldı. Ulusal sınırın 500 (Beş yüz) olduğu sonbahar Üveyik avı sezonu, 30 Eylül’e kadar sürecekti.    

Bu konudaki açıklamayı Malta Çevre Bakanı Mirian Dalli ve Gozo Bakanı Clint Camilleri yaptı. Kapatma kararı, “Yabani Kuşları Koruma Yönetmeliği” çerçevesinde alındı. Nesli tehlikede olan Üveyik kuşu, “Avrupa Parlamentosu ve Konsey Yabani Kuşları Koruma Direktifi” çerçevesinde, koruma altında bulunan bir tür. Neslini sürdürmesi için bazı çalışmalar var ama yine de direktif kuralları birçok ülkede uygulanmıyor. Direktife göre Üveyik kuşunun, avlanması kesin yasak olan Ek 1’deki türlerle aynı koruma tedbirlerine tabi olması gerekiyor.                                       

Malta, posta güvercini hobisinin yanında, avcılığın da oldukça yaygın olduğu bir ülke. Maltalı avcılar siyasiler üzerinde ve toplumda oldukça etkin bir camia. Ama karşılarında aynı güçte av karşıtı kesim var. Öyle ki, Nisan 2015’de bahar avının devamı veya yasaklanması için Malta’da referandum yapılmıştı. Avcılar referandumu çok az bir farkla, yüzde 50.4’le, kazanmıştı. Malta’da avcılar ve av karşıtları cepheleşmiş durumda.  Araları hep gergin. Küçük bir ada ülkesi olmasına rağmen Malta’da yasa dışı av, önlenemiyor.                                  

 Malta, Akdeniz’de kuşların ana göç yolları üzerinde bulunuyor. İlkbahar ve sonbaharda milyonlarca kuş,  Afrika-Avrupa arasında, Malta üzerinden de uçuyor.        

Malta’da bir avcı için günlük veya sezonluk Üveyik limiti yok. Beş yüz rakamı, ulusal limit. Dolduğu anda av kapatılıyor. Bu durum hemen avcılara bildiriliyor. Maltalı avcılar, vurdukları her kuşu anında ilgili kuruma bildirmek zorunda. Malta’da on beş bin civarında avcı var. Ulusal limit 500 Üveyik, tüm avcılar arasında paylaşılıyor. On beş bin avcıya beş yüz Üveyik düşüyor. 

Üveyik kuşu, Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) “kırmızı” listesinde bulunuyor. Listedeki statüsü, VU-Vulnerable (Hassas, savunmasız, duyarlı). Bir başka deyişle, “Doğada tükenme tehlikesi çok yüksek.”    Ülkemizde bir avcı, halen devam eden ikinci ince av sezonunda, her av günü on Üveyik vurabiliyor. Türkiye’de bu sayı üç. Rum tarafında ise altı. Ancak güneyde sezon boyunca bir avcı en çok 12 (on iki) adet Üveyik vurabiliyor. Rum avcılar, vurdukları üveyikleri anlık olarak “Artemis CY” uygulaması üzerinden, “Yaban Hayatı ve Fauna Servisi’ne”  bildirmek zorunda. Cezası var. Rum tarafının Üveyik kuşu için ulusal limiti 15 bin 756 adet. KKTC’de ise bir avcı için sezonluk toplam sınır veya ulusal limit yok…