Değerli okurlarım son haftalarda KKTC'de "gece klüpleri" konusunda epey tartışıldı. Ankara'nın bu konudaki hassasiyeti çok sık dile getirildi.

Adada "son zamanlarda yaşananlar" "bet ofislere" yönelik olarak KKTC Politikası'nın acilen atması gereken adımlar olduğu gerçeğini de gözler önüne serdi. Ankara'dan görünenin Lefkoşa'dan görülememesinin mümkün olmadığı inancındayım.

KKTC Türk Toplumu'nun geleceği açısından bu alanda her kaybedilen vaktin daha fazla yitirilen "evlat, eş, akraba, baba ya da dede", "yıkılan yuva" ve "dinmeksizin dökülen göz yaşı olacağı"gerçeğini de göz önünde tutarak bu sorunun ele alınmasına katkıda bulunmak arzusundayım.

İlk önce kamuoyunun doğru bilgilenmesi amacıyla biraz detayları sunuyorum:

KKTC’de 15 Mart 2013 itibarıyla lisans almış 7 ayrı "bet ofis" işletmecisinin toplam 78 şubesinde "10:00-24:00" saatleri arasında "at yarışı ve köpek yarışı ile futbola ve diğer spor dallarına dayalı" müşterek bahis oynanmakta. "Bet ofis" işletmelerinden 2012 yılında yaklaşık 15,5 milyon TL yıllık izin (imtiyaz) bedeli, yaklaşık 18 milyon TL de stopaj gelir vergisi ve şans oyunları vergisi tahsil edilmiş olup, tahsil edilen yıllık imtiyaz bedeli ve vergiler toplamı yaklaşık 34,5 milyon TL.

En düşük tahmine göre "bet ofislerin yıllık ciroları" toplamının 300 milyon TL olduğu kabul edilirse mevcut tahsilatlara göre kamusal yükümlülükler toplamının %11,3 olduğu ve oldukça düşük kaldığı gerçeği ile karşılaşmaktayız. Her ne kadar ikramiye dağıtım katsayıları daha düşük oranda ikramiye dağıtıldığını ortaya koysa da brüt oyun gelirinin ortalama %70’inin bahis oynayanlara ikramiye olarak dağıtıldığı varsayıldığında bile bet ofis işletmecilerinin payının %18,7 olduğu görülmektedir (ikramiye dağıtımında %70 in altına inilen her bir oran ilave kar olarak bet ofis işletmelerine kalmakta).

Buna göre bet ofis işletmecilerine izin bedeli ve vergi sonrasında yıllık yaklaşık 56 milyon TL gelir kalmakta.

"%70 ikramiye dağıtım oranı ve 300 milyon TL’lik oyun geliri" esas alınarak yaptığımız hesaplamaya göre, bet ofislerden tahsil edilmesi gereken yıllık şans oyunları vergisinin (ikramiye üzerinden alınan vergi dahil) 19,5 milyon TL olması gerekirken, 2012 yılında fiilen tahsil edilen şans oyunları vergisinin yaklaşık 9 milyon TL olduğu görülmektedir. Bu ise iki nedenden gündeme gelmekte: birincisi bazı bet ofis işletmelerinin vergi borçlarının taksitlendirilmesi ve buna rağmen ödeme yapmayan işletmelerin bulunması ve ikincisi ise bu sektördeki kayıtdışılık.

Gerçekten de, bet ofisler Maliye Bakanlığınca elektronik olarak denetlenemediğinden önemli vergi kayıp ve kaçağı oluşmaktadır.

KKTC’de "bet ofis işletmeleri" özellikle gençleri "kafe şeklindeki şubelerinde" gerek ikramları ve gerekse canlı maç yayınları ile olabildiğince uzun süre tutacak şartları oluşturarak her an için düzenledikleri bahislere maruz bırakabilmekte, daha fazla bahis oynanmasını sağlayacak şekilde evlere ve iş yerlerine bahis broşürleri dağıtmakta hatta "bazı müşterileri için" kredi ile oyun oynama olanağı da sunmaktalar.

Siz okurlarımın da konuya yabancı olsanız bile çok kolayca tespit edebileceğiniz gibi hem devletin gelir açısından hem de gençlerin daha iyi korunması hedefine yönelik olarak acilen atılması gereken adımlar var. KKTC Politikası bu soruna kayıtsız kalma lüksüne sahip değil.

"Ne yapmalı?" sorusuna cevaben birlikte çözüm aramamızı kolaylaştırmak amacıyla bazı önerilerimi sizlerle paylaşıyorum:

KKTC’deki "bet ofislerin" yıllık olarak verilen oyun imtiyazlarının da tıpkı Türkiye’deki Milli Piyango ihalesine benzer bir yaklaşımla ihale suretiyle 10 yıllık süre için bir "monopole" verilmesinin ihaleden elde edilecek gelir ve müşterek bahislerden alınacak vergilerin güvence altına alınarak hazineye intikal etmesi ve mevcut dağınıklıktan kaynaklanan pek çok sosyal ve ekonomik sorunun bertaraf edilmesi bakımından yararlı olacağı inancındayım.

"İhale şartnamesine" konulacak hükümlerle ihaleyi kazanan işletmenin açabileceği toplam bayi sayısı sınırlandırılabileceği gibi, bet ofislerin "kafe benzeri yapı şeklinde" işletilmesi engellenip "2-3 m2’yi geçmeyen büfeler şeklinde işletilmesi de" sağlanabilir. Aynı şekilde her an oyun düzenlenmesine kısıtlama getirilmesi de mümkündür. Öte yandan, imtiyaz hakkının bir işletmeciye verilmesi durumunda da mevcut şans oyunları vergisi (ikramiye vergisi dahil) ile stopaj gelir vergisi tahsilatına elektronik takip sistemiyle desteklenmiş olarak şimdiki oranlar üzerinden daha sağlıklı bir şekilde devam eder.

Devlet, "bet ofislerden" halihazırda yeterli gelir tahsil edemediği gibi, esasen kontrolsüz olarak işletilmelerinden dolayı da bu işletmeler sosyal dokuda da derin yaralar açmakta.

"Müşterek bahis imtiyazının" ihaleyle tek bir işletmeye verilmesi hazineye önemli bir gelir getireceği gibi, (gelirin büyüklüğü ihale şartnamesindeki kısıtlayıcı hükümlere göre değişecektir) kayıtdışı oyun hasılatının kayıt altına alınmasına ve devletin vergi kaybının azaltılmasına da yardımcı olacak, yanı sıra özellikle gençlerimizin mağduriyetlerinin asgari düzeye indirilmesine yönelik tedbirlerin alınmasına da olanak sağlayabilir.

Ne dersiniz?

Bu yazdıklarım sadece "ufak bir araştırma" ve "konuya hakim kişilerle" sohbet sonucu oluştu. Eminim çok daha yapıcı önerileri olanlar da vardır.

Özellikle topluma ve değerlerine sahip çıkma iddiası ile var olan siyasi partilerin ve "Toparlanıyoruz" gibi STK'ların bu konuda hükümete yol göstermesi gerekmiyor mu?