BBC'nin Panorama programı ile Araştırmacı Gazetecilik Ofisi'nin ortak soruşturmasında, Rus oligark Roman Abramovich'e ait yüz milyonlarca dolarlık varlığın gizlenmesi ve olası vergi kaçakçılığına ilişkin belgelerin geriye dönük tarihlendirilmesinde Deloitte Kıbrıs'ın rol oynadığı iddia edildi. Kıbrıs'taki yetkili denetim makamı, iddialarla ilgili gerekli adımların atıldığını açıkladı.

BBC'nin Panorama programı ile Araştırmacı Gazetecilik Ofisi'nin ortaklaşa yürüttüğü soruşturma, Rus iş insanı Roman Abramovich'in Güney Kıbrıs'taki şirketleri üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülen mali işlemleri ve olası vergi kaçakçılığı iddialarını yeniden gündeme taşıdı.

Kıbrıs Haber Ajansı'nın (KYPE) aktardığına göre, soruşturmada uluslararası denetim ve danışmanlık şirketi Deloitte'un Kıbrıs biriminin, Abramovich'e ait yüz milyonlarca dolarlık varlığın gizlenmesine olanak sağlayan belgelerin geriye dönük tarihlendirilmesine katkıda bulunduğu ileri sürüldü.

Yetkili makam: Gerekli adımlar atılıyor

Kıbrıs'taki ilgili denetim makamı ADELEP'in temsilcisi Prodromitis, BBC tarafından gündeme getirilen iddiaların ardından soruşturma yürütülüp yürütülmeyeceğine ilişkin soruyu yanıtladı.

Prodromitis, kurumun son yayınlardan haberdar olduğunu belirterek, yasal yetki ve yükümlülükleri çerçevesinde, kamu yararını gözeterek gerekli bütün adımları attığını ifade etti.

Limasol merkezli şirketin rolü araştırılıyor

Soruşturmada, Abramovich'in uluslararası şirketler ağının yönetiminde önemli rol oynadığı belirtilen Limasol merkezli kurumsal hizmet sağlayıcısı MeritServus da öne çıktı.

MeritServus'un 2005 yılına kadar Deloitte'a ait olduğu, şirketin ayrılmasının ardından da iki kuruluşun Abramovich'in ortaklarıyla yakın iş ilişkilerini sürdürdüğü belirtildi.

Sızdırılan belgelere dayanan araştırmada, Deloitte'un vergi yükümlülüklerinden kaçınılmasına olanak sağlayabilecek mali danışmanlık hizmetleri sunduğu iddia edildi.

Araştırmanın, uluslararası gazetecilik çalışması Cyprus Confidential kapsamında elde edilen binlerce belgeye dayandığı kaydedildi.

672 milyon dolarlık varlık kayıtlardan çıkarıldı iddiası

BBC'nin araştırmasına göre, 2006 yılında Güney Kıbrıs'ta şirketlerin mali tablolarını açıklamalarını zorunlu kılan yeni düzenlemelerin yürürlüğe girmesinin ardından, Abramovich'in ortakları bazı varlıkların Britanya Virjin Adaları'ndaki şirketlere geçmişte devredilmiş gibi gösterilmesini sağlayan işlemler gerçekleştirdi.

Soruşturmada, lüks konutlar, özel jetler ve yatlardan oluşan yaklaşık 672 milyon dolarlık varlığın bir şirketin muhasebe kayıtlarından çıkarıldığı öne sürüldü.

Yapılan muhasebe değişikliklerinin ardından söz konusu şirketin kayıtlarında görünen varlık değerinin yalnızca 75 bin dolara gerilediği iddia edildi.

Yaklaşık 2 milyar dolarlık banka varlığı mercek altında

Araştırmada, Güney Kıbrıs'ta kayıtlı Kravin Investments şirketi üzerinden gerçekleştirildiği ileri sürülen işlemlere de yer verildi.

Şirketin 2003 yılında banka hesaplarında yaklaşık 2 milyar dolarlık varlık bulundurduğu belirtildi.

BBC'nin iddiasına göre, bu varlıklardan elde edilen faiz gelirlerinin Kıbrıs'ta vergilendirilebilir gelir olarak görünmesini önlemek amacıyla geriye dönük tarihlendirilmiş belgeler kullanıldı.

Bir başka iddia ise Electus Investments şirketiyle ilgili.

Soruşturmada, MeritServus'un 10 milyar doları aşan varlıklarla bağlantılı belgelerde değişiklik yaptığı ve Britanya Virjin Adaları'nda aynı isimle kayıtlı bir şirketi varlıkların hak sahibi olarak gösterdiği ileri sürüldü.

Abramovich ve Deloitte iddiaları reddetti

Abramovich'in avukatları, Rus iş insanının mali işlemlerinde profesyonel danışmanların tavsiyelerine güvendiğini belirterek herhangi bir yasa dışı faaliyet gerçekleştirildiği iddiasını reddetti.

Deloitte Kıbrıs ise BBC'ye yaptığı açıklamada, faaliyetlerini yasalara uygun şekilde yürüttüğünü savundu. Şirket, yaklaşık 20 yıl önce hazırlanan belgeler hakkında yorum yapamayacağını bildirdi.

MeritServus'un da Cyprus Confidential soruşturmasının ardından faaliyetlerini durdurduğu kaydedildi.

Vergi denetiminde zaman aşımı engeli

KYPE'nin haberinde, söz konusu işlemlerin üzerinden 20 yılı aşkın süre geçmesinin vergi denetimleri açısından hukuki sınırlamalar yarattığına dikkat çekildi.

Güney Kıbrıs'taki mevcut mevzuata göre, belirli koşullarda vergi denetimleri 12 yıl geriye kadar uzatılabiliyor. Bu nedenle iddialara konu olan eski işlemler hakkında Vergi Komiserliği tarafından yeni bir vergi incelemesi başlatılması mümkün görünmüyor.

Bununla birlikte, olayla bağlantılı olabilecek olası cezai suçlar bakımından aynı zaman aşımı sınırlamalarının geçerli olmadığı belirtildi.

Kaynak: Kıbrıs Haber Ajansı (KYPE) / BBC Panorama / Araştırmacı Gazetecilik Ofisi