Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Atina’da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Kıbrıs’ın Doğu Akdeniz’in güvenlik mimarisindeki önemine vurgu yaptı.

Yunanistan-ABD Stratejik Diyaloğu kapsamında Rubio ile birlikte açıklamalarda bulunan Gerapetritis, Kıbrıs meselesini bölgesel güvenlik çerçevesinde değerlendirirken, çözümün uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına dayanması gerektiği yönündeki Atina’nın tutumunu yineledi.

Gerapetritis, “Kıbrıs’ın yeniden birleşmesi için BM Güvenlik Konseyi kararlarına dayalı bir çözüm bulunması ve aynı zamanda her türlü revizyonist tehdidin kararlılıkla önlenmesi gerekmektedir” dedi.

3+1 mekanizmasına vurgu

Gerapetritis, bölgesel iş birliği mekanizmalarının önemine de dikkat çekerek Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail’i ABD ile bir araya getiren 3+1 formatını özellikle öne çıkardı.

Söz konusu mekanizmanın güçlü bir jeopolitik ve çok taraflı iş birliği çerçevesine dönüştüğünü belirten Gerapetritis, Rubio’nun da formatın gelişimine sağladığı katkıya dikkat çekti.

İki bakan, Yunanistan ile ABD arasındaki güvenlik, savunma, enerji ve istihbarat paylaşımı alanlarındaki iş birliğinin daha da genişletileceğini açıkladı.

Atina ve Washington ayrıca bilgi paylaşımına ilişkin yeni bir mutabakat zaptı imzalarken, ABD’den Avrupa’ya sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikinin artırılması da dahil olmak üzere enerji iş birliğini ve NATO kapsamındaki savunma ilişkilerini derinleştirme konusunda mutabık kaldı.

Gerapetritis, “Rekabetin yoğunlaştığı koşullarda Yunanistan-ABD Stratejik Diyaloğu, ilişkilerimizin yüksek seviyesini ve uluslararası ve bölgesel istikrar ile güvenliğin geliştirilmesini yansıtan değişmez bir unsurdur” ifadelerini kullandı.

Enerji güvenliği gündemde

Görüşmelerin önemli başlıklarından biri enerji oldu. Yunanistan, ABD LNG’sinin Avrupa pazarlarına ulaştırılmasında önemli bir merkez olma rolünü öne çıkardı.

Gerapetritis, Dikey Koridor’u Amerikan LNG’sinin Avrupa’ya taşınmasının “omurgası” olarak nitelendirirken, Yunan sahipli deniz ticaret filosunun ABD LNG’sinin yaklaşık dörtte birini taşıdığını söyledi.

Rubio da Washington’ın Atina ile enerji iş birliğine bağlılığını yineleyerek enerji güvenliğinin ulusal ve uluslararası güvenlikle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Uluslararası gelişmelerin enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesinin önemini ortaya koyduğunu ifade eden Rubio, “Yunanistan ile enerji iş birliğine tamamen bağlıyız çünkü bu küresel güvenliğin çıkarınadır” dedi.

Savunma iş birliği genişliyor

Görüşmelerde savunma alanındaki iş birliği de kapsamlı şekilde ele alındı. Gerapetritis, Suda ve Dedeağaç’ın ABD’nin bölgedeki varlığı açısından stratejik önemine dikkat çekerken, Yunanistan’ın F-16 Viper programı ile F-35 savaş uçaklarının envantere katılmasına yönelik planlarını genişleyen ikili savunma ilişkilerinin örnekleri olarak gösterdi.

Rubio ise Yunanistan’ı “güvenli ve istikrarlı bir NATO müttefiki” olarak nitelendirdi. İran ve Hürmüz Boğazı’ndan Yemen ve Ukrayna’ya uzanan uluslararası istikrarsızlık ortamında Atina-Washington ilişkilerinin giderek daha önemli hale geldiğini söyledi.

Rubio, “Bu, güçlü temellere sahip, tarihi nitelikte bir ittifaktır ve istikrar kaynağıdır. Yunanistan’ın büyük bir müttefik olmasından dolayı minnettarız” ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı için deniz desteği mesajı

Görüşmede deniz güvenliği ve Yunanistan’ın Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasında oynayabileceği olası rol de gündeme geldi.

Atina’nın Suda Üssü üzerinden ABD’ye destek sağlayıp sağlayamayacağı sorulan Gerapetritis, Yunan dış politikasının uluslararası hukuka saygı ve saldırıya karşı kendisini savunanlara destek ilkeleri doğrultusunda şekillendiğini söyledi.

Yunanistan’ın Avrupa Birliği’nin Kızıldeniz’deki Aspides operasyonundaki öncü rolüne işaret eden Gerapetritis, gerekli olması halinde ve uygulanabilir bir barış sürecinin bulunması koşuluyla, güvenli geçişi sağlamayı amaçlayan bir operasyon çerçevesinde Hürmüz Boğazı’nda ABD’ye deniz desteği sağlanabileceğini belirtti.

Gerapetritis, deniz yollarının açık ve güvenli tutulmasının Yunanistan açısından doğrudan önem taşıdığını, hem enerji güvenliğinin hem de uluslararası tedarik zincirlerinin işleyişinin buna bağlı olduğunu kaydetti.

Yunanistan Dışişleri Bakanı ayrıca Orta Doğu ve Ukrayna’daki gelişmeler ile Sahra Altı Afrika’daki istikrarsızlığın göç üzerindeki etkilerine değindi. Orta Doğu’daki Hristiyan nüfusun korunması ve Balkanlar’daki milliyetçilikle mücadeleyi de Yunanistan’ın dış politika gündemindeki konular arasında sıraladı.

Gerapetritis, Yunanistan’ın savunma harcamalarını NATO tarafından belirlenen eşiğin üzerinde tutmaya devam ettiğini ve Aspides ile Atalanta deniz operasyonlarındaki rolü de dahil olmak üzere bölgede bir güvenlik sağlayıcısı olarak hareket etmeyi hedeflediğini söyledi.