Yenilenebilir enerji, şebekede 9 ay içinde ciddi sorunlar yaşatabilir

Nafi Cabacaba ve Görkem Çelik, Haber Kıbrıs’ta yayınlanan “Markaj” programında Ali Baturay’ın sorularını yanıtladı.

ads ads ads ads
18/04/2021

ads
ads
ads
Yenilenebilir enerji, şebekede 9 ay içinde ciddi  sorunlar yaşatabilir

Yüksek Yenilenebilir Enerji Mühendisi Nafi Cabacaba ve Yenilenebilir Enerji Kurulu üyesi/ Elektrik Mühendisleri Odası eski Başkanı Görkem Çelik, önlem alınmadığı takdirde, ‘ülkedeki yenilenebilir enerji sisteminin’ tıkanacağını, şebekede 9 ay içinde ciddi sorunlar yaşanabileceğini vurguladı.

   KIB-TEK’de veriler, sayaçlar ve gerekli araçlar bulunduğuna ancak gerekli analizler yapılmadığı ve depolama ile ilgili adım atılamadığı için sorunlar yaşanabileceğine dikkat çeken Cabacaba ve Çelik, ihaleye çıkılmadı diye 3 aydır 3 faz sayaç dahi bulunamadığının kaydetti.

  Spekülasyonların önüne geçilmesi ve kaos yaşanmaması için güneş enerji sistemi kurulum izni verilmesine ara verildiğini anlatan Nafi Cababa, “İzinler durdurulmadı. Güneşten elde edilen ve şebekeye verilen enerjide artış var. Şebekeye zarar verilmemesi için neler yapılabileceği üzerinde duruluyor” dedi. Cabacaba, üretim fazlasıyla ilgili düzenleme yapılması gerektiğini söyledi.

    Nafi Cabacaba ve Görkem Çelik, Haber Kıbrıs’ta yayınlanan “Markaj” programında Ali Baturay’ın sorularını yanıtladı.

 

“Kurul teknik üyelerden oluşuyor”

 

   Görkem Çelik, Yenilenebilir Enerji Kurulu’nun Ekonomi ve Enerji Bakanlığı, YÖDAK, Elektrik ve Makine Mühendisleri Odalarından gelen üyelerden oluştuğunu söyledi. Görkem Çelik, 2012’de hayata geçen kurulun olmasına rağmen şebeke analizi ile ilgili tüzüğün olmadığını belirterek, “Nereye ne kadar izin verilmesi için analiz önemlidir” dedi.

 

“Enerji verimliliği tüzüğü yapılmalı”

 

   Nafi Cabacaba ise enerji analizi yapılabilmesi için ‘Enerji Verimliliği Tüzüğü’nün geçmesi gerektiğine dikkat çekti. Nafi Cabacaba, KIBTEK şebekesinin artmasından dolayı güneş enerjisi kurulumu ile ilgili verilen izinlerin geçici olarak durdurulduğunu söyledi. Cabacaba, üretim fazlasıyla ilgili düzenleme yapılması gerektiğini savundu.

 

“Analiz edilmeden verilen izinler sıkıntı yaratıyor”

 

   Görkem Çelik, bir hat üzerinde çok sayıda güneş enerjisi kullanan ev olmasından dolayı gündüz üretilen ve tüketilemeyen enerjiden dolayı teknik sorunlar yaşanabileceğini ifade ederek, “KIB-TEK, 264 volta kadar izin veriyor. KIB-TEK, iyi analiz etmeden izinler verildi. Gerekli düzenlemeler yapılmadan verilen izinlerden dolayı güneş enerjisi kullananlar sorun yaşıyor. Yenilenebilir Enerji Kurulu mahallelerde analiz yapmalı ve ona göre izin verilmeli” ifadelerini kullandı.

 

“2014’te başladı 2016’da artış yaşandı”

 

   Görkem Çelik, 2014 yılında temkinli bir şekilde evlere güneş enerjisi verilmeye başlandığına dikkat çekerek, büyümenin yavaş olduğunu ancak 2016 yılında otellere de izin verilmesinin ardından hızlı bir şekilde ilerleme kaydedildiğini vurguladı.

