KKTC ekonomisi hiçbir zaman dört dörtlük olmadı.

Ekonomiyi iyileştirmek için yapılması gerekenler de hiçbir zaman siyaset tarafından sahiplenilmedi.

Daha iyi bir ekonomi için siyasi irade şart.

Dünya gerçeklerini görmemek için başımızı kuma gömmeyi tercih ediyoruz.

Bunun da ötesinde zaman zaman mevcut ekonomik düzeni yaşatabileceğimize dair yanlış heyecanlara dahi kapılabiliyoruz.

Bugünlerde bütçe gelirleriyle ilgili çizmeye çalıştığımız olumlu tablo bu hastalığımızın bir tezahürü olsa gerek.

Sosyal medyada bütçeyle ilgili o kadar övücü paylaşıma rastlayınca durum gerçekten öyle mi diye bir bakma ihtiyacı hissettim.

Bütçe gelirlerini giderlerden bağımsız yorumlamaya çalışmanın illüzyon etkisini şimdilik bir yana bırakarak Temmuz 2020 itibariyle kamu gelirlerindeki durumu bir inceleyelim:

Dahilde alınan KDV Temmuz 2019’a kıyasla reelde %27 azalmış. Bu kalemde devlet bu yıl 670 milyon toplamayı öngörüyor ancak Temmuz itibariyle %20 oranında bu hedefin gerisindeyiz.

İthalde alınan KDV ise Temmuz 2019’a kıyasla reelde %25 azalmış. Bu kalemde devlet bu yıl 985,4 milyon toplamayı öngörüyor ancak Temmuz itibariyle %33 oranında bu hedefin gerisindeyiz.

Şans Oyunları Vergisi tahsilatı da Temmuz 2019’a kıyasla reelde %41 düşmüş. Bütçe öngörüsünün %45 gerisindeyiz.

Özel İletişim Vergisi tahsilatında ise %17 reel düşüş olmuş. Bütçe öngörüsünün %19 gerisindeyiz.

Motorlu Taşıtlar Vergisi tahsilatında geçen yılın aynı ayına göre düşüş reelde %37 düzeyinde. Bütçe öngörüsünün %42 gerisindeyiz.

Tapu harçlarında da düşüş %38 düzeyinde. Bütçe öngörüsünün %38 gerisindeyiz.

Turizm Teşvik Fonu gelirlerimiz geçtiğimiz yılın temmuz ayına kıyasla reelde %10 düşmüş. Bütçe öngörüsünün ise %17 gerisindeyiz.

Fiyat İstikrar Fonu gelirlerimiz de reelde %5 düşmüş. Bütçe öngörüsünün %16 gerisindeyiz.

Ercan Hava Limanı gelirlerimizde reelde %40 düşüş yaşanmış. Bütçe öngörüsünün %49 gerisine düşmüşüz.

Gerçek gelir kalemleri arasında BSİV’de bir reel artış yaşanmış (%31). Bütçe öngörüsünün de %34 üzerine çıkmışız.

Para cezaları ve cezalar kaleminde de reelde %11’lik bir artış söz konusu.

Taşıt Alım Vergisi tahsilatında da reelde %35 artış olmuş ancak bütçe öngörüsünün %3 gerisinde kalmışız.

Yerel bütçe gelirlerinde yaşanan dramatik düşüş hiç kuşku yok ki hayra alamet değil.

Geçen yılki ekonomik faaliyetlerden neşet eden bu yılki beyana dayalı gelir ve kurumlar vergisi önümüzdeki yıl yerlerde sürünecek.

Bu yılki ekonomik küçülmenin bütçeye olumsuz etkisi önümüzdeki yıl da devam edecek.

Peki, sosyal medyada çizilen pembe tablo nereden kaynaklanıyor?

Vergi ve harç gelirlerinin dışında hazineye giren başka gelirler de söz konusu.

Örneğin TMSF’den hazineye “Alacaklardan Tahsilat” kalemine yazılarak 265,5 milyon aktarılmış.

Geçtiğimiz yıl kullanılan Merkez Bankası kâr payı da 257,7 milyon olarak Ocak 2020 gelirlerine yansıtılmış.

Hal böyle olunca diğer gelirler kalemi reelde %38 artmış. Bütçe öngörüsünün de %187 üzerine çıkılmış.

Kuşkusuz gerek bu tarz gelirler gerekse de şişirilmiş dış yardımlar kamu maliyesinin yılı çıkarabilmesine önemli katkılar sağlayacaktır.

Nakit yönetimine katkı sağlayan 199 milyon dolayındaki kısa vadeli iç borçlanmayı da unutmamak gerekiyor.

Bu borcun 40 milyonu ödenmiş ancak 71 milyonluk kısmının vadesi aralıkta, 88 milyonluk kısmının ise ocakta bitiyor.

İşin detayını incelemeden ortada büyük bir başarı varmış gibi konuşmak ya da yazmak, hatta hızını alamayıp, “gelirler arttığına göre turizm ve yükseköğrenime ihtiyaç yok” gibi tuhaf tespitler yapmak, iyiden akıl fukaralığından başka bir şey değil.

Başbakan Ersin Tatar seçim derinde…

Ülkenin geleceği umurunda bile değil.

Ekonomiyle ilgili ısrarla tozpembe bir tablo çizmeye çalışıyor.

Ağzı olan da işine geldiği gibi konuşuyor, yazıyor.

Bu artık tam bir cahiliye devrine dönüştü.

Ekonomide ve kamu maliyesinde plansızlık almış başını gitmiş.

Daha iyi bir ekonomi için siyasi irade geliştireceksek bugünden tezi yok bunu hemen yapmalıyız.

2 ay sonra toplum lideri seçeceğiz ancak ekonomideki garabeti görmezden gelerek hatta gizleyerek lider olunamayacağını başta Sayın Başbakana hatırlatmakta büyük yarar var.