SİYASETEN MAHKUM SAYISINI, EKONOMİK OLARAK MAHKUMLARA HARCANAN PARAYI KONUŞUYORUZ DA; RASYONEL OLMA ZAMANI GELMEDİ Mİ? BİZ BU KADAR MAHKUMU NİYE BESLİYORUZ?

YEMEK FATURASINI MAHKUMLARA FATURA EDEN ÜLKELER DE VAR, DİREKT DEPORT UYGULAYAN DA… SUÇ İŞLEMENİN BU KADAR KOLAY OLDUĞU ÜLKEMİZDE RADİKAL ADIMLAR ATMAK ŞART OLDU… YAZIMI YAZMAYA KARAR VERDİĞİMDE 910 MAHKUM VARDI; BİTİRDİĞİMDE 918… BU SABAH ALLAH BİLİR KAÇ…

KTAMS Başkanı Güven Bengihan, maliyenin giderlerini azaltacağı olaylara örnek verirken konuyu cezaevine getirdi. Maliye Bakanlığı’nın “sorumsuzca” bir ihale yaptığını ve mahkum başına 64 bin 500 TL her ay yemek gideri olduğunu söyledi. Bu da mahkum başına her gün 2 bin 150 TL, öğün başına 715 TL demek…

Girenler, çıkanlar, nöbetteki gardiyanlar falan derken… Her ay ortalama 1000 kişi cezaevinin yemek ihalesinden faydalanıyor. Bu da her ay 64 milyon 500 bin TL demek. 64 milyon 500 bin TL… Bu ülke her ay vuran, kıran, döken, kurşun sıkan, uyuşturucu satanlara harcıyor bu parayı…

Haliyle merak ettim. Sabah saatlerinde tanıdığım bir gardiyan arkadaşa sordum. “Hali hazırda kaç mahkum var?” 910… dedi… Sonra bir başka gardiyan arkadaşla konuştum, yazıyı yazmak için. “Abi 914” dedi. Akşam saatlerinde de aradı, “Abi şimdi de 918 olduk” dedi.

Eski cezaevi… Yeni cezaevi… Kadınlar… Çocuklar… Hükümlü tutuklular… Hükümsüz tutuklular derken… Arkadaşlar farkında mısınız? Bir taraftan “kamudaki para maaşlara yetmiyor” diyoruz, diğer taraftan alınmayan tedbirler, görünmeyen alanlar derken… Hale bak…

Yazıyı kaleme aldığımda durum neydi? Toplam mahkum sayısı 914. 59’u kadın, 35’i çocuk. 181 kişi eski cezaevinde tutuluyor. 639 mahkum yeni cezaevinde erkek koğuşlarında. Devlet her bir mahkum için aylık 64 bin 500 TL yemek ücreti ödüyor.

Evet, yanlış okumadınız. Sadece yemek. Elektrik, güvenlik, personel, sağlık yok. Sadece yemek gideri. Gardiyan sayısı sürekli yetersiz ve gardiyan istihdamı talep ediliyor. Bu rakam KKTC gibi küçük bir ülke için devasa. Ve bu rakam artık sorgulanmak zorunda.

Basit bir hesap yapalım. 914 mahkum çarpı 64 bin 500 TL. Ortaya çıkan rakam: 58 milyon 953 bin TL. Yani cezaevlerine sadece yemek için. Mahkum sayısı hiç artmasa bile her ay yaklaşık 60 milyon TL ödüyoruz. Sadece yemek için.

Bir de yıllık tabloya bakalım. 58 milyon 953 bin TL çarpı 12 ay. Ortaya çıkan rakam 707 milyon 436 bin TL. Yani yıllık 707 milyon TL. Ki aylık ortalama bin kişi, 65 milyona yakın bir kaynak… 780 milyon TL, kabaca… Bu rakam küçük bir bakanlık bütçesi demek. Üstelik sadece yemek gideri.

Günlük tablo daha da çarpıcı. Öyle yapalım hesabı ki olayın dehşeti daha çok ortaya çıksın… Aylık 58 milyon 953 bin TL. Günlük yaklaşık 1 milyon 965 bin TL. Her gün neredeyse 2 milyon TL. Cezaevlerinde sadece yemek için. Bu tablo sürdürülebilir mi?

Bir mahkumun aylık maliyeti, asgari ücretle bir ay mesai gözetmeksizin çalışan asgari ücretlinin maaşından 12 bin TL fazla… Günlük yemek maliyeti yaklaşık 2 bin 150 TL. KKTC o kadar zengin bir ülke mi? Borçla maaş ödeyen bir yapı. Borçlanarak ayakta duran bir ekonomi.

Bu tablo sadece maliyet meselesi değil. Bu aynı zamanda bir yönetim meselesi. İhale sistemi mi sorgulanmalı? Yoksa neden bu kadar çok suçlu olduğu mu? Planlama yok… Denetim yok… Yargının da artık yabancı suçlularla ilgili bazı durumlarda direkt deport kararı vermesi şart.

Bu ne yahu? Yakala… Yatır… Aylarca yargılanmasını bekle… Yedir, içir, başına gardiyan dik… Sonra zaten deport… Hoş, bir o kadar da pasaportunu alıp sokağa saldığımız var. Nereden tutsak elimizde kalıyor… Radikal olmalı, bu ve benzer alanlarda daha pratik kararlar alabilmeliyiz.