Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, Doğu Afrika'da hızla yayılan yeni Ebola dalgasının tarihin en yıkıcı salgınına dönüşebileceği konusunda uluslararası toplumu uyardı. Virüsün sağlık ekiplerinden daha hızlı yayıldığı bölgede, yetersiz fonlar ve çatışmalar krizi derinleştiriyor.

Afrika genelinde endişeye yol açan son salgın, virüsün "Bundibugyo" adı verilen ve diğer türlerine kıyasla daha nadir görülen bir suşundan kaynaklanıyor.

Geçmişteki büyük salgınlara yol açan Zaire türüne karşı etkili aşılar ve tedaviler geliştirilmiş olsa da, Bundibugyo türü için henüz onaylanmış resmi bir aşı veya tedavi yöntemi bulunmuyor.

İlaç firmalarının geçmişte bu nadir türü bir öncelik olarak görmemesi, sağlık çalışanlarını bugün ölümcül virüs karşısında çaresiz bırakıyor. Hastalara tıpkı şiddetli bir grip vakasında olduğu gibi sadece semptomları hafifletmeye yönelik müdahaleler yapılabiliyor.

Ölüm oranı yüzde 30 ila 50 arasında değişen bu tehlikeli tür, koruyucu bir kalkan olmaması sebebiyle çok daha hızlı yayılıyor.

Çatışmalar ve takip edilemeyen binlerce vaka
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusunda başlayan ve komşu Uganda’ya da sıçrayan salgının kontrol altına alınamamasındaki en büyük etkenlerden biri bölgedeki güvenlik sorunları olarak öne çıkıyor.

Ordu güçleri ile isyancı gruplar arasındaki çatışmalar, sağlık ekiplerinin sahada rahat hareket etmesini ve virüs bulaşan kişilerin temas zincirini takip etmesini neredeyse imkansız hale getiriyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün acil durum ilan ettiği dönemden bu yana vaka sayıları katlanarak artarken, uzmanlar asıl tablonun çok daha vahim olabileceğini belirtiyor.

Yetkililer, enfekte olduğu halde ulaşılamayan ve virüsü etrafına yaymaya devam eden 26 binden fazla insanın nerede olduğunun bilinmediğini aktarıyor.

Toplumsal güvensizlik ve yanlış bilgi
Salgınla mücadeleyi zorlaştıran bir diğer büyük engel ise yerel halk arasında yayılan dezenformasyon ve güvensizlik dalgası oluyor. Bölgedeki birçok insan, hastalığın hükümet tarafından fon sağlamak amacıyla uydurulduğuna inanıyor.

Hastalık belirtilerini gizleyenlerin yanı sıra, geleneksel cenaze defin ritüellerinin engellenmesi de halk ile sağlık çalışanları arasında ciddi gerilimlere yol açıyor. Son olarak bir grup bölge sakininin hastaneyi basarak tedavi çadırlarını ateşe vermesi, insani yardım ve tıbbi müdahale süreçlerini tamamen çıkmaza sokuyor.

Uluslararası yardımlar önemli ölçüde azaldı
Geçmiş yıllarda milyarlarca dolarlık bütçeler ve askeri lojistik desteklerle kontrol altına alınan Ebola salgınlarına kıyasla, bu kez uluslararası toplumun sessiz kalması dikkat çekiyor. Salgını durdurmak için acil ihtiyaç duyulan yarım milyar dolarlık fonun bugüne kadar yalnızca beşte biri toplanabildi.

Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ülkelerinin dış yardım bütçelerinde ve küresel sağlık programlarında kesintiye gitmesi, sahada maske, eldiven ve koruyucu kıyafet gibi en temel tıbbi malzemelerin bile eksikliğine yol açıyor.

Uzmanlar, hem virüsle mücadele etmek hem de halkın güvenini yeniden kazanmak için acilen kapsamlı bir uluslararası dayanışma çağrısı yapıyor.