Turizm sadece otelcinin değil, hepimizin meselesi

Turizmden söz açıldığında genellikle oteller konuşulur. Doluluk oranları, oda fiyatları, ülkeye gelen turist sayısı, yeni yatırımlar… Haberlerde de, sektör toplantılarında da gündem çoğunlukla bunlardır.

Peki turizm gerçekten sadece otellerden mi ibaret?

Yıllardır bu sektörün içinde çalışan biri olarak, turizmin ülke ekonomisine katkısının yeterince anlaşılamadığını düşünüyorum. Çünkü bir turistin ülkemize bıraktığı para, konakladığı otelin kasasıyla sınırlı değil. O para, bazen bir taksicinin günlük kazancı, bazen bir restoranın cirosu, bazen de bir çiftçinin ürününe bulduğu pazar oluyor.

Şöyle düşünelim.

Girne’de bir otelde tatil yapan turist, sabah kahvaltısından sonra şehre inmeye karar veriyor. Dolmuşa biniyor, limana gidiyor. Biraz dolaştıktan sonra bir restoranda yemek yiyor, ardından kahvesini içiyor. Çarşıda birkaç mağazaya uğruyor, hediyelik eşya satın alıyor. Akşam bir barda oturup bir şeyler içiyor ve taksiyle oteline dönüyor.

Bu turistten kimler kazandı?

Otel elbette kazandı. Ama dolmuşçu da kazandı, taksici de, restoran sahibi de, mağazadaki esnaf da…

Ertesi gün araç kiralayıp Lefkoşa’ya gittiğini düşünelim. Benzin alacak, belki yol üzerinde bir markete uğrayacak, yemek yiyecek, alışveriş yapacak. Yani harcama yapmaya devam edecek.

Üstelik bunlar sadece gözümüzün önünde gerçekleşenler.

Bir de turistin hiç görmediği, belki varlığından bile haberdar olmadığı işletmeler var. Otelin mutfağına sebze getiren çiftçi, et sağlayan kasap, balıkçı, fırıncı, çamaşırhaneci, teknik servis çalışanı, mobilyacı…

Turizm onların da işine katkı sağlıyor.

Merak edip turizmin doğrudan veya dolaylı olarak hangi alanlara dokunduğunu sıraladığımda, karşıma tam 50 farklı faaliyet alanı çıktı. Eminim biraz daha düşünsek bu sayıyı artırabiliriz.

İşte turizmden pay alan o 50 sektör:

1. Oteller ve konaklama tesisleri
2. Restoranlar ve lokantalar
3. Kafeler ve pastaneler
4. Barlar ve eğlence mekânları
5. Seyahat acenteleri
6. Tur operatörleri
7. Havayolu şirketleri
8. Havalimanı işletmeleri
9. Taksi işletmecileri
10. Dolmuş ve toplu taşıma işletmeleri
11. Araç kiralama şirketleri
12. Akaryakıt istasyonları
13. Otopark işletmeleri
14. Tekne ve yat turu işletmeleri
15. Su sporları işletmeleri
16. Dalış merkezleri
17. Turist rehberleri
18. Müze ve ören yeri işletmeleri
19. Hediyelik eşya mağazaları
20. Kuyumcular
21. Giyim ve ayakkabı mağazaları
22. Marketler ve süpermarketler
23. Bakkallar ve büfeler
24. Eczaneler
25. Özel hastaneler ve sağlık kuruluşları
26. Güzellik ve bakım merkezleri
27. Kuaförler ve berberler
28. SPA ve masaj merkezleri
29. Çamaşırhane ve kuru temizleme işletmeleri
30. Temizlik şirketleri
31. Güvenlik şirketleri
32. Gıda toptancıları
33. Tarım üreticileri ve çiftçiler
34. Hayvancılık işletmeleri
35. Balıkçılar ve deniz ürünleri tedarikçileri
36. Fırınlar ve unlu mamul üreticileri
37. İçecek üreticileri ve dağıtıcıları
38. Mobilya üreticileri ve satıcıları
39. Tekstil ve otel ekipmanı tedarikçileri
40. İnşaat şirketleri
41. Mimarlık ve mühendislik firmaları
42. Elektrik ve mekanik tesisat şirketleri
43. Klima ve soğutma sistemleri firmaları
44. Teknik bakım ve onarım işletmeleri
45. Peyzaj ve bahçe bakım şirketleri
46. Matbaalar ve reklam ajansları
47. Yazılım ve bilişim şirketleri
48. Telekomünikasyon işletmeleri
49. Organizasyon ve etkinlik şirketleri
50. Bankalar, sigorta ve finans kuruluşları

