ÇÖPTEN ENERJİ ÜRETİMİNİN AVANTAJLARI

• ÇÖP DEPOLAMA MALİYETİNİ ORTADAN KALDIRIR.

• DÜZENLİ DEPOLAMA SAHASI İHTİYACINI AZALTIR.

• METAN GAZI SALINIMINI ÖNLER.

• ÇEVRE KİRLİLİĞİNİ AZALTIR.

• İTHAL YAKIT İHTİYACINI DÜŞÜRÜR.

• FUEL-OIL TÜKETİMİNİ AZALTARAK ENERJİ ARZINA KATKI SAĞLAR.

• ÇÖPÜ EKONOMİK DEĞERE DÖNÜŞTÜRÜR.

KIB- TEK ALIM GARANTİSİ VERMEDİĞİ İÇİN ÇÖPTEN ENWRJİ ÜRETİM İHALESİ OLMADI . BELKİ DE KIBTEK’İN FİYAT VERMESİ İSTENMEDİ… SONUÇ ORTADA… ZEHİRLENİYORUZ

Güngör çöplüğünde hafta arası yaşanan yangın felaketi, hafta sonunu da zehir etse de, bu sabah etkisi azaldı. Bu kaçıncı yangın? Kaç keredir Lefkoşa bölgesinin üzerinde bu zehirli duman? Çözüm bulmak için daha ne bekleniyor?

Her ülkenin kendine özgü bir çöp yönetim sistemi vardır. Bizim de kendi yöntemlerimizle artık entegre çöp yönetimi için gerekeni yapma zamanımız gelmedi mi? Üstelik bu konuda Çevre Dairesi’nin kapsamlı bir çalışması da var…

Evet, yanlış okumadınız. Mahalle mahalle çalışmalar yapılmış. Kişi başına düşen çöp miktarından, hangi bölgelerde ne tür çöp oluştuğuna kadar… Üstelik bu çalışmalarda, çöp miktarımızın fazla olduğu da ortaya çıkmış. Ortalamanın üzerinde.

Çevre Dairesi uzmanları tarafından Ada genelinde bölgesel analizler yapıldı. Farklı bölgelerde oluşan atıkların niteliği ve ekonomik değeri belirlendi. Böylece hem atık miktarı net olarak ortaya kondu hem de bu atıkların enerjiye nasıl döneceği hesaplandı.

Bu süreçte belediyelerin çöpleri projeye hibe etmesi gerekiyordu. Çünkü çöpün toplanma ve bertaraf maliyeti zaten vatandaş tarafından vergilerle karşılanıyordu. Bu nedenle çöp, belediyelerin ekonomik değeri olan bir varlığı olarak kabul ediliyordu.

Buraya kadar her şey tamam. Yapılan çalışmalar yanında, sık sık Türkiye Çevre ve Şehircilik Bakanlığı uzmanları ile de bir araya gelindi. Teknik bir şartname de hazırlandı. Artık, entegre çöp yönetimi için ihale aşamasına gelinmişti. KKTC, hem çöpten kurtulacak, hem enerji üretecekti

Yine yapılan değerlendirmede, ada genelinde toplanan çöplerden, elektrik ihtiyacının yüzde 3’e yakını üretilebilirdi. Bunun için ihale şartnamesinde Kıb- Tek’in üretilen enerjisi satın alması gerekiyordu. Bu noktada şartname tamamlanamadı. Kıb- Tek enerji almak istemedi

AKSA, KW saati, 13 kuruşa üretiyor… Bunun teknecikte 17 kuruşa çıktığı söyleniyor. Mesela yaz aylarında enerji açığını gidermek için Rum tarafına ödenen bedel, KW saat başına 25 kuruşa yükseliyor. Çöpten üretilen enerjinin maliyeti de 30 kuruş civarlarında hesaplanıyor

Çöpten enerji üretimine sadece yüksek enerji fiyatı olarak bakmak ve bunu reddetmek cehalet. Neden? Çünkü bu tesisler aynı zamanda:

* Çöp depolama maliyetini ortadan kaldırıyor,

* Düzenli depolama sahası ihtiyacını azaltıyor,

* Metan gazı salınımını önlüyor,

* Çevre kirliliğini azaltıyor,

* İthal yakıt ihtiyacını düşürüyor.

Bu nedenle birçok ülkede çöpten üretilen elektriğin maliyeti fuel-oil veya doğal gazdan pahalı olsa bile projeler destekleniyor. Zaten bizim durumumuzda buna destek vermemek, ihaleye karşı çıkmak akıl karı değil. Gerekirse çöpüm sahibi belediyeler süreçlerde etkin olabilir

KKTC özelinde düşünürsek, geçmiş yıllarda KIB-TEK’in itirazı da tam bu noktadaydı. Çöpten üretilecek elektriğin kWh maliyetinin mevcut üretim maliyetinden yaklaşık 1,5 kat yüksek olacağı nedeniyle şartnamede alım garantisi sağlanamadı. İhaleye de çıkılamadı

Buna karşılık projeyi savunanlar ise çöp bertaraf maliyeti, çevresel fayda ve ithal yakıt tasarrufu hesaba katıldığında toplam ekonomik kazancın daha yüksek olacağını ileri sürdü. Ancak KIB-TEK sürece başından itibaren sıcak bakmadı. Vatandaş, örümcek kafalıların ağına takıldı

Oysa bu proje sayesinde hem ülkedeki çöp sorunu çözülecek hem de enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 3’e yakını karşılanabilecek.

Bu sayede belirli bir miktar fuel-oil kullanımından vazgeçilecek, hem çevre kirliliği hem de çöp sorunu önemli ölçüde azaltılacak

Düşünsenize; siyaset kurumu bu noktada Kıb- Tek’i ikna edemedi. Bu kadar basit mi? Kıb- Tek kim? Kimin adına bu ülkede görev yapıyor? Dünyanın heryerinde çöp sorunu böyle çözülüyor. Üstelik Türkiye Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 50 milyon Euro’luk yatırımı kabul ediyor

Proje, tüm teknik çalışmaların tamamlandığı ve ihale aşamasına gelindiği bir noktaya kadar ilerledi. Türkiye de süreç konusunda ikna edilmişti ve ihaleye çıkılmasının önünde ciddi bir engel kalmamıştı. Para da, model de, işletme yöntemi de belirlenmişken…

Kıb-Tek bir kez daha halkın değil, çıkar çevrelerinin yararına tavır aldı. Pahalı elektriği devlet satın alabilirdi, belediyelerin Kıb- Tek ile mahsuplaşmasında kullanılabilirdi. Faydası göz ardı edildi. Belki de yeni bir oyuncunun enerji sektöründe var olması istenmedi? Belki de…