Kıbrıs Türk ve Rum halklarının siyasi eşitliğine dayanan Kıbrıs Cumhuriyeti, 16 Ağustos 1960’ta imzalanan Kuruluş, Garanti ve İttifak antlaşmalarıyla hayata geçti. Türkiye, Yunanistan ve İngiltere’nin garantörlüğünde oluşturulan devlette Kıbrıs Türk halkı azınlık değil, eşit statüye sahip kurucu ortak olarak yer aldı.

Cumhuriyet’in gerçek kuruluş tarihi 16 Ağustos olmasına rağmen, bağımsızlık kutlamaları 11 Temmuz 1963’te alınan kararla 1 Ekim’e taşındı. Dönemin Kıbrıs Türk Cemaat Meclisi, Rum bakanların aldığı bu karara karşı çıkarak değişikliğin kendilerini bağlamadığını açıkladı.

Aralık 1963’te Rum liderliğinin ortaklık düzenini ortadan kaldırmaya yönelik saldırıları sonucunda Kıbrıs Türkleri devlet kurumlarından silah zoruyla uzaklaştırıldı. Türk tarafı, bugün Rum yönetiminin tek başına temsil ettiği yapının, 1960’ta iki halkın eşit ortaklığıyla kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti olmadığını vurguluyor.