“KKTC İstatistik Kurumu'nun Hanehalkı İşgücü Anketi'nden gelen veriler, işgücü piyasasının yalnızca geleneksel işsizlik oranı (%4,5) ile sınırlı olmadığını, aynı zamanda daha derin ve karmaşık sorunları  barındırdığını gösteriyor”

2025 yılı I. Çeyrek verileri incelendiğinde, manşetlerde yer alan İşsizlik Oranı'nın (%4,5) olması aslında önümüzde dikkatle ele alınması gereken çok daha büyük bir sorunla karşı karşıya olduğumuz ortaya çıkıyor.Bu da Atıl İşgücü...

Hanehalkı İşgücü Anketi Tamamlayıcı Göstergeler (2025 – 1. Çeyrek) 

2025 Yılı 1.Çeyrek Hanehalkı İşgücü Anketinde yayınlanan Grafiğe baktığımızda çarpıcı bir tablo ortaya çıkıyor.İşgücü piyasasının sağlığını değerlendirirken kullanılan bu tamamlayıcı göstergeleri kısaca hatırlayalım:
İşsizlik Oranı (%4,5): İş arayan ve çalışmaya hazır olan, ancak iş bulamayanların işgücüne oranıdır. KKTC için bu oran görece düşük bir seviyede seyretmektedir. Ancak bu gösterge hem tek başına yeterli değil hem de yanıltıcı olabilmektedir.

Gizli" İşsizlik Endişesi
Verilerin bütünleşik oranlarına baktığımızda, düşük işsizlik oranının ardındaki potansiyel sorunlar açığa çıkıyor.
Zamana Bağlı Eksik İstihdam ve İşsizlerin Bütünleşik Oranı (%5,2): Bu oran, klasik işsizlik oranından (%4,5) belirgin şekilde daha yüksektir. Aradaki fark (%0,7) doğrudan, halihazırda çalışan ancak yetersiz istihdam edilen bir kesimin varlığını işaret eder. Özellikle turizm ve inşaat gibi mevsimlik veya projeye dayalı sektörlerde çalışan birçok kişi, yılın belirli dönemlerinde tam kapasite çalışamaz. Öğrenci nüfusunun yoğun olduğu yerlerde, destekleyici hizmet işlerinin yarı zamanlı veya güvencesiz olması da bu oranı yükseltmektedir.Bu, işgücü piyasasında iş kalitesi ve verimlilik konusunda bir sıkıntı olduğu anlamına gelebilir.
Potansiyel İşgücü ve İşsizlerin Bütünleşik Oranı (%5,3): Bu oranın da klasik işsizlik oranının (%4,5) üzerinde olması (%0,8), iş aramayı bırakmış veya hemen işe başlayamayan ancak potansiyel olarak çalışmaya hazır önemli bir kitlenin varlığını gösterir. Başka bir ifade ile umutsuzluktan iş aramayı bırakmış,çalışmak istemeyen ancak potansiyel olarak ekonomiye katılmaya hazır olanların varlığını işaret eder.Bu grup piyasada potansiyel arz fazlası olarak beklerler.
Atıl İşgücü Oranı (%6,1): Geniş anlamda işsizliği ifade eden, en kapsamlı göstergedir. Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerin toplamından oluşur. Yani, tam olarak istihdam edilemeyen veya işgücü piyasasına katılamayan herkesi kapsar. Bu, KKTC işgücü piyasasındaki "gerçek" atıl kapasitenin belirlenen işsizlik oranından çok daha fazla olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Bu kitle, sadece bir sosyal maliyet değil, aynı zamanda kullanılmayan bir üretim kapasitesidir. İşsizlik verilerinin düşük görünmesi bir başarı hikayesi gibi sunulsa da, atıl işgücü oranı, piyasanın sadece niceliksel değil, niteliksel bir sorun yaşadığını ve aslında mevcut işlerin kalitesizliğini göstermektedir.
Aslında KKTC işgücü piyasası, kâğıt üzerinde düşük bir işsizlik oranı sunsa da, eksik istihdam ve iş aramaktan umudunu kesmiş/pasifleşmiş potansiyel işgücü gibi sorunlarla mücadele etmektedir.

Sektörel Çeşitlilik Şart.

Bu durum, yalnızca yeni iş yerleri açmakla değil, aynı zamanda mevcut işlerin yanına yeni sektörleri teşvik edici politikalar ortaya koyarak pasifize olmuş işgücünü tekrar sisteme dahil etmek gibi çok yönlü bir yaklaşım gerektirmektedir.

Mevcut hizmetler sektörüne ek olarak; sanayi, tarım, bilgi teknolojileri (IT), yazılım ve yenilikçi tarım gibi dış pazarlara mal ve hizmet sunabilecek ve ambargolardan görece daha az etkilenecek alanlara yatırımlar yapılmalı ülkedeki hizmetler sektörü dışında yer alan diğer sektörlerin gelişimini sağlayacak politikalar üretilmelidir.

Sonuç olarak, 2025'in ilk çeyreğindeki %6,1'lik Atıl İşgücü oranı, işsizliğin buzdağının sadece görünen kısmı olduğunu gösteriyor. Ekonomik toparlanmanın tam ve kapsayıcı olması için, politika yapıcıların sadece İşsizlik Oranına değil, bu gizlenen %6,1'lik potansiyele odaklanması gerekiyor.