Çek meselesinde yeni kararlara ihtiyaç var

ads
ads
31/03/2020

ads

Birikim Özgür Birikim Özgür


Küresel pandemi kriziyle birlikte Bakanlar Kurulu ekonomik faaliyetleri büyük ölçüde durdurdu.

Ekonomik ve mali açıdan krizle mücadele kapsamında beş gün önce “destek kısmından memnun olan yok, tedbir kısmına kızan çok” diye özetlediğimiz bir paket açıklandı.

Paketin 16’ncı maddesi faaliyeti durdurulan işletmelerin çeklerinin faaliyete başlayacakları zamana kadar takasa gönderilmeyeceği ile ilgiliydi.

Bugün faaliyeti durdurulan işletmelerin çekleri takasa gönderildi.

Pek çok işletme bu şokla sarsıldı.

İnsanlar ağlıyor, feveran ediyor, sinir krizleri geçiriyor.

Zaten duran nakit akışına bir de normal koşullarda dahi zar zor ödenen çeklerin yükü binmiş oldu.

Hükümetin o dudak büktüğümüz paketini hükümete karşı savunmak da varmış serde.

Önceki gün yazımda “iki safhalı mücadele” üzerinde durmuştum:

Mücadelenin birinci safhasında;

1) Eldeki kamu ve özel finansman imkânlarını bu topraklarda yaşayan herkesin evine iki sokum ekmek götürebilmesi için kullanacağız,

2) Elde kamu finansman imkânlarını işletmelerin suni teneffüsle ayakta kalması ve çalışanlarını işten çıkarmaması için kullanacağız,

3) Eldeki kamu ve özel finansman imkânlarını sağlıkta artan ihtiyaçları karşılamak için kullanacağız,

4) Bankacılık sistemimize iyi bakacağız (çünkü ikinci safhada bu sisteme çok ihtiyacımız olacak),

5) Bu safhayı doğru yönetip geleceği planlama kapasitesine sahip olduğumuzu ispatlayarak dış kaynaklara erişim imkânlarımızı artıracağız (çünkü ikinci safhada dış kaynağa çok ihtiyacımız olacak),

Mücadelenin ikinci safhasında ise;

1) Bankacılık sistemindeki kaynakları ve dış kaynakları doğru kullanarak işletmelere normal hayata dönmelerini hatta bol kaynakla hızla büyümelerini sağlayacak destekleri sağlayacağız,

2) Mali disiplin ve yapısal düzenlemelerle yerel bütçe açığı sorununu ortadan kaldıracağız, kamuyu reel sektörün rakibi değil destekçisi pozisyonuna getireceğiz.

Birinci safhanın birinci maddesi uyarınca çalışanlarına maaş ödeme imkânlarını genişletecek şekilde işletmelere Kalkınma Bankası aracılığıyla işletme kredisi sunulması olumlu bir çalışma.

Ancak belli ki birileri çekler konusunda hükümeti yönlendirmiş ve ikinci safhada yapılması gereken bir hamle birinci safhada gündeme getirilerek çekler takasa gönderilmiş, işletmelere de çeklerini ödeyebilmeleri için KGF destekli kredi imkânı sunulmuş.

İşletmelerin yaptığı işin niteliği ve hacmine bakılmaksızın tümüne bir anda “çekleriniz takasa gönderiliyor” denmesi doğal olarak işletme sahiplerini isyan noktası taşıdı.

Unutulmamalı ki piyasa tamamen durduktan sonra “piyasayı canlandırma” mevzu ayrıca planlanması ve itinayla yürütülmesi gereken bir operasyondur.

Bizim cari dengemizin bir tarafında ithalat diğer tarafında hizmet ihracatı var.

Bu dengeyi gözetmeden pat diye normal hayata dönemeyeceğimizi bilerek hareket etmek mecburiyetindeyiz.

Aksi halde makroekonomik göstergelerimiz açısından ciddi komplikasyonlar doğacaktır.

Mesele, “devlet mükellefiyetlerini tam yerine getirsin” ya da ”ithalata dayalı tüketimi hemen canlandıralım” demekle maalesef bitmiyor!

Burada çeşitli dengeler gözetilmeli ve örneğin çeklerini ödemek isteyen faaliyeti açık işletmeler için limit artırımına gidilmesi gibi alternatifli yaklaşımlar gündeme getirilmeliydi.

Faaliyetleri durmuş bir işletmeye siz “24 saat içinde 500 bin TL’nin de çok üzerindeki çeklerini öde” derseniz bu insanlar isyan etmekte sonuna kadar haklı olur.

Alacağı diğer faaliyetleri durdurulan sektörlerden olanlar açısından da tablo tozpembe olamıyor.

Türkiye’de çekler durdurulmadı ama üzerlerine “mücbir sebeple ödenemiyor” yazılıyor ve bu çeklere yasal işlem yapılmıyor, icra yolu açılmıyor.

Türkiye’de yasalar buna elveriyor.

Bizde de hükümetin çok hızlı bir biçimde karar alıp işletmeleri düştükleri bu zor durumdan kurtarması gerekiyor.

En kötü ihtimalle “Yetersiz Bakiye - Tekrar İbraz Edilmesi” mührü basılacak çeklerin ödeme süresini uzatmak ve arzu edecek işletmelere ekonomik faaliyetlerine başladıktan en az bir ay sonra bu çekleri ödeyecekleri koşulları yaratmak şart.

Bu dönemde “Yetersiz Bakiye - Tekrar İbraz Edilmesi” mührü basılan çekleri nedeniyle işletmelerin ileride yapacakları kredi işlemlerinde herhangi bir sorunla karşılaşmaması için de gerekli tedbirlerin derhal alınması büyük önem taşıyor.

Çeklerini takasa göndermek isteyen işletmeleri tenzih ederek söylüyorum;

Hükümeti “bir dediği diğerini tutmayan”, “sürekli karar değiştiren”, “güvenilmez”, “plansız” durumuna sokan acemice alınmış kararlar toplumu geriyor.

Güne çek sürpriziyle uyanan işletme sahiplerinin sinirleri o kadar bozulmuş ki salgın endişesini düşünemeyecek haldeler…

Bravo hükümete…

31/03/2020 20:47
ad

Bu habere tepkiniz:
TAGS: Çek meselesinde yeni kararlara ihtiyaç var, haberkibris,
MANŞETLER

HK Birikim Özgür

© 2019 Digihaber Portal Services Ltd. Haber Kıbrıs.