Edebiyat, benim vazgeçilmez tutkumdur. Yıllardır, bu ülke edebiyatı için düşünce ürettim, bu ülkede genelde kültür sanat, özelde edebiyat için duyarlılık ve farkındalık yaratmaya çalıştım.

Bu bağlamda, bu dünyada sesimizi en kolay duyurmanın ve kendimizi tanıtmanın kültürle / sanatla / edebiyatla olabileceğini anlatmaya çalıştım. Bu inancımı, orada olduğum sürece parlamentoya taşıyıp durdum.

Söylediğim şu idi: Bu günün dünyasında sınırların, dağların, ırmakların, denizlerin, hatta okyanusların engelleyemeyeceği tek alan kültür/ sanat / edebiyattır. Demir Perde bile bunu engelleyemedi. Nitekim onu yıkan da, demir perdeyi aşıp ülkeye giren batının kültür sanatı ve edebiyatı oldu.

Bizim somut koşullarımızda, siyasetteki, ekonomideki, spordaki yalıtılmışlığımızı düşünün. Bir tek yalıtılmadığımız, daha doğrusu yalıtılamadığımız alan kültür / sanat /edebiyat!

Değişik dönemlerde, değişik ortamlarda projeler de ürettim. Kısa bakanlık dönemimde bunların bazısını yaşama geçiştirdim ya da yaşama geçmesi için adımlar attım. Bu kurak ülkede 40 ya da daha fazla çim saha yapan zihniyete, kültür/sanat/edebiyat’ın çok daha verimli yatırım olduğunu anlatmaya çalıştım hep!

Bundan dolayıdır ki bir yerlerde sanat/kültür/edebiyat adına yeni projelerden söz edildiği zaman söylenenleri can kulağı ile dinler ve heyecanlanırım.

Geçen yazımda, 14 -17 Aralık 2010 tarihleri arasında, TİKA’nın katkıları, TÜRKSOY ile Avrasya Yazarlar Birliği’nin ortak organizasyonu ile 14-16 Aralık tarihleri arasında Ankara’da gerçekleştirilen “III. Türk Dünyası Edebiyat Dergileri Kongesi”nden söz etmiş; bu arada Kültür Bakanlığı Kütüphaneler Ve Yayınlar Genel Müdürü Prof. Dr. Onur Bilge Kula’nın kongrede yaptığı konuşmada, edebiyat adına heyecan verici bilgi ve projelerden söz ettiğini vurgulayarak başka bir yazımda bu projelerden söz etmek istediğimi belirtmiştim.

Bu yazımda o konuşmadan söz edeceğim.

SAYILARLA TÜRKİYE’DE EDEBİYAT
Profesör Kula’nın “her gün bir romanın yayınlandığı Türkiye,” “Türkiye’de 380 edebiyat dergisi” sözleri kulağa ne kadar da hoş geliyor.

Ya şu sayılar:

1999 – 2010 arasında 9600 süreli yayın /dergi için ISSN numarası verilmiş.

Kitap için verilen ISBN numarası, 1990’da 3423; 1995’te 7795; 2000’de 12580; 2005’te 26000; 2010’da 33000+. (Yıl henüz kapanmadığı için + deniyor.)

Daha önce bu sütunlarda sözünü ettiğim, Türkiye’de 2005 yılında uygulamaya konan “Türk Kültür, Sanat Ve Edebiyatının Dışa Açılması (TEDA) Projesi”nden verilen maddi destekle başka dillere Türkçe eserlerin çevrilmesi için 811 başvuru yapılmış, bu başvuruların 510’u 40 değişik dile çevrilerek yayınlanmış. Geri kalan için işlemler sürüyor. “Ortada ciddi bir yayınevi ve iyi bir çevirmenin olduğu her projeye destek veriyoruz” diyor Profesör Kula!

Verilen destek, basım masrafının %70’ine kadar varan kısmını karşılayabiliyormuş.

(Orhan Pamuk’un Nobel’i alabilmesinin en büyük etkenlerinden birinin, eserlerinin TADA projesi bağlamında yabancı dillere çevrilmiş olmasıdır.)

YENİ PROJELER, EDEBİYAT TEŞVİK PROGRAMI
Kültür Bakanlığı Kütüphaneler Ve Yayınlar Genel Müdürü Prof. Dr. Onur Bilge Kula, verdiği bilgiler yanında, yeni bir çok projeden de söz etti.

İşte o projeler:

• Edebiyat Müze Kütüphaneleri:

7 ilde kurulması tasarlanıyor. Bu müze kütüphanelerde, Türk ve dünya edebiyat tarihleri ve edebiyatlarının eserleri toplanacak.

• Edebiyat Evleri:

Ankara ile İstanbul’da kurulacak. Bu evlerde, yazarlar, eleştirmenler, yayınevleri, çevirmenler, yayıncı kuruluşları çalışmalar yapacaklar.

• Türkiye Edebiyat Haritası:

Tüm edebiyat alışmalarını yansıtacak bir harita yapılacak.

• Türkiye’nin Okuma Haritası:

Ciddi ve sürekli kamuoyu araştırmaları ile okunma haritası bilimsel verilerle ortaya çıkacak, Türk halkının okuma alışkanlığı saptanacak.

• Ve de Edebiyat Teşvik Programı:

Yazarların yazmasını teşvik etmek ve yeni yazarlar ortaya çıkarmak için ciddi teşvikler tasarlanıyor. Çeviriye yönelik TADA projesinden sonra “Edebiyat Teşvik Programı”nın Türk Edebiyatı’na büyük ivme kazandırması bekleniyor.

SON OLARAK
Kültür, sanat, edebiyat, başta dile getirdiğim nitelikleri dolayısıyla baş tacı edilmeliydi.

Sözünü ettiğim projelerin nitelik olarak tıpkısının aynısını veya benzerlerini , yıllarca dile getirdim ama …

Ne gezer?

Ambargolu sporumuz için, susuzluktan grak grak eden bu küçücük ülkede, bunca çim sahaya karşın yukarıda sözünü ettiklerime benzer bir şey yapılmadı. Ne bir kültür merkezi, ne bir tiyatro binası, ne bir konser salonu, ne bir müze yapılmaması yanında, tek bir Kıbrıslı Türk yazarın eserinin başka bir dile çevrilmesi bile teşvik edilmedi.

Bizde en küçük adım atılmazken, yıllar sonra Türkiye’de bu denli büyük adımlar atılması karşısında elbette ki seviniyorum. Ama bizim halimiz bakımında da üzülüyorum.

Hani halk arasında “okutturdum yazdırdım, gene ….” diye bir tekerleme var ya! Bu konuda maalesef durum aynen öyle!