Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, seçim mevzuatında değişiklik öngören yasayı Cumhuriyet Meclisi’ne iade etmesine yönelik eleştirilere yanıt verdi. Erhürman, seçime kısa süre kala seçim mevzuatında değişiklik yapılmasını doğru bulmadığını belirterek, Cumhurbaşkanlığı’nın anayasal denetim görevlerini yerine getirmekten kaçınmayacağını vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erhürman, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden önce Cumhurbaşkanı’nın ülke içerisinde yerine getirmesi gereken anayasal görevleri bulunduğunu ve bu görevleri hassasiyetle yerine getireceğini söylediğini hatırlattı.

Ülkede standart, liyakat ve denetim ihtiyacının sıklıkla gündeme geldiğine işaret eden Erhürman, Cumhurbaşkanlığı’nın bu alanlarda Anayasa ile belirlenmiş önemli görevleri bulunduğunu kaydetti.

Göreve geldiği günden bu yana bazı yasaları Anayasa’ya uygunluk konusunda görüş almak üzere Anayasa Mahkemesi’ne gönderdiğini, bazı yasaları ise yeniden görüşülmek üzere Cumhuriyet Meclisi’ne iade ettiğini belirten Erhürman, bazı atama kararnamelerini de hukuki koşullar veya liyakat nedeniyle imzalamadığını açıkladı.

Erhürman, söz konusu atamalarla ilgili ayrıntıları ise ilgili kişilere duyduğu saygı nedeniyle kamuoyuyla paylaşmadığını ifade etti.

“Ana gerekçem, seçime kısa süre kala seçim mevzuatında değişiklik yapılmasıdır”

Seçim mevzuatında değişiklik yapan yasayı Meclis’e iade etmesinin gerekçelerine değinen Erhürman, kamuoyunda dile getirilen bazı yan gerekçelerin yanında temel gerekçesinin, seçime kısa süre kala seçim mevzuatında değişiklik yapılmasını doğru bulmaması olduğunu belirtti.

Erhürman, bu tür uygulamaların ilerleyen dönemlerde bir “teamül” haline gelmesinin yaratabileceği anomalilere karşı Cumhurbaşkanı olarak uyarı görevini yerine getirdiğini kaydetti.

Seçime kısa süre kala seçim mevzuatında değişiklik yapılmasının demokratik devlet ilkesi ile seçme ve seçilme hakkı açısından soru işaretleri yaratabileceğini savunan Erhürman, bu yaklaşımın yalnızca kendisine ait olmadığını, Venedik Komisyonu’nun da bu konuda görüşleri bulunduğunu ifade etti.

Erhürman ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda da benzer bir anlayıştan hareketle hüküm düzenlendiğine işaret etti.

“2017’de esaslı değişiklik yapıldığı iddiası doğru değil”

2017 yılında kendisinin de oyuyla seçimden çok kısa süre önce seçim mevzuatında esaslı değişiklik yapıldığı yönündeki iddialara da yanıt veren Erhürman, esaslı değişikliğin 2016 yılında gerçekleştirildiğini belirtti.

2017’de yapılan değişikliklerin, 2016’daki düzenlemenin uygulanmasına ilişkin teknik düzenlemeler olduğunu kaydeden Erhürman, Meclis’e gönderdiği iade yazısında da seçim mevzuatında önem taşıyan ve fark yaratma potansiyeline sahip değişikliklerin yapılması düşünülüyorsa bunun seçimlere anlamlı şekilde uzak bir zamanda gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade ettiğini aktardı.

“Cumhurbaşkanı hukuki değil, siyasi davrandı iddiası eksik bilginin sonucu”

Erhürman, “Cumhurbaşkanı hukuki değil, siyasi davranmıştır” şeklindeki eleştirilere de yanıt verdi.

Anayasa’nın 94’üncü maddesine işaret eden Erhürman, Cumhurbaşkanı’na yayımlanmasını uygun bulmadığı yasaları gerekçesiyle birlikte yeniden görüşülmek üzere Cumhuriyet Meclisi’ne geri gönderme yetkisi verildiğini belirtti.

Söz konusu yetkinin Anayasa Mahkemesi’ne görüş için gönderme yetkisinden farklı olduğunun altını çizen Erhürman, yasanın Meclis’e geri gönderilebilmesi için yalnızca Anayasa’ya aykırılık iddiasının bulunması gerekmediğini savundu.

İade yazısında ortaya konulan gerekçelerin doğrudan Anayasa’ya aykırılık iddiasına dayanmadığını belirten Erhürman, Venedik Komisyonu görüşleri ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’ndaki örnekler dikkate alındığında bu gerekçelerin “hukuki değil” şeklinde nitelendirilmesinin de doğru olmayacağını ifade etti.

“Alkışlanmak için yapmadığımız gibi eleştirilme endişesiyle de kaçınmayız”

Cumhurbaşkanlığı seçim sürecindeki taahhütlerinden birinin kurumsal yapıda ortaya çıkan aşınmanın giderilmesi için çaba göstermek olduğunu hatırlatan Erhürman, kurumların saygınlıklarını öncelikle mevzuatın kendilerine yüklediği görevleri yerine getirerek kazandığını belirtti.

Erhürman, “Cumhurbaşkanlığı anayasal görevlerini alkışlanmak amacıyla yerine getirmediği gibi, bu görevleri yerine getirmekten eleştirilmek endişesiyle de kaçınmaz” ifadelerini kullandı.

Standart, liyakat ve denetimin yoğun biçimde tartışıldığı bir dönemde Cumhurbaşkanlığı’nın anayasal standartlarla ilgili denetim görevlerini yerine getirmekten kaçınmasının söz konusu olamayacağını vurguladı.

Meclis aynen kabul ederse yasa imzalanacak

Cumhuriyet Meclisi’nin ilgili yasayı aynen kabul etmesi halinde Cumhurbaşkanlığı’nın Anayasa’nın öngördüğü şekilde yasayı imzalayıp yayımlayacağını belirten Erhürman, bunun Cumhurbaşkanı’nın uyarı görevini yerine getirmesine engel olmadığını kaydetti.

Erhürman, demokrasi ile seçme ve seçilme hakkı konusunda gerekli gördüğü uyarıları, gelecekte benzer girişimlerin yaşanma ihtimalini de dikkate alarak yapmak zorunda olduğunu ifade etti.

Bunun aksinin Cumhurbaşkanı’nın görevini inkâr etmesi ve kurumsal saygınlığın aşınmasına göz yumması anlamına geleceğini savunan Erhürman, Cumhurbaşkanlığı’nın bundan sonraki süreçte de anayasal görevlerini hassasiyetle yerine getireceğini vurguladı.

Erhürman, Cumhurbaşkanlığı’nın kurumlara ve kurallara saygı kültürünün yerleşmesine katkı koymaya ve “standart, liyakat, denetim” alanlarında üzerine düşeni yapmaya devam edeceğini belirtti.