Bu listeye bakınca turizmin neden sadece otelcilerin meselesi olmadığını daha iyi anlıyoruz.

Örneğin bir otelin doluluk oranı yükseldiğinde mutfağın daha fazla ürüne ihtiyacı oluyor. Tedarikçinin satışı artıyor, üretici daha fazla mal veriyor, nakliyeci daha fazla taşıma yapıyor. Herkes kendi yaptığı iş kadar bu hareketlilikten pay alıyor.

Bir de çalışanlar var tabii.
Otellerde ve turizmle bağlantılı işletmelerde çalışan binlerce insan, kazandıkları parayı yine bu ülkede harcıyor. Market alışverişini yapıyor, kirasını ödüyor, çocuklarının eğitim masraflarını karşılıyor. Kısacası turizmden kazanılan para, ekonominin içinde dolaşmaya devam ediyor.

Madalyonun bir de diğer yüzü var.

Turizmde işler yavaşladığında bunun etkisini yalnızca oteller hissetmiyor. Restoranın müşterisi azalıyor, taksici daha az yolcu taşıyor, araç kiralama şirketinin araçları bekliyor, tedarikçinin siparişleri düşüyor.

Bu yüzden turizmde yaşanan sıkıntıları sadece otelcilerin sorunuymuş gibi değerlendirmemek gerekiyor.

Kuzey Kıbrıs’ta turizmin gelişmesi hepimizin yararına. Yeni uçuş bağlantıları, kongreler, spor organizasyonları, kültürel etkinlikler ve farklı turizm yatırımları ülkemize daha fazla ziyaretçi çekebilir. Özellikle turizmi yılın on iki ayına yayabilirsek bundan sadece oteller değil, esnafımız ve üreticimiz de yararlanır.

Ancak bunun için turizmi yalnızca tesis yatırımlarından ibaret görmemeliyiz. Ulaşım, çevre temizliği, altyapı, hizmet kalitesi ve ülkemizin tanıtımı da en az otellerin sunduğu hizmet kadar önemli.

Bana göre burada hepimize görev düşüyor. Otelciye, esnafa, taksiciye, restorancıya, yerel yönetimlere, kısacası bu ülkede yaşayan herkese…
Çünkü turistin Kuzey Kıbrıs hakkındaki izlenimi yalnızca konakladığı otelde oluşmuyor. Bindiği takside, alışveriş yaptığı dükkânda, yemek yediği restoranda, sokakta karşılaştığı insanlarda da şekilleniyor.

Son olarak şunu da söylemek istiyorum.
Dünyada insanların tatil yapabileceği yüzlerce destinasyon var. Akdeniz’de bile sayısız alternatif bulunuyor. Bütün bu seçenekler arasından Kuzey Kıbrıs’ı tercih edip ülkemize gelen her turistin kıymetini bilmeliyiz.

Gelin, hep birlikte onlara neden doğru bir tercih yaptıklarını gösterelim. Güler yüzümüzü, misafirperverliğimizi, kültürümüzü ve bu ülkenin güzelliklerini en iyi şekilde tanıtalım. Buradan güzel anılarla ayrılsınlar, ülkelerine döndüklerinde Kuzey Kıbrıs’ı dostlarına anlatsınlar, yeniden gelmek istesinler.
Çünkü bir turisti ülkemize getirmek için harcadığımız çaba kadar, onu memnun uğurlamak için gösterdiğimiz özen de önemli.

Turizmimize hep birlikte sahip çıkalım. Çünkü turizm sadece otelcinin değil, hepimizin ekmek kapısıdır.