 

“2018’de kapasiteler düşürüldü”

 

   KIB-TEK’in kamusal olmasından dolayı dünyada olmayan bir şekilde yüksek kapasitede ve mahsuplaşma oranıyla izinler verildiğini anlatan Çelik, 2018 yılında evlere ve ticari yerlere verilen kapasitelerde düşüşler yaşandı. Kurulu gücün yüzde 20-30’u geçilmemesi lazım. Kapasite 84 megavata ulaşıldı ve sorunlar başladı” ifadelerini kullandı.

 

“Alım garantisi ve geri dönüş talebi artırdı”

 

   Kapasitenin düşürülmesine rağmen talebin arttığına işaret eden Çelik, 2 yılda 67 megavat izin verilmek zorunda kalındığını vurguladı. Çelik, KIB-TEK’in 20 yıl enerjiyi kullanacağına garanti vermesi ile yapılan yatırımın 3-4 yılda çıkarılmasının talep arıtışını olumlu etkilediğini kaydetti.

 

“Üretim yanında depolama sistemi de önemli”

 

    Nafi Cababa ise KKTC’de güneş enerji sistemlerinin kurulmasına geç başlanmasına rağmen kısa sürede Avrupa’ya nazaran çok iyi bir noktaya gelindiğini söyledi.

    Elektrik üretiminin yanı sıra depolanmasının da önemli olduğuna dikkat çeken Cabacaba, “Güney Avustralya, Almanya ve Türkiye depolama sisteminde en iyi örnektir. Güney Avustralya’da elektriği depolamak için 20-30 yıl ömrü olan aküler yerleştirildi. Böylece elektrik üretimi için daha az yakıt kullanılmaya başlandı. Avustralya’da 100 milyon yatırım yapıldı ve 3 yılda 150 milyon dolar kara geçti” dedi.

 

“Elektrikte 4 önemli adım atılmalı”

 

   Görkem Çelik, elektrikte 4 önemli adım atılması gerektiğine dikkat çekerek, bunların şebeke artırımı, depolama, dijitalleşme ve otomasyon ile enterkonnekte sistem olduğunu söyledi.

    Halk arasında yurt dışından kabloyla elektrik getirilmesi sistemi olan enterkonnektenin yaşanılan sıkıntıları büyük oranda çözeceğine belirten Görkem Çelik, “Güneş enerjisi dışında üretim artmadı. Şebeke kapasitesi artırılmalı. Dijitalleşme ve otomasyon geliştirilmeli. Depolama yapılmalı ve enterkonnekteye geçilmeli. Yeni güneş enerjisi kurulumu için izin verilebilmesi için adımlar atılmalı. Yenilenebilir enerji politikaları yapılmalı” ifadelerini kullandı.

 

“İzinler durdurulmadı ara verildi”

 

   Spekülasyonların önüne geçilmesi ve kaos yaşanmaması için güneş enerji sistemi kurulum izni verilmesine ara verildiğini anlatan Nafi Cababa, “İzinler durdurulmadı. Güneşten elde edilen ve şebekeye verilen enerjide artış var. Şebekenin gitmesi, büyük zararlara yol açar. Enerjiyle ilgili bağımsız ve siyasetten uzak kişiler görevlendirilmeli” dedi.

 

“Sürdürülebilir bir sistem kurulmalı”

 

   KIB-TEK ve siyasilerin yönetim zafiyetinden dolayı elektrik konusunda adım atılamadığına işaret eden Cabacaba, “Siyasiler sürdürülebilir bir sistem kuramazsa, biz kurmaya hazırız, aksi takdirde sektörler yok olacak. Birçok konuda geç kalınmasına rağmen adımlar da atılmıyor” diye konuştu.

 

“Voltaj yükselir, trafoda sorun çıkar, maliyetler yükselir”

 

   Göreve gelenlerin farklı uygulamalar yaptığını ve izinlerin verilip verilmemesinin gelişi güzel belirlendiğini ifade eden Cabacaba, “Mahallede kurulum izni verilmesi için ölçüm yapılmalı. Fazla üretimden dolayı voltaj yükselir trafoda sorun çıkar maliyetler yükselir. Vatandaşa yansır” ifadelerini kullandı.

