TÜP BEBEK MERKEZLERİNİ DENETLEMEK; BİNA YAPILARINA BAKMAK Mİ? TÜRLÜ REZALET DÖNERKEN KKTC MAKAMLARI BUNU UZAKTAN SEYRETMEMELİ

ETİK SORUNLAR VAR… MAĞDURLAR YARATILIYOR… ANNE BABA OLMAK İSTEYEN İNSANLAR, PARASIZ GENÇ KIZLAR İSTİSMAR EDİLİYOR…

Tüp bebek, çocuk sahibi olamayan insanların umudu. Bilimin insanlığa sunduğu en değerli imkanlardan biri. Ancak yıllardır KKTC'de yaşananlar, bu önemli sağlık hizmetinin etrafında nasıl bir ticari düzen oluştuğunu sorgulamamızı gerektiriyor.

Genç kadınlar, üniversite öğrencileri, aracılar, gizli sözleşmeler, para transferleri... Şimdi de Türkiye'de yürütülen büyük bir soruşturmanın bağlantıları arasında KKTC var… 53 şüpheli, 41 kadın, 811 yumurta satış işlemi ve yaklaşık 2 milyon euroluk para trafiği araştırılıyor.

Genç kadınların para karşılığında yumurta vermeye yönlendirildiği, tıbbi hazırlıklarının Türkiye'de yapıldığı ve KKTC dahil farklı ülkelerdeki kliniklere gönderildiği iddia ediliyor. Bu iddialar bize yabancı değil.

2017 yılında üniversite öğrencilerine para karşılığında yumurta bağışı teklif edildiği haberleştirildi. 2018'de genç bir öğrenci, KKTC'ye defalarca gelerek yumurta verdiğini anlattı. 2021'de polis iki tüp bebek merkezinde soruşturma yürüttü.

Yaş sınırının altındaki kadınlar, farklı isimlerle tutulan kayıtlar gündeme geldi. Bu yıl BBC, yanlış donör kullanıldığına ilişkin ciddi iddiaları ortaya koydu. Yıllardır aynı haberleri yapıyoruz. Benzer iddiaları dinliyoruz.

Her defasında denetimlerden, yasal düzenlemelerden, alınan önlemlerden söz ediliyor. Peki, sonuç nerede? KKTC'de belirli koşullarla yumurta bağışı ve taşıyıcı annelik yapılabiliyor. Dünyanın birçok ülkesinde ise özellikle ticari taşıyıcı annelik yasak veya ciddi sınırlamalara tabi.

Kadın bedeninin ticarete dönüştürülmesi, ekonomik açıdan güçsüz insanların istismar edilmesi ve doğacak çocukların hakları konusunda büyük kaygılar var. Biz neden bu sistemi bütün yönleriyle tartışmıyoruz?

Bir kadınla yapılan resmî sözleşmenin dışında başka anlaşmalar bulunabilir mi? Bağış adı altında para ödeniyor mu? Aracılar ne kadar kazanıyor? Kliniklerin bilgisi dahilinde veya dışında yürütülen ticari ilişkiler var mı? Yasaların gizli sözleşmeler ve farklı ödeme yöntemleriyle dolanılıp dolanılmadığını kim araştırıyor?

Sağlık Bakanlığı ısrarla denetimlerin yapıldığını söylüyor. Ancak Türkiye'deki soruşturma, bu güvencelerin yeterliliğini ciddi biçimde sorgulatıyor. Elbette KKTC'deki her kliniği suçlayamayız.

Fakat yıllardır gündeme gelen iddiaların ardından yalnızca tıbbi denetim yapıldığını söylemek toplumu tatmin etmiyor. Kliniklerin hijyen koşullarını, doktorların yeterliliklerini, tıbbi cihazları denetlemek önemli. Peki, sözleşmeler? Para hareketleri? Donör kayıtları? Aracılık ilişkileri?

Sağlık Bakanlığının denetimleriyle yetinilemez. Polis, Başsavcılık ve mali denetim makamları da harekete geçmeli. Türkiye'deki soruşturmanın KKTC bağlantıları araştırılmalı. Geçmiş dosyaların nasıl sonuçlandığı açıklanmalı.

KKTC'nin sağlık turizminde uluslararası bir merkez olması için yıllardır büyük çaba harcanıyor. Ciddi yatırımlar yapıldı. Başarılı hekimlerimiz, güvenilir sağlık kuruluşlarımız var. Binlerce insan tedavi olmak için ülkemizi tercih ediyor.

Bütün bu emek, böylesine ağır iddiaların gölgesinde kalıyor. Ülkenin itibarı, sağlık turizminin geleceği ve dürüst çalışan insanların çabaları tehlikeye giriyor. KKTC'nin genç kadınların ekonomik çaresizliğinden kazanç sağlanan bir sömürü bataklığına dönüşmesine göz yumamayız.

Taşıyıcı annelikten yumurta bağışına kadar bütün sistemi yeniden değerlendirmek zorundayız. İnsanların çocuk sahibi olma umudu korunurken kadınların sağlığı, özgür iradesi ve doğacak çocukların hakları da güvence altına alınmalı.

Sağlık turizminde yıllarca oluşturduğumuz güveni kaybetmek istemiyorsak, önce bu sektörün karanlıkta kalan ilişkilerini aydınlatmalıyız. Dahası, yaşadığımız bu tupraklarda birileri çok para kazanacak diye rezil olmaktan bıktık