Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Milletvekili ve Cumhuriyet Meclisi Başkan Yardımcısı Fazilet Özdenefe, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın karma oy uygulamasını kaldıran Seçim ve Halkoylaması Değişiklik Yasası’nı yeniden görüşülmek üzere Cumhuriyet Meclisi’ne iade etmesinin ardından açıklama yaptı. 

Özdenefe, CTP’nin söz konusu değişikliklere ilişkin görüşlerini hem komitede hem de Genel Kurul’da açıkça ortaya koyduğunu belirterek, Kudret Özersay ve Oğuzhan Hasipoğlu’nun açıklamalarını “yadırgayarak” okuduğunu ifade etti.

Seçime kısa süre kala seçim sisteminin temel unsurlarının değiştirilmemesi gerektiği yönündeki görüşün CTP tarafından bugün ortaya atılmış bir gerekçe olmadığını savunan Özdenefe, bu konuda farklı ülkelerde uygulamalar ve uluslararası referanslar bulunduğunu kaydetti.

Özdenefe'nin açıklaması şöyle:

Sayın Cumhurbaşkanı bugün Seçim ve Halkoylaması Yasası’nda karma oyun kaldırılmasına ilişkin değişikliği yeniden görüşülmek üzere Meclis’e iade etti.
Biz bu değişikliklerle ilgili görüşlerimizi hem komitede hem Genel Kurulda açıkça ortaya koymuş, oyumuzu da bu doğrultuda vermiştik. Burada bu tartışmalara yeniden girmeyeceğim ama hal böyleyken, bugün Sayın Kudret Özersay ve Sayın Oğuzhan Hasipoğlu’nun açıklamalarını yadırgayarak okuduğumu ifade etmek zorundayım. Bu vesileyle hafızalarımızı biraz tazelemekte yarar olduğunu düşünüyorum.
Öncelikle, seçime kısa süre kala seçim sisteminin temel unsurlarının değiştirilmemesi gerektiği CTP’nin bugün ürettiği bir gerekçe değil. Bu konuda farklı ülkelerdeki uygulamalar ve uluslararası alandaki referanslar var. Bunlardan biri olan Venedik Komisyonu’nun Seçimlerde İyi Uygulamalar Kodu’ndaki temel yaklaşım, seçim hukukunun temel unsurlarının, özellikle seçim sisteminin kendisinin, seçimden önceki bir yıldan daha kısa süre içinde değiştirilmemesidir.
Bu, seçime yaklaşırken seçim yasasında hiçbir değişiklik yapılamayacağı anlamına gelmiyor. Seçimin sağlıklı biçimde yapılmasını engelleyebilecek teknik veya hukuki sorunları gidermek başka şey, seçim sisteminin temel unsurlarından birini değiştirmek başka şey.
2016-2017 kronolojisi de bunu gösteriyor. Tek seçim bölgesi ve çarşaf listeyi getiren düzenleme 18 Nisan 2016’da Meclis’te oybirliğiyle kabul edildi. Dönemin Cumhurbaşkanı tarafından yeniden görüşülmek üzere Meclis’e iade edildi, iade gerekçeleri değerlendirilerek bazı maddelerde değişiklik yapıldı ve yasa 6 Haziran 2016’da yine oybirliğiyle kabul edildi. 21 Haziran 2016’da da Resmi Gazete’de yayımlandı.
2017’de ise Yüksek Seçim Kurulu (YSK), yeni sistemin uygulanmasında ortaya çıkabilecek teknik ve hukuki sorunlara dikkat çekerek görüş ve önerilerini Başbakanlığa ve siyasi partilere yazılı olarak bildirdi. Bunun üzerine YSK’nın önerileri de dikkate alınarak değişiklik çalışmaları başlatıldı. Yasa’nın bir yerinde en az 24, başka bir yerinde 25 adaya oy verilmesi gibi çelişkiler ve oy pusulasının basılmasına ilişkin teknik sorunlar (Devlet Basımevi’nin mevcut kapasitesi nedeniyle) bunlar arasındaydı. Yani 2017’de yeni bir seçim sistemi kurulmadı.
SEÇİM SİSTEMİNİN ESASINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER 2016’DA YAPILDI. 2017’DE YAPILAN İSE YASANIN UYGULANMASI VE İŞLEYİŞİNE İLİŞKİN TEKNİK VE HUKUKİ DÜZENLEMELERDİ.
Cumhurbaşkanı’nın bu kararı CTP ile istişare ederek aldığı yönündeki değerlendirmeye gelince…
Ortada gizli saklı bir istişare yok. Tüm tartışmalar zaten aleni. CTP dahil komiteye katılan partilerin görüş ve çekinceleri komitede ortaya kondu, tartışmalar tutanaklara geçti. Konu Meclis Genel Kurulunda da açıkça tartışıldı. Cumhurbaşkanı’nın hukukçu olduğu, seçim hukukuna ve bu mevzuata vakıf olduğu, geçmişte de bu yasaları bizzat çalıştığı herkesin malumu. Cumhurbaşkanı da anayasal yetkisi çerçevesinde kendi değerlendirmesini yaparak gerekçelerini kamuoyuna açıkladı.
Buradan hareketle Cumhurbaşkanı ile CTP arasında bir “istişare” yapıldığını ve iade kararının da bunun sonucunda alındığını ileri sürmek, hiçbir somut dayanağı olmayan maksatlı bir yakıştırma olduğu kadar, kurumlara gösterilmesi gereken saygı bakımından da sorunludur.
İşin özüne dönecek olursak, karma oy kalksın veya kalkmasın, CTP 6 Aralık’ta yapılacak yerel ve genel seçimlere hazırdır. Son söz de her zaman olduğu gibi halkımızındır.