Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda güncel konuşmalar bölümünde söz alan CTP Lefke Milletvekili Salahi Şahiner, “Kıb-Tek İhaleleri” konulu konuşmasında Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nda son yıllarda gerçekleştirilen ihale süreçlerine ilişkin ağır iddialarda bulundu. Şahiner, yapılan hatalı uygulamalar ve tartışmalı ihaleler nedeniyle halkın milyarlarca liralık ek maliyetle karşı karşıya kaldığını savundu.

“Kıb-Tek’te tarihi vurgunlar ve rant peşkeş düzeni yaşanıyor”

Geçmişte Kıb-Tek’te “ihale mafyasını bitireceğini” ve “vurgunu önleyeceğini” söyleyenlerin bugün sessiz kaldığını öne süren Şahiner, kurumda yaşanan uygulamaların elektrik faturalarına doğrudan yansıdığını söyledi.

Elektrik maliyetlerinin düşürülmesinin hem kamu maliyesi hem de enflasyonla mücadele açısından hayati önemde olduğunu ifade eden Şahiner, elektrik tarifelerinin enflasyon üzerinde doğrudan etkisi bulunduğunu, üretim ve ticaret maliyetleri üzerinden de dolaylı bir çarpan etkisi yarattığını belirtti.

“Bu hükümetin ilk icraatı tarihi bir vurgundu”

Şahiner, hükümetin göreve geldikten sonra Kıb-Tek’in akaryakıt taşımacılığı uygulamalarını değiştirdiğini savunarak, geçmişte uluslararası ihalelerle ton başına 32 ila 38 dolar arasında gerçekleştirilen taşımacılığın bir anda 150 dolar seviyelerine çıktığını söyledi.

Sayıştay raporlarında milyonlarca dolarlık zararın ortaya konulduğunu iddia eden Şahiner, ilgili dosyaların Başsavcılığa gönderildiğini belirterek, bu süreçte elde edildiğini öne sürdüğü haksız kazançların ileride daha ayrıntılı şekilde ortaya çıkacağını ifade etti.

“Yakıt taşıyan gemi Türkiye’de bağlandı”

Türkiye’nin yakıt taşımacılığını üstleneceği yönündeki açıklamaların ardından Kıb-Tek’in yakıtsız kalma tehlikesi yaşadığını anlatan Şahiner, kuruma yakıt taşıyan geminin Türkiye’de bağlandığını söyledi.

Yakıtın devlet eliyle getirildiğinin düşünüldüğünü ancak sonradan özel şirketler aracılığıyla taşındığının ortaya çıktığını savunan Şahiner, taşımacılıkta kullanılan şirketlerin Türkiye’de çeşitli soruşturmalarla gündeme geldiğini ileri sürdü. Ayrıca ülkeye gelmeyen yakıtların faturalandırılıp faturalandırılmadığının da araştırılması gerektiğini belirtti.

“Birkaç yüz bin dolarlık iş için 750 bin euroluk yazılım ihalesi yapıldı”

Şahiner, 2023 yılında gerçekleştirilen sayaç okuma yazılımı ihalesini de eleştirdi.

Bir yazılım mühendisi olarak konuştuğunu belirten Şahiner, mevcut sistemin güncellenmesiyle çözülebilecek bir iş için başlangıçta 1,5 milyon euro civarında ihale planlandığını, tepkiler sonrasında sürecin değiştiğini söyledi.

Sonuçta yaklaşık 750 bin euro bedelle gerçekleştirilen yazılım ihalesinin tamamlanmış görünmesine rağmen sistemin halen eksik çalıştığını öne süren Şahiner, teknik şartnamede yer alan kriterlerin karşılanmadığını ve buna rağmen yüz binlerce dolarlık ödeme yapıldığını iddia etti.

“Sayıştay raporunda ciddi usulsüzlük bulguları var”

Şahiner, Kıb-Tek’in 143/2024 numaralı sayaç alım ihalesine ilişkin Sayıştay raporunda yer alan tespitlere de değindi.

İhale dosyasında bulunması zorunlu belgelerin teklif zarfından çıkmadığı halde sonradan dosyaya eklendiğine yönelik Sayıştay bulguları bulunduğunu söyleyen Şahiner, ayrıca teknik şartnamede talep edilen akredite test belgeleri yerine farklı belgelerin kabul edildiğini öne sürdü.

İhalede satın alınan sayaçların fiyatlarının piyasa koşullarının çok üzerinde olduğunu iddia eden Şahiner, süreçte ciddi kamu zararı oluştuğunu savundu.

“5 bin metreküplük tank için 3 milyon euroluk ihale”

Konuşmasında motorin tankı bakım ve modifikasyon ihalesine de değinen Şahiner, 5 bin metreküplük bir tankın tamir, bakım ve modernizasyonu için yaklaşık 3 milyon euro tutarında ihale yapıldığını söyledi.

Tank tabanının sökülmesi, yenilenmesi, merdiven ve korkulukların değiştirilmesi gibi kalemlerde belirlenen fiyatların son derece yüksek olduğunu savunan Şahiner, benzer şekilde gemi motorin hattı yenileme projesi için de 1,1 milyon euro harcandığını belirtti.

“Elektrik tarifeleri yarı yarıya düşürülebilir”

Kıb-Tek’in doğru yatırımlar ve etkin yönetimle mevcut elektrik tarifelerini yarı yarıya düşürebileceğini savunan Şahiner, bunun hayat pahalılığı üzerinde önemli bir düşüş sağlayacağını söyledi.

Elektrik kaynaklı maliyetlerin azaltılması halinde kamu maliyesinin milyarlarca liralık ek yükten kurtulacağını ifade eden Şahiner, vatandaşların ödediği elektrik faturalarında da yıllık 10 ila 12 milyar TL seviyesinde düşüş sağlanabileceğini öne sürdü.

“Bu yapı kamu maliyesini batırmıştır”

Şahiner, devlet kurumlarının belirli şirketlere kaynak aktarılacak yapılar olarak görülmesinin sürdürülemez olduğunu belirterek, kamu maliyesinin içinde bulunduğu durumun kötü yönetimden kaynaklandığını savundu.

Önümüzdeki günlerde Kıb-Tek yatırımlarıyla ilgili yeni iddiaları da gündeme getireceğini açıklayan Şahiner, kurumun ihtiyaç duyduğu yatırımların bilinçli olarak geciktirildiği yönünde şüpheleri bulunduğunu söyledi.