Haber Kıbrıs ekranlarında Ali Baturay’ın sunduğu Markaj programının konuğu CTP milletvekili Fikri Toros oldu. 

Toros, Kıbrıs sorununun artık yalnızca iki toplum lideri arasında yürütülen müzakerelerle sınırlı olmadığını belirterek, dış dinamiklerin etkisiyle çok katmanlı bir yapıya dönüştüğünü söyledi.

“Kıbrıs sorunu daha fazla bekletilemez”

Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki gerilimler ve Doğu Akdeniz’deki gelişmelerin bölgesel güvenlik ve enerji mimarisini yeniden şekillendirdiğini ifade eden Toros, ABD’nin Doğu Akdeniz’de çözümlenmiş bir Kıbrıs sorunu ve çözümlenmiş deniz yetki alanları istediğini söyledi.

Toros, Guterres’in güçlü bir heyetle Kıbrıs’a gelmesinin nedeninin de bu tablo olduğunu belirterek, “Küresel ama özellikle bölgesel güvenlik ve enerji mimarisinde Kıbrıs sorunu daha fazla bekletilemez” değerlendirmesinde bulundu.

“Ortada somut bir plan yok, fikirler dizisi var”

Guterres’in ziyaretiyle ilgili değerlendirmelerde bulunan Toros, şu anda elle tutulur bir plan veya yol haritası bulunmadığını, ancak üzerinde çalışılan ve belli bir olgunluğa varmış fikirler dizisi olduğunu söyledi.

Toros, Guterres’in 5+1 formatında, garantörlerin de yer alacağı gayriresmi bir toplantı istediğini ancak bu toplantının yalnızca pozisyonların yeniden konuşulacağı bir ortam olmaması gerektiğini belirtti. Toros’a göre Guterres, toplantının kapsamlı çözüm müzakerelerinin önünü açması şartını ortaya koydu.

“Sonuç alınmayacak 5+1 istenmiyor”

Toros, BM Genel Sekreteri’nin sonuç alınmayacak bir 5+1 toplantısı istemediğini kaydederek, güven artırıcı önlemler, metodoloji ve sorunun özüne dair uzlaşı başlıklarında hazırlık yapılması gerektiğini ifade etti.

Toros, bunun CTP’nin ve Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın yaklaşımıyla örtüştüğünü belirterek, yeni bir sürecin geçmiştekilerden farklı olması ve yeni bir başarısızlığa fırsat vermeyecek şekilde kurgulanması gerektiğini söyledi.

AB ve Türkiye başlığına dikkat çekti

Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki ilişkilerin de bu süreçte belirleyici olduğunu ifade eden Toros, güvenlik, enerji, gümrük birliği, düzensiz göç ve Doğu Akdeniz kaynakları gibi başlıkların birbirine bağlı olduğunu söyledi.

Toros, AB’nin yeni güvenlik mekanizması SAFE kapsamında Türkiye’nin bu mimariye entegre edilmesine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

“Somut plan yok, uzlaşı arayışı var”

Güney basınında yer alan “plan” iddialarına da değinen Toros, “Somut bir plan yoktur” dedi.

Toros, üzerinde çalışılan ve istişare edilen bazı fikirler bulunduğunu ancak bunların hiçbirinin üzerinde anlaşılmış bir plana dönüşmediğini söyledi.

Guterres’in taraflara bir çözüm planı dayatacak kişi olmadığını belirten Toros, BM Genel Sekreteri’nin uzlaşıya varılması için taraflara yardımcı olacak bir kolaylaştırıcı olduğunu ifade etti.

“Eylül ayına kadar beklentiler karşılanabilir”

Toros, taraflar arasında eş zamanlı irade oluşması ve AB-Türkiye ilişkilerinde somut ilerleme sağlanması halinde, Eylül ayına kadar Guterres’in 5+1 toplantısına ilişkin beklentilerinin karşılanabileceğini söyledi. Ancak şu anda kesin bir öngörüde bulunmanın mümkün olmadığını da belirtti.