GÜNGÖR KATI ATIK MERKEZİ ÇÖKTÜ. SADECE SORUN ÜRETİYOR. 20 MİLYON EUROLUK YATIRIM VAHŞİ DEPOLAMA İLE YOK EDİLDİ; ŞİMDİ YENİ BİR TESİS VE ORGANİZASYON İÇİN İSTENEN KAYNAK 50 MİLYON EURO CİVARI.

GÜNGÖR’DE YAŞANAN SADECE ÇEVRE FELAKETİ DEĞİL… AYNI ZAMANDA BÜYÜK BİR YÖNETİM BAŞARISIZLIĞI… YILLARIN SORUNU ARTIK KÖKTEN BİR ÇÖZÜM BEKLİYOR… ÇÖZÜMÜ BELLİ ACİL BİR SORUN; ÇIKAR LOBİLERİNİN İNSAFINA TERK EDİLEMEZ…

Güngör Katı Atık Tesisi’nde başlayan yangın, aslında büyük bir ayıp. Beceriksizliğin ve vurdumduymazlığın yansıması. Ada genelinde entegre çöp yönetimini mümkün kılacak bir yöntem, yıllardır devam eden vahşi depolama sistemi ile yerle bir oldu. Çağdaş bir tesis, yerini çözülmesi imkânsız sorunlara bıraktı.

Oysa sistem basitti. Hem çöpten geri dönüşüm sağlanacak hem de elektrik üretilecekti. Bunun için de çok sayıda girişimci ihaleye girmeye ve tesisi işletmeye talipti. İş, elektrik üretimi ve alım garantisi noktasında tıkandı. Alım garantisi yoksa, 50 milyon Euro civarı yatırıma kim neden talip olsun?

KIB-TEK, çöpten üretilecek enerjiyi almak istemedi. Neden? Çünkü çöpten elde edilecek elektrik, hem AKSA’da hem de Teknecik’te üretilen enerjiden çok daha pahalı. Olaya ülkesel bir sorunun çözülmesi penceresinden bakılmadığı için Güngör’de çöp dağları oluşmaya devam etti.

Açıkçası bu alanda da tuhaf bir tekel kalma duygusu var. KIB-TEK, kendisi dışında hiç kimsenin enerji üretiminde var olmasını istemiyor. Özel şirket AKSA da kendisi dışında özel bir üretime karşı ve konu her gündeme geldiğinde siyaset üzerinde güçlü bir baskı uyguluyor.

Formülü yok muydu? Bence vardı. En azından devlet, çöpten üretilen daha pahalı enerjiye talip olurdu. Devletin kullandığı enerji, çöpten üretilen enerji fiyatına göre belli bir dönem daha pahalıya fatura edilirdi. Uzlaşı mümkünken, toptan ret bizi bu noktalara getirdi.

Şimdi Güngör’den yükselen kirli duman hepimizi zehirliyor. AB tarafından 20 milyon Euro’nun üzerinde para harcanan alan, vahşi depolama yöntemi ile amacından çoktan saptı. AB yetkilileri son durumu görünce gözlerine inanamadı. Ağlamışlardır.

Bir kez daha, yönetemediğimiz bir sorun için Türkiye yetkililerinden yardım istemek durumuyla baş başa kaldık. Konuyla ilgili Türkiye Çevre Bakanlığı ile temasa geçildiği belirtiliyor. Yeni bir çöp alanı için 50 milyon Euro civarında bir kaynağa ihtiyaç duyuluyor. Bu para KKTC maliyesinde yok.

Kısacası, büyük bir değeri ülke için felaket alanına çevirmeyi başardık. Entegre çöp yönetimini başaramadık. Belediyeleri devre dışı bırakarak büyük bir hata yapıldı, çöp alanı rantçılara bırakılarak sadece sorun üretildi. Oysa çok farklı olabilirdi.