Disiplin ama sınırı nasıl olmalı?
04/10/2025
Ayla Kahraman
Ebeveyn çocuk ilişkisinde çok kıymetli bir nokta da disiplinin ayarı konusudur.
Pek çok ebeveyn, disiplin söz konusu olduğunda ikilemde kalırlar veya farklı görüşlerinden dolayı çatışmalar yaşarlar. Bu ciddi bir çıkmazdır çünkü çocuk yetiştirme düzeninde ebeveynin ortaklığı çok değerlidir.
Elbette disiplin konusu, soyut ve oldukça kişisel değerlerden etkilenmektedir. Ebeveynin okul ve aile geçmişi disiplin konusunda ortak bir noktada buluşulmasını zora sokar. Bunun yanında şimdiki zamanın kuşaklar arasında yarattığı fark ve bunun anlaşılması için gereken zamanın gerisinde kalmak da ebeveyni şaşırtır. Üstelik, çocuğun yuvadan uçma zamanı -okul öncesi, ilkokul deneyimi, vs.- geldiğinde her kafadan bir ses çıkar: neneler, dedeler, öğretmenler, el alem dediğimiz dışardakiler ve elbette bolca yazılan akıl verici, yol gösterici kitaplar… Ebeveyn ne yapsın sizce? Bunca saldırıda, doğru yolu nasıl bulacak?
Amaç, çocuklarını en etkili doğrularla yetiştirmeyi başarmaktır. Bu da zihinsel, duygusal ve ekonomik açıdan pek çok kararın verilmesi konusunda ebeveyn için çözümü zor bir denklem oluşturur.
Ancak disiplin konusu akıldaki doğrulara sığmayacak kadar geniş bir yelpazede düşünmeyi ve sonra karar vermeyi gerektiren önemli bir konudur. Örneğin ilk başvurmanız gereken kaynak, çocuğunuzdur. İlk adım, onu tanımanızdır. Nasıl bir yapıdadır, karakter ve mizaç özellikleri nasıldır, aklınızdaki imgesi ve olduğu hali arasındaki farklar nelerdir?
Bu kadarla kalsa iyi, daha pek çok ayrıntı gizlidir, çocuk yetiştirme sanatında. Çocuğunu tanıyabilen, disiplin ayarını doğru yapabilme olasılığını taşıyan ebeveyndir. Aklınızdaki çocuk ile gerçeklikteki çocuğunuz arasındaki ıvır zıvırı toparlayıp çıkarmalı ve konudan uzaklaştırmalısınız. Epey zor bir iş... Yani, var olan çocuğunuz, sizin çocuğunuzdur ama siz değildir. Farklı bir bireydir. Zihinsel, duyuşsal, kişilik vs. açısından farklı ve biricik bir bireydir. Haydi iş başına: Bu çocuk kimdir?
İlk koşul bu: Onu tanıyın. Kimdir, nasıldır, neye sevinir veya üzülür; beklenmedik yetenekleri veya yetersizlikleri nelerdir? Sessizce, yorum yapmadan gözleyin, öğrenin ve sakın ha yargılamayın.
Yani kılavuzunuz evladınız olsun demek isterim.
Bu bakış açısı keşke yetse. Ama zamana göre de düşünmek durumundasınız. Hiçbir şey sizin zamanınızdaki gibi değil. Koşullar, yaşam biçimleri, eğitim ilkeleri, insanlar ve elbette çocuğunuz bildiğiniz gibi değil.
Sevgili genç ebeveynler; çocuğunuz yeni nesil bir bireydir. Sizden kaynak almış olsa da farklıdır ve dünyaya farklı izler bırakacaktır. Size çok benzese de aslında hiç benzemediğini fark ettiğiniz çok fazla deneyim yaşayacak ve şaşıracaksınız.
Amaç yeni nesli gerçek dünyaya, doğru değerler ile hazırlamaktan geçmektedir ve önceki kuşakların uygulamalarının bu yeni dünyada yeri yoktur. Kılavuzunuz çocuğunuz olacak elbette ama öncelikle dikkat etmenizi önerdiğim konu katı, sıkı disiplinden uzak durmanızdır.
Yani, şimdiki zamanda çocuklara sınır belirlerken onların da onayını almanız ve orta noktayı bulmanız gerekmektedir. Zorlu ama işe yarayan bir yoldur. Eğitimin pek çok gölgeleri var. Sizin anlamadığınız sanal dünya gezintileri ve okulun beklentileri arasında ezilmek istemiyorsanız, yumuşak, eşitlikçi bir disiplini uygulamaya hazır olmalısınız.
Sevgili genç ebeveynler, ne yazık ki patron siz değilsiniz ve tek şansınız demokrasidir. Köle olmadan, evlatlarınızı doğru ve dünya koşullarına uygun yetiştirmenin anahtarı budur: demokratik disiplin.
Bunu sonra tartışacağız. Bu arada çocuğunuz kimdir, anlamaya, öğrenmeye çalışın.
- ÇOCUKLARI ANLAMAK, KATEGORİLEŞTİRMELERİNİ ENGELLEYEBİLİR
- ÇOCUKLARDA ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNÜN PEK ÇOK NEDENİ OLABİLİR
- DÜŞSEL BİR DÜNYA KURMAK MÜMKÜNDÜR
- GÜNÜMÜZ İNSANI
- TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI VE YİTİRİLEN İNSANİ DEĞERLER
- ÇOCUK VE ŞİDDET
- AKIP GİDEN ZAMAN VE ÖNCELİKLERİMİZ
- ÖLÜMÜN KARŞISINDAKİ ÇARESİZLİK
- MÜKEMMEL EBEVEYNLİK BİR HAYAL MI?
- Gençlerde Şiddet İçeren Davranışlar Arttı
- TÜM YAZILARI için tıklayınız















































































































































