Cumhuriyet Meclisi AKPA Temsilcisi ve UBP Lefkoşa Milletvekili Hasan Taçoy, Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, Kıbrıs’ın tarihi süreçte ve uluslararası ilişkiler bağlamında taşıdığı öneme dikkat çekti. Taçoy, Kıbrıs’ın jeostratejik konumu nedeniyle tarih boyunca özel bir yere sahip olduğunu söyledi.

Taçoy, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1959 Zürih ve Londra Anlaşmaları temelinde, Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık’ın garantörlüğünde, Kıbrıslı Türkler ile Kıbrıslı Rumların siyasi eşitliğine dayalı olarak 1960 yılında kurulduğunu belirtti.

“Ortaklık cumhuriyeti 1963’te yıkıldı”

1963 yılında anayasal düzenin Rum tarafınca bozulduğunu ve Kıbrıslı Türklerin tüm devlet kurumlarından silah zoruyla çıkarıldığını ifade eden Taçoy, ortaklık cumhuriyetinin bu süreçte yıkıldığını söyledi. Bunun sonucunda da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin AKPA nezdindeki temsiliyetinin yaklaşık 20 yıl askıya alındığını belirtti.

1974 vurgusu

Taçoy, 15 Temmuz 1974’te Yunan cuntası ve EOKA iş birliğiyle Kıbrıs’ta gerçekleştirilen darbenin kritik bir dönüm noktası olduğunu belirterek, AKPA’nın da bu darbeyi kınadığını hatırlattı.

Diplomatik çözüm sağlanamaması üzerine Türkiye’nin 1960 Garanti Antlaşması kapsamında müdahale ettiğini ifade eden Taçoy, 1968’den bu yana Kıbrıs sorununun çözümü için Birleşmiş Milletler öncülüğünde çok sayıda girişimde bulunulduğunu söyledi.

“Çözüm fırsatları her defasında kaybedildi”

Taçoy, 1977-79 Üst Düzey Anlaşmaları, Javier Pérez de Cuéllar’ın 1987 girişimi ve Boutros Boutros-Ghali’nin 1990 tarihli “Fikirler Dizisi”ne işaret ederek, bunların Kıbrıs Türk tarafınca kabul edilmesine rağmen Rum tarafınca reddedildiğini kaydetti.

2004 yılında yapılan referandumlarda Annan Planı’na Kıbrıslı Türklerin yüzde 65 oranında “evet” dediğini, Rum tarafının ise yüzde 75 oranında “hayır” oyu kullandığını hatırlatan Taçoy, 2017’de Crans-Montana’da yapılan son görüşmelerde de Rum tarafının görüşme masasını terk ettiğini söyledi.

“Artık gerçek irade ortaya konmalı”

Onlarca yıldır adil ve kalıcı çözüm fırsatlarının her seferinde kaybedildiğini belirten Taçoy, artık yeni süreçleri tüketmekle vakit harcamak yerine adil, dengeli ve siyasi cesaret temelinde gerçek bir irade ortaya konulması gerektiğini vurguladı.

İki taraf arasındaki eşitliğin bir taviz değil zorunluluk olduğunu dile getiren Taçoy, “Eşitlik olmadan güven olmaz; güven olmadan sürdürülebilir bir çözüm sağlanamaz” dedi.

Taçoy, konuşmasının sonunda uluslararası topluma sorumluluk ve kararlılıkla hareket etme çağrısı yaparak, Kıbrıs meselesinin artık adil ve kalıcı bir sonuca ulaştırılması gerektiğini ifade etti.