Merhaba Haber Kıbrıs okurları. Ben Veteriner Hekim Rabiya Sadrazam. Koyunlarda beslenme hastalıklarını konuşacağız.

Koyunlar Çayır ve mera alanlarını en iyi şekilde değerlendirme yeteneğine sahiptir.  Buna rağmen koyunlarda beslenme hastalıkları görebilmekteyiz.

Beslenme hastalıklarında enzootik ataksi dediğimiz bakır yetmezliğine bağlı olarak gelişen merkezi sinir sistemi hastalığıdır. Tanıyı veteriner hekim koymakta ve ek mineral ilavesine hekim karar vermektedir, aksi takdirde fazla verilen bakır,  bakır zehirlenmesine sebebiyet verebilmekte ve yine koyunlarda ölümler olabilmektedir.

Koyunlarda gördüğümüz beyaz kas hastalığıdır. Yeterli Se alınmaması durumunda görülür. Vit E ile birlikte Se verilirse düzelebilmektedir. Uygulama şekli ve dozu veteriner hekim belirlemektedir. Fazlası yine koyunlar için zararlı olduğu unutulmamalı tanı için hekime başvurmalısınız.

Birçok canlıda olduğu gibi koyun ve kuzularda da kolostrum yetmezliği görülebilmektedir. Yeni doğan kuzuların doğumu izleyen birkaç saat içinde yeterince ağız sütü almamaları sonucu ölümler ortaya çıkabilmekte. Görülen tablo pnömoni ile karışık sindirim sistemi bozukluğudur. Yeterli miktarda ağız sütü kuzu ve oğlaklara mutlaka doğumdan kısa süre içerisinde içirilmelidir.

Gebelik toksemisi: Gebeliğin ileri dönemlerinde ve doğum sonrası genellikle ikiz-üçüz kuzu taşıyan, çok zayıf veya çok şişman koyunlarda görülür. Ani yem değişiklikleri hastalığın ortaya çıkışını hızlandırır. Koyunların gebelik öncesi kondisyonlarının iyi ayarlanması koruyucu etki yapar. Hayvanların enerji ihtiyaçları yeterince karşılanırsa önlenebilir.

Sindirim bozuklukları; midenin yeni bir yeme alışması için yaklaşık 2 haftalık bir periyot gereklidir. Alıştırma dönemine uyulmaksızın yapılan ani yem değişiklikleri rumen fonksiyonlarını bozar ve ağırlık kayıpları ortaya çıkar. Bu nedenle koyunlarda beslenme oldukça önemlidir. En doğru rasyon için veteriner hekiminize danışabilirsiniz.

En önemli konulardan bir diğeri ise enterotoksemidir. Küflü, bozuk yemleri veya bir defada fazla miktarda yüksek enerjili yemleri tüketmeleri sonucunda rumen asidozisiyle beraber, bağırsakta bulunan clostridium perfringens adlı bakterinin salgıladığı toksin hızla kana karışarak akut ölümler meydana getirir. Hastalık ortaya çıktıktan sonra güçte olsa tedavi edilme olasılığı vardır ancak aşılama programına uyulursa ortaya çıkması önlenebilir. Bozuk, küflü yemlerden ve ani yem değişikliklerinden sakınmak gereklidir.

Hipokalseminin en önemli sebepleri rasyondaki Ca, P ve Mg’ un dengesizliğidir. Koyunlarda gebeliğin son 6 haftasında yavrunun iskelet sisteminin gelişimi için gerekli Ca diyetle sağlanamaması Yüksek süt verimli Keçilerde ayrıca doğum sonrası laktasyon piki veya yakın dönemde de görülür. Belirtileri ise hayvan sürünün gerisinde kalır, durgunluk, zayıflık, kas titremeleri dikkati çeker. Arka bacaklar üzerine çöker. Göğüs kafesi üzerine ayaklar karın altına toplanmış ve başını ileri doğru uzatmış pozisyonda yatar. Ayırıcı tanı için mutlaka veteriner hekime danışılmalı ve sonrasında doğru bir reçete ile tedaviye başlanılmalıdır.

Son olarak sizlerle ‘Pika’ konusunu konuşacağız. Hayvanların tahta, toprak, bez parçaları, naylon gibi gıda niteliğinde olmayan maddeleri yemeleri ya da yalamaları pika ya da allotrofaji olarak değerlendirilir. Çoğunlukla kapalı yerlerde barındırılan koyunlarda kötü alışkanlık olarak değerlendirilirken, vitamin mineral yetersizliklerinde de görülebilmektedir.

Koyunlarınızda yukarıdaki beslenme hastalıklarından herhangi birinin belirtisini görüyorsanız çok geçmeden veteriner hekime danışmalısınız. Unutmayın hasta olan bir canlıda geçen süre hayvanı daha kötü duruma götürebilmekte ve tedaviyi etkilemektedir.

Sağlıkla kalın sevimli dostları ihmal etmeyin.