Hızla gelişen ve farklılaşan yeni dünya düzeninde ülke ekonomisini ayakta tutmak için değişen koşullara ayak uydurmak lazım. Gelişim, değişim ile başlar sözünden hareketle uzunca süredir üzerinde çalışmış olduğum sektörel asgari ücret konusu KKTC’nin içinde bulunduğu asgari ücret belirleme kavgalarını bir nebze düzene koyacaktır diye düşünüyorum. Hele bizim gibi küçük ölçek bir ekonomik yapıya sahipsek her şey çok daha kolay olacaktır aslında.
 
Asgari ücret, ekonomik yapı içerisinde uzun yıllardır var olan, ülkelerin ekonomi ve siyasi politikalarına yön veren, çalışma hayatını direk etkileyen bir olgudur. Çalışanların işgücü piyasasında elde edebileceği minimum ücreti gösteren asgari ücretin belirlenmesinde her ülke, kendine ait ihtiyaç kalemlerini kullanır. Bu nedenle hukuki ve sosyal boyutu ülkeden ülkeye farklılıklar gösterir.
 
Asgari ücretin tespitinde ise çok çeşitli yöntemler vardır. Bunların başlıcaları ulusal seviyede asgari ücret, bölgesel asgari ücret, sektörel ve mesleki asgari ücret ile işkolu bazlı asgari ücrettir.
 
Ülkemizde Asgari ücret Kıbrıs Türk Federe Devleti Kurucu Meclisi’nin 25.7.1975 tarihli oturumunda geçirilen “1975 Asgari Ücretler Yasası “ dikkate alınarak sektörler veya çalışanlar arasında herhangi bir  farklılık gözetmeksizin tespit edilmektedir. Yani çerçevemiz 1975 yılının fotoğrafına uygun olarak çizilmektedir.
 
Bu yasaya göre  Kurulan Asgari Ücret Tesbit Komisyonu da yılda en az  bir defa olmak üzere, asgari  ücreti; devlet planlama örgütünüce saptanan geçim endeksi, çalışanların gereksinimleri, hayat pahalılığının genel seyri, verimlilik, istihdam ve devamlılık gibi benzer ekonomik faktörler ile çalışanların sosyal adalete dayalı olarak ulusal gelirden pay alabilmeleri olarak yasada sıralanan kriterlere göre belirlemeye çalışır.
 
Buraya kadar herşey kulağa gayet teknik ve hoş geliyor aslında. Ancak hem sektörlerin gelişerek yıllar içinde değişime uğraması hem de son dönemde içinde bulunduğumuz Pandemi süreci ülkemizde ekonomik dengeyi değiştirmiştir. Bu da KKTC’de asgari ücret tesbitinin mevcut yasayı uygulayarak belirlenmesini güçleştirmektedir. Tüm bunlara ilaveten asgari ücret tesbitinde prim teşviklerinin sürece dahil edilmek istenmesi ile de Asgari Ücretin tesbiti farklı bir şekle bürünmüştür. Bu da bize esasında çalışma yaşamının farklı ihtiyaçları doğrultusunda bazı uygulamaların değişmesi gerektiğini göstermektedir.
Diğer yandan Asgari ücretin belirlenmesinde yaşanan gecikmenin dışarıya yansımayan ancak sosyal güvenlik fonlarını zorlayan farklı etkileri de bulunmaktadır. Asgari ücret tesbitinde yaşanan bu durum kuşkusuz önce çalışanları sonra da Sosyal Sigortalar Dairesi’nin mali dengelerini etkileyecektir. Daire Temmuz ayında Sosyal Sigortalar Dairesinden emekli maaşı alanlara hayat pahalılığı ödeneğini yansıtmış, ancak asgari ücretin hala artmamış olması nedeni ile dairenin gelir bacağında beklenen iyileşmeyi sağlayamamıştır.
 

Peki bu aşamada ne yapılabilir?
Gelinen aşamada yukarıda belirttiğim gerekçelerden dolayı fazla gecikmeden Asgari Ücret uzlaşı ile derhal belirlenmelidir. Böylece hem çalışanların hayat pahalılığı karşısında kısmen rahatlaması, hem de Sosyal Sigortalar Dairesi’nin bir nebze olsun mali açıdan gelir bacağında sürdürülebilir noktaya gelmesi sağlanacaktır.
Ancak 3-4 ayı geçmeyecek bir süreç içerisinde özellikle  prim teşvikleri de kullanılarak gerekli yasal mevzuat değişiklikler yapılmalı ve Sektörel Asgari Ücret uygulamasına geçilmelidir.

Yeni düzenlemede KKTC Çalışma Hayatı belli sektörlere bölünecektir. Sektör temsilcileri ile yapılacak çalışmalar neticesinde Ticaret, Sanayi, İnşaat, Turizm, Eğitim ve Yüksek Öğretim, Bankacılık ve Finans, Tarım ve Hayvancılık şeklinde ana sektörlere ayrılıp farklı uygulamalara gidilmesi sağlanabilecektir.
Böylece sektörlerin ihtiyaçları ile yerli istihdamın yoğun olduğu sektörlerin göstergeleri yakından izlenebileceğinden daha sağlıklı analiz yapılabilecek ve sektörlerin ihtiyaçlarının önceden tesbit imkanı yaratılmış olacaktır.
Tüm bunların sektörlerin gelişimi, yerli istihdamın artırılması ve ülkede adı tam olarak konulamamış işsizlik sorununa çare olarak tartışmamızın ya da yapılacak çalışmalara zemin oluşturmasının zamanı artık  gelmiştir diye düşünmekteyim. Ülkesel dönüşümler farkında olmakla başlar ve  süreç aslında bizi mutlaka değişime götürür. Sonuçta ise  hep o istediğimiz ve hayalini kurduğumuz gelişime ulaşmış oluruz. Bunu da aklımızın bir köşesinde bulundurmakta fayda vardır diyorum.