NE GÜNEŞ DEĞİŞTİ, NE DENİZ… DOĞA AYNI DOĞA… ESNAF YERİNDE DURUYOR; OTELLER YERLİ YERiNDE… NEDEN HEM AVRUPALI TURİST AZALIYOR, HEM RUMLAR GELMİYOR?

CEVAP ÇOK BASİT… DAHA PAHALIYIZ… TL EURO’YA KARŞI AVANTAJINI KAYBETTİ.. KÜÇÜK ESNAF BATARKEN, SEKTÖRLER DE TEHDİT ALTINDA… UYUMAYA, SEÇİM PLANI YAPMAYA DAVAM…

Ortada görmezden gelemeyeceğimiz çok ciddi bir tablo var. Rakamlar bağırıyor. Turist sayısı düşüyor. Avrupa’dan gelen turist neredeyse yok denecek seviyeye geriliyor. Güney Kıbrıs’tan gelip Kuzey’de ciddi harcama yapan Kıbrıslı Rumların sayısı ise hızla azalıyor.

Sadece bir rakamdan bahsetmiyorum. İyi okursanız, enflasyon ve dövizdeki artışın KKTC’yi hızla mukayeseli avantajlarını kaybeden bir ülke sınıfına soktuğunu göreceksiniz. Rakamlar düzenli bir şekilde kötüye gidiyor. Çok istikrarlı bir şekilde kötüye gidiş hızlanıyor…

Yıllarca TL- Euro dengesi nedeniyle Güney’de yaşayanlar için Kuzey Kıbrıs bir “avantajlı alışveriş noktası” olmuştu. Marketten restorana, akaryakıttan hizmet sektörüne kadar ciddi bir ekonomik hareket yaratıyordu. Berber, kuaför dahi bu pastadan payını almaktaydı…

Ama artık tablo değişti Neden? Ne güneşimiz değişti… Ne denizimiz… Ne tarihimiz… Ne doğamız… Ne de insanımız… tarihi eserler yerli yerinde. Market, berber aynı yerde… Değişen tek şey var: Kontrol edilemeyen pahalılık. Kuzey tek TL bazında değil. Döviz bazında da pahalı.

Birkaç gün önce konut kira rakamlarını paylaşmıştım. Başbakanlığa bağlı İstatistik Kurumu verilerine göre Haziran 2025’te ortalama 18 bin 943 TL olan ev kirası, Haziran 2026’da 27 bin 847 TL’ye çıktı. Bir yıldaki artış yüzde 47. Aynı dönemde yıllık enflasyon yüzde 38.46.

Yani kira artışı hayat pahalılığının bile üzerinde.

Daha önemlisi şu: Kira piyasasının ana belirleyicisi olan sterlin bazında da artış var. Ortalama kira 345 sterlinden 450 sterline yükseldi. Yani mesele sadece “TL değer kaybetti” meselesi değil. Biz dövizle de pahalandık.

Güney’den gelen Kıbrıslı Rumların azalmasının temel nedeni de bu. Rakam çok net. 2023 yılının ilk beş ayında kara kapılarından Kuzey’e geçen Kıbrıslı Rum sayısı 1 milyon 180 bindi. 2024’te 1 milyon 175 bine düştü. 2025’te 1 milyon 7 bine geriledi. 2026’da sadece 837 bin 580.

Yani yüz binlerce geçiş kaybettik. Sadece geçen yıla göre kayıp 170 bin geçiş. Bu insanlar sadece gelip geçmiyordu. Para harcıyordu. Restorana gidiyordu. Alışveriş yapıyordu. Küçük esnafa dokunuyordu. Ekonominin çarkına katkı koyuyordu. Bugün o çark yavaşlıyor.

Turizmde Avrupa pazarı eriyor. Diğer taraftan Güney’den gelen ekonomik hareket azalıyor. Türkiye’den gelen turist sayısındaki artış elbette önemli ama tek başına bu kaybı kapatmaya yetmez. Turizm çeşitlilik ister. Farklı pazarlara ulaşmak ister. Döviz girdisi ister.

Her geçen gün daha dar bir alana sıkışıyoruz. Asıl tehlike de burada. Bu bir girdap. Pahalılık müşteriyi kaçırıyor. Müşteri azalınca gelir düşüyor. Gelir düşünce maliyetler daha fazla hissediliyor. Maliyet arttıkça fiyat yeniden yükseliyor. Ve aynı döngünün içine tekrar giriyoruz.

Bugün sormamız gereken soru basit: Kuzey Kıbrıs nasıl oldu da Türk Lirası kullanılan bir ekonomi olmasına rağmen, Euro kullanan Güney’e göre cazibesini kaybetmeye başladı? Sorun güneşte değil. Sorun denizde değil. Sorun bu ülkenin güzelliğinde hiç değil.

Sorun, plansızlıkta… Sorun, kontrol edilemeyen maliyetlerde… Sorun, üretmeden pahalılaşan bir ekonomik yapıda. Eğer bu gidişat değişmezse, kaybettiğimiz sadece turist olmayacak. Bugün gelen Rumlar azalacak, yarın esnafı kaybedeceğiz, devamında sektörler çökecek