Yunanistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Tasos Hatzivasileiou, Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail'in enerji şebekelerini birbirine bağlaması planlanan Great Sea Interconnector projesinin Türkiye'nin izni olmadan ilerleyeceğini savundu.

Yunanistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Tasos Hatzivasileiou, Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail'in enerji şebekelerini birbirine bağlaması planlanan Great Sea Interconnector (GSI) projesinin ilerlemesi için Türkiye'nin iznine ihtiyaç olmadığını söyledi.

Hatzivasileiou, Yunanistan'ın Skai televizyonuna yaptığı açıklamada, proje kapsamındaki kablonun planlamasının normal şekilde sürdüğünü belirtti.

“Uluslararası hukuka göre izin gerekmiyor. Hele Avrupa'yı Orta Doğu'ya bağlayacak barışçıl bir altyapı projesi için hiç gerekmiyor” diyen Hatzivasileiou, Yunanistan'ın ulusal çıkarlarından taviz vermeyeceğini ifade etti.

“Meridiam'ın yatırımı güven oyu”

Fransız varlık yönetim şirketi Meridiam'ın GSI projesinde çoğunluk hissesini satın almasını da değerlendiren Hatzivasileiou, bu adımın projeye yönelik bir “güven oyu” olduğunu söyledi.

Hatzivasileiou, “Proje güvende. Planlama normal şekilde devam ediyor. Sakinlik ve sabır. Proje Avrupa projesidir” ifadelerini kullandı.

Deniz tabanı araştırmalarının yüzde 60'ı tamamlandı

Proje kapsamında Kıbrıs ile Girit arasındaki deniz tabanında yapılacak araştırmalar da gündemde.

Yunanistan hükümetinin önümüzdeki haftalar veya aylarda, deniz araçlarına yönelik NAVTEX yayımlayarak kablo döşenmesi öncesinde deniz tabanı araştırmaları yapılacağını duyurması bekleniyor.

Yunanistan'ın bağımsız iletim sistemi operatörü Admie'ye göre, bugüne kadar deniz tabanı araştırmalarının yaklaşık yüzde 60'ı tamamlandı.

Geriye kalan yüzde 40'lık bölümün ise Yunanistan ve Türkiye'nin hak iddia ettiği ihtilaflı sularda bulunduğu belirtildi.

2024'te savaş gemileri karşı karşıya gelmişti

Bölgedeki deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlık daha önce de araştırmaların yürütülmesini engellemişti.

2024 yılında İtalyan araştırma gemisi Ievoli Relume'un Türkiye'nin kendi suları olarak değerlendirdiği bölgeye girmesinin ardından Türk savaş gemileri bölgeye gönderilmiş ve araştırma gemisine bölgeden ayrılması için eşlik edilmişti.

Yunanistan da gelişme üzerine Nikiforos Fokas ve Aittitos fırkateynlerinin de aralarında bulunduğu savaş gemilerini bölgeye sevk etmişti.

Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis, benzer bir anlaşmazlığın yeniden yaşanması halinde Türkiye'nin aynı şekilde hareket etmesi durumunda Yunanistan'ın ihtilaflı sulara savaş gemileri göndermeye hazır olduğunu açıklamıştı.

Deniz yetki alanlarında görüş ayrılığı

GSI projesiyle ilgili gerilimin temelinde, adaların münhasır ekonomik bölge (MEB) oluşturup oluşturmadığına ilişkin Türkiye ile Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti arasındaki görüş ayrılığı bulunuyor.

Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne dayanarak adaların tam kapsamlı MEB oluşturduğunu savunuyor.

UNCLOS'a taraf olmayan Türkiye ise adaların bu şekilde MEB oluşturamayacağını belirtiyor.

Türkiye'nin yaklaşımına göre, Kıbrıs ve Girit'in 12 deniz millik karasularının ötesindeki alanların statüsü Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin iddia ettiği şekilde değil.

Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ise adaların tam kapsamlı MEB oluşturduğu görüşünü savunarak, Yunanistan ile Kıbrıs'ın MEB'lerinin Meis'in güneyinde birbirine komşu olduğunu ileri sürüyor.