 

“9 ay içinde ciddi sorunlar yaşanabilir”

   Önlem alınmazsa şebekede 9 ay içinde ciddi sorunlar yaşanabileceğini aktaran Cabacaba, “KIB-TEK’de veriler var. KIB-TEK’de sayaçlar ve gerekli araçlar var ancak gerekli analizler yapılmadığı ve depolama ile ilgili adım atılamadığı için sorunlar yaşanabilir. İhaleye çıkılmadı diye 3 aydır 3 faz sayaç bulunamıyor” dedi.

 

“KIB-TEK özerkleştirilsin, bağımsız enerji yönetimi oluşturulsun”

   Ülkede ihtiyaç fazlası kapasitelerde kurulumlar yapıldığını ve şebekenin bunu kaldıramadığını aktaran Görkem Çelik, “Dünya elektrikte tasarrufa gidilmesini tavsiye eder ancak bizde fazla elektrik olunca üretim artar. 400 megavatlık bir şebekemiz var. Depolama yalnız başına olmaz, diğer yatırımlar da yapılmalı. KIB-TEK özerkleştirilsin. Bağımsız enerji yönetimi ile ilgili bir kurul oluşturulsun” dedi.

“Reaktif güç ile ilgili nizamname ne oldu?”

   Reaktif güç ile ilgili nizamnamenin 1 Nisan 2020 yılında uygulamaya gireceğine işaret eden Çelik, “Şebekenin güç kalitesi artırılacaktı ne durumda olduğunu bilmiyorum. Dünyanın her yerinde bununla ilgili düzenlemeler var. Yasalar ve ekipmanlar güncellenmeli” ifadelerini kullandı.

“Enterkonnekte sisteminden biz de pay alalım”

   Cenevre görüşmeleri öncesinden yetkililere seslenen Çelik, “Güney ile Kuzey Kıbrıs elektrikte birbirine bağlıdır. Enterkonnekte tek seçenek Türkiye değil, başka Kıbrıs’ı kapsayan birçok enterkonnekte projesi var. AB’nin Kıbrıs için getireceği kablodan biz de hakkımızı alalım. 2023 Aralık’ta güney sisteme dahil olduğunda biz de uzaktan bakmayalım. Yetkililer bu durumu da gündeme getirsin” dedi.

“5 megavat izni henüz verilmedi”

   KIB-TEK tarafından verilmesi gündemde olan 5 megavat güneş enerjisiyle ilgili izin verilmediğini anlatan Çelik, “Orta gerilim bağlantısı farklıdır, evleri etkilemez birilerinin hakkı alınmadı. Gerekli değerlendirmeler yapılacak, ona göre başvuru onaylanacak” ifadelerini kullandı.

“Dipkarpaz’daki gerekli incelemeler yapılacak”

   Dipkarpaz’daki voltajların yükselmesiyle ilgili soruyu yanıtlayan Çelik, “KIB-TEK’le gerekli görüşmeler yapıldı. Gerekli incelemeler yapıldıktan sonra yeni izinler verilecek. İyileştirme konusunda gerekli adımlar atılacak” şeklinde konuştu.

“Evdeki akü sistemi maliyetlidir”

   “Elektriği devletteki şebekeye aktarmadan nasıl bir sistem kurulabilir?” sorusunu cevaplayan Nafi Cabacaba, “Evlerdeki akülerle depolama yapılabilir ancak maliyetlidir. Merkezi depolama kurulursa maliyet düşer. Temiz enerji kullanılır” ifadelerini kullandı.

18/04/2021 17:32
Bu habere tepkiniz:
Habersiz kalmamak için Telegram kanalımıza katılın
ad

TAGS: Yenilenebilir enerji, Nafi Cabacaba, Görkem Çelik
MANŞETLER

HK KIBRIS

© 2019 Digihaber Portal Services Ltd. Haber Kıbrıs.